2026 jylǵy 5 qańtarda Dala Qyrandary jastar qoǵamdyq birlestigi el aýmaǵynda jańa jyldyń alǵashqy reıdtik is sharalary men azamattyq baqylaý aksıalaryn ótkizdi. Bastamaǵa Qazaqstannyń 27 qalasynan shamamen 1700 belsendi qatysty, dep habarlaıdy Dalanews.kz.
Jańa jyldy naqty áreketpen bastaǵan qozǵalys músheleri qalalardyń kóshelerine shyǵyp, áleýmettik mańyzy bar máselelerge nazar aýdardy. Ár óńirde reıdterdiń baǵyty men formaty jergilikti jaǵdaıǵa jáne ózektiligi joǵary problemalarǵa qaraı aıqyndaldy.
Birqatar qalalarda #satqyndar reıdteri uıymdastyrylyp, sıntetıkalyq esirtki satýmen baılanysty ınternet dúkenderge aparatyn zańsyz siltemeler men kóshe jazbalary anyqtaldy. Al basqa óńirlerde zańsyz satylatyn sýrrogat alkogól ónimderin áshkereleýge baǵyttalǵan #sýrrogat reıdteri ótti.
Astanada qozǵalys jasaqtary reıdtik is sharalarmen qalanyń barlyq aýdandaryn qamtydy. Ásirese Kóktal, Almaty jáne Baıqońyr aýdandaryna basymdyq berildi. Bul aýmaqtarda zańsyz aınalym men qoǵamdyq qaýipsizdikke qatysty máseleler áli de ózekti bolyp otyr.
Baıqońyr aýdanynyń bastapqy núkte retinde tańdalýy sımvoldyq mánge ıe. Dál osy jerde úsh jyl buryn sýrrogat alkogóldiń zańsyz aınalymyn anyqtaýǵa baǵyttalǵan alǵashqy reıdter bastalǵan. Búginde bul baǵyttaǵy jumys qozǵalystyń júıeli qyzmetiniń bir bóligine aınalyp, jastardyń qatysýy turaqty sıpat alǵan.
Qozǵalys úılestirýshisi Nurbol Seıtkalıevtiń aıtýynsha, Qazaqstanda kún saıyn alkogólden ýlaný saldarynan bir adam kóz jumady, al taǵy 30 adam alkogólge táýeldiliktiń saldarynan qaıtys bolady.
Onyń sózinshe, júıeli reıdterdiń nátıjesinde elordada sýrrogat alkogól satý faktileri aıtarlyqtaı azaıǵan. Alaıda keı óńirlerde jaǵdaı kúrdeli kúıinde qalyp otyr. Máselen, Oral qalasynda jaqynda 1000 lıtrden astam sýrrogat alkogól ónimi tárkilengen.
#satqyndar reıdteri barysynda qozǵalys músheleri jastardy esirtkige jeteleıtin graffıtı men zańsyz ınternet siltemelerdi anyqtap, olardy sol jerde joıdy. Sondaı aq árbir tirkelgen derek boıynsha ýákiletti organdarǵa ınternet resýrstardy buǵattaý jóninde resmı ótinishter joldandy.
Qozǵalys úılestirýshisi Nurǵalı Tursynǵazıevtiń aıtýynsha, basty maqsat alǵashqy dozanyń aldyn alý. Sebebi sıntetıkalyq esirtkige táýeldilik bastapqy kezeńniń ózinde qalyptasýy múmkin.
Al qozǵalys ókili Meırbolat Toıtov máseleniń aýqymy jedel ári júıeli áreketti talap etetinin atap ótti. Onyń málimetinshe, 2023 jyly Qazaqstanda bir tonnadan astam sıntetıkalyq esirtki tárkilengen, al resmı esepte shamamen 200 myń adam esirtkige táýeldi retinde tirkelgen.
Onyń aıtýynsha, bul úrdis toqtatylmasa, aldaǵy 10 20 jylda másele mıllıondaǵan adamnyń taǵdyryna áser etýi múmkin.
Uıymdastyrýshylardyń málimdeýinshe, barlyq is sharalar azamattyq jaýapkershilik pen aldyn alý maqsatynda ótkizilgen. Reıdter barysynda jınalǵan málimetter qoldanystaǵy zańnama aıasynda tıisti memlekettik organdarǵa joldanǵan.
Bastama Memleket basshysy aıqyndaǵan Zań jáne tártip qaǵıdattaryna saı keledi. «Dala Qyrandary» qozǵalysy aldaǵy ýaqytta da eldiń barlyq óńirinde júıeli jumysyn jalǵastyrmaq.
