Batys Qazaqstan oblysynda bolǵan sońǵy oqiǵa qoǵamǵa taǵy da bir eskertý jasady. Qarapaiym adamnyń ómir boiy jinaǵan qarjysy kóz aldynda qas-qaǵym sátte joq bolyp ketýi múmkin ekeni anyq sezildi. Oral qalasyndaǵy iri saýda ortalyqtarynyń birinde oryn alǵan jaǵdai – qazirgi zamannyń eń qaýipti qubylystarynyń biri bolyp turǵan internet pen telefon alaiaqtarynyń ádisterin aiqyn kórsetip berdi.
Politseilerdiń aitýynsha, bir er adam terminaldyń aldynda turyp, telefonmen sóilesip, asyǵys kúide málimet engizip jatty. Onyń júzinen qobaljý anyq baiqalǵan. Sol sátti jiti baiqaǵan tártip saqshylary dereý aralasyp, jaǵdaidyń mán-jaiyn surai bastady. Áńgime barysynda belgili bolǵany – azamat birneshe kún boiy belgisiz nómirden qońyraý qabyldap kelgen.
Alǵashynda ózin «politsiia qyzmetkerimin» dep tanystyrǵan adam, keiinnen «Tamara» degen áiel, odan ári «qyzy» men «uly» bolyp qońyraý shalǵan «týystar» onyń sanasyn ýlap, senimine kirgen. Barlyǵynyń maqsaty bir «aqshań qaýip astynda tur, saqtap qalý úshin arnaiy qorǵaý shotyna aýdarý qajet» dep sendirý.
Osy senimge arbalǵan azamat depozittegi qarjysyn sheship alyp, 1,3 million teńgeni aýdarýǵa daiyn turǵan. Eger sol mezette politsiia aralaspaǵanda, aqshadan birjola aiyrylyp qalary sózsiz edi. Bul – alaiaqtardyń qarapaiym halyqty aldaý úshin qanshalyqty jan-jaqty daiyndalatynyn, túrli ról oinap, psihologiialyq qysym jasaitynyn dáleldeidi. Búgingi kúni olar bank qyzmetkeri bolyp ta sóileidi, politsiianyń da atyn jamylady, tipti týys-baýyrdyń únin salyp, adamdy ekiudai kúige túsiredi.
Ásirese orys tilinde shyqqan aqparat kózderi mundai tásilderdiń Resei men TMD elderinde keń taraǵanyn aitady. Ondaǵy qylmystyq toptar adamdardyń psihologiiasyn zerttep, olardyń qorqynyshtaryn jaqsy paidalanady. «Aqshań joǵalady», «shotyń buǵattalady» degen sóz – adamdy jyldam sheshim qabyldaýǵa májbúrleitin qural. Qazaqstanǵa da bul «tolqyn» jetti. Demek, tek politsiianyń áreketimen shektelmei, árbir azamattyń qarjylyq saýattylyǵy kúsheimeiinshe, másele túbegeili sheshilmeidi.
Politsiianyń der kezinde aralasýy – bir adamnyń ǵana emes, bútindei otbasynyń taǵdyryn saqtap qaldy. 1,3 million teńge – qarapaiym otbasyna bir jyldyq tabysqa teń qarjy. Eger bul aqsha qylmyskerlerdiń qolyna tússe, ony qaitarý múmkin emes edi. Osy oqiǵanyń áleýmettik máni de osynda: adamdar óz eńbeginiń jemisin qorǵaýdyń jolyn áli de úirenip úlgermegen. Memleket tarapynan jasalyp jatqan aldyn alý sharalarynyń mańyzy da osydan týyndaidy.
Búginde Batys Qazaqstan oblysynda bankomattar men terminaldardyń janynda politsiia qyzmetkerleri arnaiy profilaktikalyq jumystar júrgizýde. Ásirese halyq kóp shoǵyrlanǵan saýda ortalyqtarynda tártip saqshylary azamattardyń árbir áreketine nazar aýdaryp, kúdikti jaǵdaiǵa der kezinde aralasady. Mundai «zonalarda» qyraǵylyq tanytý – qylmystyń aldyn alýdyń eń tiimdi joly. Sonymen birge turǵyndarǵa túsindirý jumystary júrgizilip, «eshqashan beitanys nómirlerden kelgen qońyraýǵa senbeńizder, bank qyzmetkeri de, politsiia da sizden aqsha aýdarýdy talap etpeidi» degen qarapaiym ereje qaitalanyp aitylady.
