Genderlik ekonomikany zertteý ortalyǵynyń direktory Maigúl Nuǵymanovanyń atap ótkenindei, prezident tapsyrmasyn iske asyrý ynta-yqalastan bólek, úlken qajyr-qairatty qajet etedi.
Sebebi, áielderdiń bilik minberindegi úlesin arttyrý sóz júzinde ońai kóringenmen, is júzinde buǵan tejeý bolatyn biýrokratiialyq kedergiler kóp.
«Úkimettegi 19 ministrdiń arasynda tek ekeýi ǵana áiel. Elimizde tutastai alǵanda qyz-kelinshekterdiń tabysy er-azamattarǵa qaraǵanda kóp tómen. Áielderdiń tabysyna karantin de keri áser etti. Jumys pen úidiń sharýasyn qatar alyp júrgen áielderdiń kásibi tolyq toqtap qaldy. Kásip toqtaǵannan keiin kiris te azaiatyny aidan anyq», – deidi sarapshy.
Onyń atap ótkenindei áielderdiń qarym-qabileti er-azamattardan kem túspeidi. Áielder saiasatta, bizneste, ekonomikanyń barlyq salalarynda adal jumys istep, tabys taba alatyn áleýetke ie. Alaida tolyq múmkindigin kórsetýge kelgende kedergi kóp.
«Joǵary jalaqy tólenetin laýazymdy oryndarda áielderdiń sanyn saýsaqpen sanap alasyz. Aqy tólenbeitin úi sharýasyndaǵy «áielder armiiasy» óz múmkindigin pash ete almai otyr.
Qazaqstandyq áielder bala kútimi men úi sharýasyna erlerge qaraǵanda 2,6 ese kóp ýaqyt jumsaidy. Eger kúieýi bul mindetke molyraq kóńil bólse, áielderdiń tabys taýyp, jumys isteýine jol ashylar edi», – deidi Maigúl Nuǵymanova.
Toqaev tapsyrmasyna sai elimizdegi memlekettik ári korporativtik saladaǵy áielder qaýymynyń úlesi 2023 jylǵa 25 paiyzdy quraýy tiis. Al 2030-shy jylǵa deiin bul kórsetkish 30 paiyzǵa jetýi kerek.
Sarapshynyń pikirinshe biliktegi áielderdiń úlesi artqan jaǵdaida er-azamattar elei bermeitin máselelerge kóńil bólinedi.
«Aitalyq, aqy tólenbeitin úi jumysy, turmystaǵy zorlyq-zombylyq, kóshedegi qysym kórsetý nemese qalalarda qol arbaǵa, múgedekterge arnalǵan pandýstardyń bolmaýy siiaqty problemalar Májilis minberinde nemese Úkimet otyrysynda sóz etelip, kemshilikter der kezinde túzeler edi», – deidi Nuǵymanova.
Sarapshynyń pikirinshe saiasi sheshimge yqpal etetin áielderdiń úlesi jylma-jyl artyp otyr. Aitalyq, Májilistegi áielderdiń úlesi 27 paiyzdy quraidy, bul jahandyq kórsetkishten joǵary (24 paiyz).
«Jalaqy máselesinde jer men kóktei aiyrmashylyq genderlik ádiletsizdikten arylmai otyrǵanymyzdy kórsetedi. Qazaqstandyq áielderdiń tabysy erlerge qaraǵanda 33 paiyzǵa tómen.
Áielderge injenerlik sala, ǵylymi baǵytta ter tógýge jol ashý qajet. Jeke biznesin ashýǵa yntalandyrǵan jón. Úi sharýasyndaǵy áiel óz potentsialyn ómir baqi kórsete almai ketýi múmkin. Al bul óz kezeginde memlekettiń ekonomikalyq áleýetine keri áser etedi.
Bul turǵyda Batystyq qundylyqtardy qabyldap úirengenimiz jón. Er-azamattar úi sharýasyn shetke ysyra salmai, kelinshegine qol ushyn sozsa, áielder shyǵarmashylyq shabyty ashylady», – deidi Nuǵymanova.
