Freedom Inside '26

Daǵdarys jaǵdaiyndaǵy investitsiialyq saiasat

Daǵdarys jaǵdaiyndaǵy investitsiialyq saiasat
Ótken aptada Qazaqstannyń Eýraziialyq Biznes Qaýymdastyǵynyń aiasynda QR investitsiialyq klimatyn jaqsartý maqsatyndaǵy dóńgelek ústel ótti. Dóńgelek ústelge diplomattar, sheteldikbiznes qaýymdastyq ókilderi qatysty.

Jiyn barysynda sóz alǵan QR investitsiialar jəne damý ministri Áset Isekeshov «Qazaqstan ońtaily investitsiialyq klimatty qurýǵa, qoldaýǵa daiyn» ekenin aitty. Óz sózinde ministr: «Elbasymyz N.Nazarbaevtyń buiryǵymen investitsiialyq sharalar úshin integratsiialyq júie quryldy. Bul júie investorlar tobymen birlese jumys atqarýdy qamtamasyz etedi. Júie investorlardyń barlyq deńgeiin (syrtqy - ortalyq - aimaqtyq) qoldaidy. 2016 jyldan bastap QR investitsiialar jəne damý Ministrligi investorlar úshin One-Stop-Shop júiesine endi. Bul degenimiz - barlyq investorlar ózine qajetti aqparat, sheshim, litsenziia, kommýnaldyq qyzmettiń barlyǵyn bir jerden alatyn bolady. Jyldyń basynan beri One-Stop-Shop arqyly 500 investorǵa qyzmet kórsetildi» dep atap ótti.

Sondai-aq, ministrdiń sózinshe, taǵy bir eń mańyzdy baǵdarlama -  elimizdiń ekonomikalyq damýyn arttyratyn infraqurylym qurý. Bul memlekettik sektorlarǵa da, jeke sektorlarǵa da óte tiimdi.

Jalpy, Qazaqstan siiaqty damýshy elder úshin investitsiia ekonomikalyq saiasattyń eń negizgi baǵyttarynyń biri. Bul tarapta buǵan deiin qabyldanǵan Indýstrialandyrý baǵdarlamasy óz nátijesin berip keledi.Máselen, 2010-2015 jyldar aralyǵynda indýstrialdyrý baǵdarlamasy aiasynda aimaqtarǵa jarty trillion teńge investitsiia tartylǵan.  Aqtóbe oblysy – 889,3, Shyǵys Qazaqstan oblysy – 884,3 milliard, Pavlodar oblysy – 855,7 milliard, Almaty oblysy – 757,6 milliard teńge. Al, sońǵy 11 jylda elge 220 mlrd. dollar shamasynda tikelei shetel investitsiiasy  tartylǵan. Bul degenińiz, myńdaǵan jumys orny, jańa tehnologiia, jańa ónim.

Álemdik ekonomika ár kez túrli daǵdarystarǵa tap bolyp turady. Sońǵy jyldardaǵy daǵdarystyń úlken – munai baǵasynyń qulaýy. Bul – Qazaqstan sekildi munai óndirýshi ári esporttaýshy elderdiń ekonomikasy úshin aýyr soqqy boldy. Onyń saldary investitsiia saiasatqa da salqynyn tigizdi. Ekonomikalyq daǵdarys saldarynan shetelden tartylatyn tikelei investitsiia kólemi2014 jylmen salystyrǵanda, 2015 jyly 37,5% azaiǵan. Sonyń ishinde taý-ken óndirisi salasynda - 58%, shiki munai óndirýde - 62%, saýda-sattyqta - 47% tómendegen. Al, mashina jasaý salasynda – 7 esege, azyq-túlik óndirýde - 30%, munai óńdeý salasynda - 81% ósken. Buǵan qarap, daǵdarys tek quldyraý men qymbatshylyq qana emes, ósýge jáne ósimge múmkindik ekenin de kórýge bolady.

Alaida, ekonomikalyq daǵdarys Qazaqstannyń ǵana emes, ózge elderdiń investitsiialyq jaǵdaiyna áser etip otyr. Máselen, investitsiia tartý Kanadada –16%, Avstraliiada –33%, Chilide – 38%, Afrikada – na 31%, Latyn Amerikasynda –11%, Reseide - 92% tómendegen.

Mine, kóptegen elderdiń investitsiia tartý múmkindigin taryltqan daǵdarys bailanysty investitsiialar jəne damý ministrligine investitsiia tartý men indýstrialandyrý baǵdarlamasy boiynsha josparlanǵan jumysqa ózgertý engizip, qazirgi jaǵdai ikemdep, investitsiia tartýdyń jańa joldaryn, múmkindikterin qarastyrýda. Astanada ótken jiyn sol jańa múmkindikterdi izdeýdiń bir baǵyty.