Bókei ordasy aýdany qarqyndy damyp keledi
Bókei ordasy aýdanynda 16 myńnan asa halyq turady (7 aýyldyq okrýg, 22 eldi meken bar). 2017 jyly aýdandyq biýdjet 3 mlrd. 582 mln. 485 myń teńgeni qurady.
Aǵymdaǵy jyldyń 1 tamyzyndaǵy málimet boiynsha sharýashylyqtarda 67 228 bas iri qara, 126 979 bas qoi men eshki, 21 389 jylqy, 1176 túie bar (ótken jyldyń osy kezeńimen salystyrǵanda iri qara malynyń sany – 3,9%-ǵa, jylqy – 4,7%-ǵa ósken). Aýdan boiynsha bir turǵynǵa shaqqanda 5 mal basynan kelip tur, bul oblystaǵy aldyńǵy qatarly kórsetkish.
Aýdanda 495 sharýa qojalyǵy tirkelgen. 7 aida jańadan 17 sharýa qojalyǵy ashylyp, olarǵa 21 900 ga jer telimi paidalanýǵa berildi (jerdi tiimdi paidalanbaǵan 2 sharýa qojalyǵy jabylyp, olardyń 850 ga jeri memleket enshisine qaitaryldy).
Aýdanda 19 asyl tuqymdy sharýashylyq bar (2014 jyly 7 sharýashylyq). Sonyń ishinde «Han ordasy» JShS baktrian túiesin, 16 sharýa qojalyǵy qazaqtyń aq bas siyryn, 2 sharýa qojalyǵy asyl tuqymdy «Kóshim» jáne jaby jylqylaryn ósiredi. 2017 jyly 8 sheber - jospar boiynsha 5 sharýa qojalyǵy asyl tuqymdy mal satyp alsa, 1 sharýa qojalyǵy mal bordaqylaý alańy qurylysyna materialdaryn daiyndap, jerin belgileýde. 1 sharýa qojalyǵy jańadan qystaq salyp, asyl tuqymdy qoilarǵa selektsiialyq jumystarymen ainalysýda jáne Temir Masin aýyldyq okrýginde qymyz óńdeitin tsehyn salý jáne tsehtyń qural jabdyqtaryn alý boiynsha jumystar júrgizilýde. 2016 jyly sharýa qojalyqtary 487 mln. 403 myń teńge sýbsidiia alsa, aǵymdaǵy jyldyń 7 aiynda olarǵa 314 mln. 514 myń teńge kóleminde sýbsidiia tólendi.
Biylǵy jylǵy mal azyǵynyń qoryn jasaqtaý maqsatynda 140 myń tonna kólemindegi shóp daiyndaý josparlanǵan bolatyn. Shabylǵan shabyndyqtyń ár gektarynan 4,5 tsentner ónim alynyp, kúni búginge mal azyǵy 100% daiyndaldy. Bunyń syrtynda byltyrǵy jyldan qalǵan 20,5 myń tonna mal azyǵynyń qory bar.
Mysaly, 2016 jyly lizingke 12 shóp shabatyn agregat, 13 traktor alynǵan bolsa, aǵymdaǵy kezeńde alynǵan agregat sany 30-dy, traktorlar sany 24-ti qurady.
Aǵymdaǵy merzimde aýdanda 955 shaǵyn jáne orta biznes sýbektileri tirkelgen. Bizneste 1912 adam jumys isteidi. Olar 7 aida 2 mlrd. 874 mln. teńgeniń ónimin óndirdi. Ol ótken jyldyń esepti merzimimen salystyrǵanda 12%-ǵa ulǵaidy.
Aýdanda 4 azyq-túlik, 1 sharýashylyq dúkenderi, 1 naýbaihana, 1 avtoservis, 1 jihaz tsehy ashyldy. «Biznestiń jol kartasy-2020» baǵdarlamasy aiasynda 2 biznes jobaǵa memlekettik grant berildi: Saiqyn aýylynda aǵylshyn tilin oqytý ortalyǵy (A.Nurlanova -1 mln. 300 myń teńge) jáne jihaz tsehy (J.Sadarova - 3 mln. teńge).
