Májilis depýtaty, zańger Abzal Quspan eks-ministr Bishimbaevqa qatysty qozǵalǵan eki sot isine pikir bildirdi, - dep habarlaidy Dalanews.kz.
Zańgerdiń sózine súiensek, Bishimbaevqa 20 jyldan asa jaza berilgeni kútpegen jait bolmaǵan.
"Ashyǵyn aitatyn bolsaq, ózimizdiń bir-eki ortada jiyrma jyldan joǵary beredi (Bishimbaevqa jaza - esk.) degen pikirdi aitqanmyn. Sondyqtan maǵan kútpegen jaǵdai boldy dep aita almaimyn. Bul jerde sottalýshynyń jeke basy da eskeriledi. Eń bastysy buryn sotty bolǵany, sodan tiisti qorytyndy shyǵarmaǵany degen másele eskeriledi. Árbir qylmystyq istiń óziniń ereksheligi bar. Zańdy, zańsyz dep aitýdan bas tartamyn (Bishimbaevqa shyqqan sot úkimi týraly - esk.), ol múmkin emes nárse, áli zańdy kúshine enbegen dúnie. Ekinshiden, apelliatsiia qandai sheshim qabyldaidy, zańsyz dep buzyp qaitadan jibere me?! Sondyqtan qazirgi tańda áli de erterek dep esepteimin", - dedi sarapshy Abay Live-qa.
Abzal Quspan Bishimbaevqa qatysty sot isi nelikten qoǵam nazaryn aýdarǵanyna toqtaldy.
"Negizi mundai sot protsesteri buryn-sońdy boldy. Mysaly, Sairagúl Saýytbai isin alyp qaraiyq. Men ózim júrgizgen, Ulttyq qaýipsizdik komiteti tergegen, óte-móte mańyzdy sot protsesi. Teledidardan tikelei qosqan joq. Biraq kelip otyrǵan jýrnalister sot protsesin júrgizdi. Myna jerde (Bishimbaev isinde - esk.) ereksheligi Joǵarǵy sot ózi qosyp qoidy. Sonymen qatar, Atyraýdaǵy Bergei Rysqalievtiń komandasyna qarsy júrgen iste bastan-aiaq qatystym. 2012 jyly qozǵaldy. 2014 jyly sotqa jetti. 2014 jyly sot protsesi úsh ai jarym boiy boldy. Biraq qoǵamnyń qyzyǵýshylyǵy bolmady. Iaǵni burynda da sot tarapynan "el bilsin, kórsin" degen talpynystar boldy. Biraq bul is jeke basyna bailanysty, onyń burynǵy atqarǵan qyzmetine bailanysty, jábirlenýshi taraptyń da ashyqtyǵyna bailanysty qoǵamda keń talqylandy. Munyń ereksheligi de sol. ...Shyndyǵy kerek, (bul is - esk.) búkil aýrýymyzdy qoǵamnyń betine shyǵardy. "Aýrýyn jasyrǵan óledi" degen qazaqtyń maqaly bar. Osy turǵydan keletin bolsaq, bul jerde úlken qadamǵa bardyq dep esepteimin. Óz aýrýymyzdy jasyrmai shyǵaryp, qoǵamnyń talqysyna ashyq usyndyq", - dep túsindirdi zańger suhbatta.
Abzal Quspan Qýandyq Bishimbaevqa qatysty qozǵalǵan birinshi sot otyrysy týraly da aitty. Onyń sózinshe, birneshe jyl burynǵy Qýandyq pen qazirgi Qýandyqtyń jer men kóktei aiyrmashylyǵy bar.
"Ol kezde sybailas jemqorlyq qylmysy boiynsha aiyp taǵylsa da, óte saýatty, bilimdi, durys azamat degen, Qýandyq týraly pikirim óte joǵary boldy. Óitkeni uzaq ýaqyt sot tergeýi júrgen kezde kózimiz jetti. Ony qorǵamasam da kóptegen suhbatymda ol týraly joǵary pikirimdi aityp júrdim. Ol oiymnan bas tartpaimyn.
