Búginde «kún saiyn 10 myń qadam» júrý qaǵidasy salaýatty ómir saltynyń uranyna ainaldy. Biraq bul kórsetkish qaidan shyqty jáne shyn máninde aǵzaǵa qansha qadam qajet?
10 myń qadam jasaý ideiasy qaidan paida boldy?
Bul uǵym alǵash ret 1965 jyly Japoniiada paida bolǵan. Sol jyly japon kompaniiasy jańa qadam sanaǵysh qurylǵysyn (pedometr) jarnamalaý úshin «10 000 qadam júr» degen urandy qoldanǵan. Keiin bul kórsetkish álem boiynsha densaýlyq simvolyna ainaldy.
2000-jyldary ǵalymdar zertteýler júrgizip, kún saiyn 10 myń qadam júrgen adamdardyń:
-
júrek soǵysy men qan ainalymy jaqsarǵanyn;
-
holesterin deńgeii tómendegenin;
-
býyn qozǵalysy men ikemdiligi artqanyn anyqtady.
Degenmen, keiingi zertteýler kórsetkendei, mindetti túrde dál 10 myń qadam júrý shart emes — paidaly áseri az qadamnan-aq baiqalady.
Qansha qadam jetkilikti?
Jas ereksheligine qarai densaýlyqqa paidaly qadam sany ártúrli:
-
60 jasqa deiingi adamdarǵa: kúnine 8 000–10 000 qadam;
-
60 jastan asqandarǵa: 6 000–8 000 qadam jetkilikti.
Garvard ýniversitetiniń zertteýine sáikes, kúnine 4 400 qadam júrgen áielderde ólim-jitim qaýpi aitarlyqtai tómendegen, al 7 500 qadamnan keiin qosymsha artyqshylyq baiqalmaǵan.
Iaǵni bastysy — qozǵalý, al naqty san – ekinshi orynda.
Durys júrýdiń erejeleri
Júrý barynsha paidaly bolý úshin myna keńesterdi ustanǵan jón:
-
Qyzdyryný. Bulshyqetter tartylmas úshin aldymen jeńil jattyǵý jasańyz.
-
Yńǵaily aiaq kiim kiińiz. Tabany tegis, jumsaq ári aýa ótkizetin krossovka tańdańyz.
-
Durys qalyp saqtańyz. Arqańyzdy túzý ustap, iyqty túsirińiz, qadamdy tabiǵi qarqynmen jasańyz.
-
Júrek soǵysyn baqylańyz. Qalypty júrispen júrgende júrek soǵysy minýtyna shamamen 30–40 soqqyǵa jiileidi.
-
Birtindep arttyryńyz. Birden 10 myń qadamǵa umtylmai, kún saiynǵy normany 1,5–2 myń qadamǵa arttyryńyz.
Úi jaǵdaiynda belsendi bolý joldary
Eger syrtta júrýge múmkindik bolmasa, qozǵalys deńgeiin úide de arttyrýǵa bolady:
-
Tańerteń 10–15 minýttyq jattyǵý jasańyz.
-
Ofiste nemese úide uzaq otyrmańyz — ár saǵat saiyn turyp, qozǵalyńyz.
-
Telefonmen sóileskende ornyńyzdan turyp, ári-beri júrińiz.
-
Kúnine birneshe ret jeńil sozylý nemese 20 ret otyryp-turý sekildi shaǵyn belsendilikter qosyńyz.
Júrý arqyly aryqtaýǵa bola ma?
Bir saǵat ortasha qarqynmen júrgen adam shamamen 200–300 kilokaloriia jumsaidy. Biraq aryqtaý úshin tek júrý azdyq etedi — ony durys tamaqtanýmen jáne basqa belsendilik túrlerimen qatar alyp júrgen jón.
Jyldam júrý — aǵzadaǵy mai qorynyń erýin jedeldetedi, biraq bul protsess 30 minýttan keiin ǵana bastalady. Sondyqtan kem degende jarty saǵat belsendi júrý usynylady.