Biylǵy jyly 284 adam jumysqa ornalasqan bolsa, sonyń ishinde 143 adam turaqty jumysqa, 103 adam áleýmettik jumys oryndaryna, 38 adam jastar tájiribesimen jumysqa ornalasty. 270 adam qoǵamdyq jumyspen qamtyldy.
«Diplommen – aýylǵa» baǵdarlamasy boiynsha jumys isteýge kelgen 15 mamanǵa 2 mln. 382 myń teńge kóterme járdemaqy tólendi, 8 mamanǵa 27 mln. 228 myń teńge biýdjettik nesie berildi.
Biyl kezekte turǵan azamattarǵa jalǵa beriletin kommýnaldyq úiler qurylysy jalǵasyn tabýda. 5 eki páterlik turǵyn úi qurylysyn salý úshin JSQ qujattary daiyndalyp, saraptamadan ótkizildi (jobanyń jalpy quny 110 mln. 664 myń teńge). Sonymen qatar 16 eki páterlik turǵyn úidiń JSQ daiyndalyp, qazirgi tańda saraptamadan ótti jáne 26 eki páterlik turǵyn úi qurylysyna JSQ daiyndaý jumysyna konkýrs jariialandy. Sonymen qatar aýdandaǵy burynǵy aýrýhana ǵimaratyna jergilikti biýdjet esebinen kúrdeli jóndeý jumystary aiaqtalýda, jaqyn arada kezekte turǵan
8 otbasyna páter retinde tabys etiledi.
Aýdan boiynsha 22 eldi mekenniń 10-y ortalyqtandyrylǵan sýmen qamtylǵan Turǵyndardyń ortalyqtandyrylǵan sýmen qamtylý deńgeii 62,4 paiyz. Qazirgi tańda Saiqyn, Bórli, Kókterek jáne Jambyl aýyldarynyń sý qubyry qurylys jumystary júrgizilýde jáne 7 eldi mekenniń (Shońai, Jármeńke, Ájen, Taiǵara, Qarasý, Úshterek, Keńoi) sý qubyry qurylysy jumystaryna JSQ daiyndalýda. Bul jumystardy aiaqtaǵan soń, turǵyndardyń sýmen qamtylý deńgeii 96,5 paiyzǵa jetedi dep kútilýde.
Aýdanda 22 aýyldyń 9-yna tabiǵi gaz tartylǵan (Saiqyn, Mámbet, Jármeńke, Muratsai, Ájen, Orda, Qarasý, Úshterek, Bisen). Gazben qamtý 61 paiyz.
11 eldi mekendi gazben qamtý úshin 1 mlrd. 780 mln. teńge (Saraljyn, Bórli, Uialy, Keńoi, Jiekqum, Kókterek, Jambyl, Shońǵai, Seitqali, Mámbet, Qarasý) qarjy bólinip, gazdandyrý jumysy júrýde. Jumys aiaqtalǵasyn aýdannyń gazben qamtylýy 99 paiyzǵa jetpek.
Sońǵy 5 jyl ishinde aýdandaǵy 18 mekteptiń 6-aýy kúrdeli jóndeýden ótti. 2017 jyly oqýshylardyń jazǵy demalysyn uiymdastyrýǵa 5 mln. 300 myń teńge qarjy bólindi.
-«Ózderińiz biletindei aýdannyń tarihi-murajai kesheni elimizdiń 100 kieli oryndarynyń tizimine engizildi. Bul bizderge zor maqtanysh bolǵanymen, ári úlken jaýapkershilikti de júktep otyr. Osyǵan bailanysty biz aýdanǵa shaǵyn aviatsiia ákelý máselesin durystap qarastyryp jatyrmyz. Odan bólek, aýylda týristerge arnalǵan oiyn-saýyq oryndary da salynatyn bolady. Kúni búgin ushaq qonatyn aerodramǵa laiyq jer izdestirilýde. Jalpy, jospar kóp» – dedi N.Rahymjanov.
Aýdan ákimi, sondai-aq, qazaqtyń qaharman qyzy, Keńes Odaǵynyń batyry M.Mámetovanyń Oral qalasyndaǵy eskertkishi týǵan jeri Orda topyraǵyna jetkizilgendigin, eskertkishtiń ashylý rásimi batyrdyń 95 jyldyq mereitoiy qarsańynda, iaǵni 2 qazanda ótetindigin habarlady.