Nege Qýandyqqa jaqtas boldym?! Jai ǵana advokattyq turǵyda emes, másele oǵan taǵylǵan aiyptyń absýrdtyǵynda boldy. "Para aldy" deidi. Antikordy bir azamattar basqarǵan kezde óte jeńildetip aldy. Para berýdi burynǵydai dáleldeý qiyn bolmaityn boldy. Qoldaǵy bilikti paidalanyp, para berý qylmysyn dáleldeýdi jeńildetip aldy. Bishimbaevty para berip jatqan kezde eshkim ustaǵan joq. "Anaý aitty, mynaý aitty" dep, ol aitqan adamdardyń ózderin májbúrlep, olardyń keibireýleri bas tartyp edi, oǵan qysym kórsetip, sóitip júrip sottady. Ony kózimiz anyq kórip otyrdy. Qyzylordada áinek (zaýytyn - esk.) salyp jatqan amerikalyq kompaniia sotta kelip aitqany qatty áser etti. "Biz túsinbeimiz, zaýytty salyp bolyp qaldyq. Ministrlerińiz para aldy ma, almady ma, bizdiń sharýamyz joq. Biraq jumysymyzdy nege toqtatasyńdar?" dedi. Sol kezde barlyq jaǵdai anyq boldy. Sol kezde men ashyq aitqanmyn. Qazir de ol oiymnan bas tartpaimyn. Kórshiles elderdegi lobbisterdiń áreketi boldy dep esepteimin, saiasi tapsyrys boldy. Kezinde dál osyndai málimdemelerdi Muhtar Jákishev te aitqan bolatyn. "Qazaqstanda ýran óndirý isi bulai damyp bara jatqany kórshi elderge unamady, solardyń tapsyrysymen sottaldym" dedi. Dál osyndai jaǵdai Bishimbaevtyń sol isinde de qaitalandy.
Men depýtat bolǵan ekenmin, memleketke qyzmet jasaidy ekenmin dep ol oiymnan bas tartpaimyn. Ol isim boiynsha pikirim ózgerissiz qalady. Qazirgi myna isi boiynsha jantúrshigerlik jaǵdailardy kórip, úlken psihologiialyq kúizeliske túsken adam dep esepteimin. Aqyl-esi kem adam dep eseptemeimin. Tárbie jaǵynan aita almaimyn, qalai bolǵanda da tárbiesinde kemshilik ketken dep esepteimin. Al maman retinde áinek zaýytyn salyp bolǵan kezde Qazaqstan qandai paidaǵa batqan bolar edi?! Syrtqa, shetelge ketip jatqan dúnieni únemdegen bolar edik. Sony saldyryp, aiaqtatpaý úshin jasalǵan protsess dep esepteimin. Memleketshil tulǵa retinde Bishimbaevqa qatty janym ashyǵan bolatyn. Sotta da óte saýatty boldy. Myna sot protsesinde (Núkenovanyń ólimi boiynsha - esk.), árine, birdeńe aitý múmkin emes. Ol kezde kórgen Qýandyq pen myna Qýandyq - aspan men jerdei aiyrmashylyq. Tipti keibir sózderin aiaǵyna deiin tyńdap otyrý múmkin bolmady", - dedi Abzal Quspan.
Sonymen qatar, depýtat Qazaqstan túrmeleriniń jai-kúii týraly aityp, "shendiler túrmede ózine jaǵdai jasap alady" degen bos sóz ekenin jetkizdi.
"Qazaqstannyń túrmelerinen qashý óte qiyn. Kúni búgin Másimovtiń qamaý ornynda otyrǵanyn senimdilikpen aita alamyn. Bizdiń komitetimiz, zańnama jáne sot quqyqtary reformasy komiteti - osy salada profildi komitet. Bizdiń basqa aqparattardy alý múmkindigimiz bar. Bir ǵana mysal aita qoiaiyn. 2023 jyly jeltoqsan aiynda Baqytjan Bazarbek, Murat Ábenov, taǵy da bir top depýtatty alyp, Astananyń tergeý izoliatoryn kórsettim. Sol kezde úsh eks-ministr tergeý izoliatorynda otyrdy. "Olar (buryn shendi laýazym atqaryp, sottalǵandar) ózine erekshe jaǵdai jasap alǵan" degen áńgime paida boldy. Olar (depýtattar túrmege kelgende - esk.) kelgende eshkim daiyndalyp qoiǵan joq.
Tergeý izoliatoryna aiaq asty barǵan kúni habarlastyq ta bardyq. Sonda Qýandyq ta otyrdy. Beketaev, Arystanbek Muhamediuly - osylardyń bári kóppen birge "hata" deidi óz tilderinde, bylaisha aitqanda, qamaý ornynda otyrǵanyna kózderin jetkizdi", - dedi Abzal Quspan.
