SpaceX jáne Tesla kompaniialarynyń negizin qalaýshy, amerikalyq milliarder Ilon Mask AQSh prezidenti Donald Tramp "Epshtein faildarynda" tóbe kórsetetinin aitty. "Bomba jaratyn kez keldi" degen jelidegi óz jazbasynda Mask osyndai qupiianyń betin ashty. Tramp ta qalys qalmai, milliarderdiń elektr kóligin jata jamandaýda. Osylaisha keshe ǵana sailaý naýqanynda ajyramas adal dostardai kóringen AQSh saiasatyndaǵy tulǵalar kópshilik aldynda bir-biriniń betperdesin ashýǵa tyrysýda, dep habarlaidy Dalanews.kz.
"Naǵyz bombany jaratyn kez keldi. Bul jaittyń osyǵan deiin jariialanbaýynyń naqty sebebi osy", - dep jazǵan Mask Trampqa "sátti kún" tiledi.
Sonymen qatar, ol óz jazbasy astyna túsinikteme qaldyrǵandar arasynda "Trampqa impichment jariialaý jáne onyń ornyna qazirgi AQSh vitse-prezidenti Vensti sailaý týraly" ideiany da qoldai ketti.
Aita ketsek, "Epshtein faildary" degen qarjyger Djeffri Epshteinniń is qujattary. Oǵan alǵash ret 2006 jyly aiyp taǵyldy. Ol jezókshelikti uiymdastyrýmen ainalysqanyn moiyndap, kámeletke tolmaǵandy zorlaǵany úshin sottalǵan. Milliarder AQSh-ta 2019 jyldyń jazynda qaita ustalady. Ol kezde de qyzdarmen, onyń ishinde 14 jasar qyzdardy jezókshelikke itermeleý, adam saýdasymen ainalysý syndy aiyptar jariialandy. Epshteinge 40 jylǵa deiin bas bostandyǵynan aiyrý jazasy tóngen. Ol temirdiń tordyń arǵy jaǵynda qupiia jaǵdaida kóz jumǵan.
Buǵan jaýap retinde Tramp Truth Social-daǵy paraqshasynda eshkimge qajeti joq elektromobilderdi satyp alýǵa barshany májbúrleýshi buiryǵynyń kúshin joiǵanyn aityp, jazba jariialady. Onyń aitýynsha, Mask "ábden boldyrǵan", sondyqtan da saiasattan ketýge ótinish bildirgen.
"Ol meniń osylai jasaitynymdy birneshe ai boiy aldyn ala bilip júrdi, sodan keiin de jyndanyp ketti!"- dep jazdy Tramp.
Respýblikashyl saiasatkerdiń aitýynsha, el biýdjetin únemdeýdiń eń ońtaily joly – úkimettik sýbsidiialardy qysqartyp, Masktyń kelisimsharttaryn joiý.
Osy jazbalardan keiin bir tún ishinde Maskqa tiesili Tesla aktsiialarynyń baǵasy 15%-ǵa qulady, bul sońǵy úsh aidaǵy iri quldyraý boldy. Sóitip AQSh prezidentimen sózge kelemin dep millarder bir kúnde 34 mlrd dollaryn joǵaltty, biraq ol áli de álemdegi eń bai adamdar tiziminde birinshi orynda tur. Bul týraly 6 maýsymda Bloomberg agenttigi jazdy. Agenttik málimetinshe, Ilon Masktyń bailyǵy 334,5 mlrd dollarǵa baǵalanady. Ol 2025 jyldyń basynan bastap búginge deiin 97,9 mlrd dollaryn joǵaltypty.
Negizi, "daýdyń basy Dairabaidyń kók siyry" demekshi, bári Ilon Masktyń 2025 jyldyń 3 maýsymynda Tramp ákimshiligi usynǵan biýdjet jobasyn synǵa alýdan bastaldy. Kásipker bul qujatty "adam kórgisiz jeksuryn dúnie" dep atady. Óitkeni, onyń aitýynsha, bul joba biýdjet tapshylyǵyn 2,5 trln dollarǵa deiin edáýir arttyryp, Amerika azamattary moinyna úlken qaryz aýyrtpalyǵyn salatyn kóredi.
"Men ózime ýaiymdap turǵanym joq. Elektromobil, kún energiiasyna arnalǵan sýbsidiialardy qysqartsa qysqarta bersin, alaida munaigaz salasyna esh tiispegen (ádiletsizdik qoi), biraq zań jobasynan taýdai-taýdai jeksuryn qorsyldaqtardyń barlyǵyn syzyp tastańyz (bul arada biýdjet aqshasyna qol salǵan at tóbelindei topty meńzeitin "shoshqa maiy toly bóshke" degen ideoma negizge alynǵan sekildi, bizshe aitqanda, tegin maily shelpek). Áitpese, mynaýyńyz úlken ári qorqynyshty zań jobasy bolady", dep atap ótti milliarder.
Tramp 2025 jyldyń 5 maýsymynda kásipkerdiń qatty-qatty aitqan sózderinen kóńili qalǵanyn jetkizdi. Sóitip ol Masktyń munymen toqtamaitynyn, áli talai aiyptaýlardy ózine qarsha boratatynyn boljaǵan.