بٶكەي ورداسى اۋدانى قارقىندى دامىپ كەلەدٸ
بٶكەي ورداسى اۋدانىندا 16 مىڭنان اسا حالىق تۇرادى (7 اۋىلدىق وكرۋگ, 22 ەلدٸ مەكەن بار). 2017 جىلى اۋداندىق بيۋدجەت 3 ملرد. 582 ملن. 485 مىڭ تەڭگەنٸ قۇرادى.
اعىمداعى جىلدىڭ 1 تامىزىنداعى مەلٸمەت بويىنشا شارۋاشىلىقتاردا 67 228 باس ٸرٸ قارا, 126 979 باس قوي مەن ەشكٸ, 21 389 جىلقى, 1176 تٷيە بار (ٶتكەن جىلدىڭ وسى كەزەڭٸمەن سالىستىرعاندا ٸرٸ قارا مالىنىڭ سانى – 3,9%-عا, جىلقى – 4,7%-عا ٶسكەن). اۋدان بويىنشا بٸر تۇرعىنعا شاققاندا 5 مال باسىنان كەلٸپ تۇر, بۇل وبلىستاعى الدىڭعى قاتارلى كٶرسەتكٸش.
اۋداندا 495 شارۋا قوجالىعى تٸركەلگەن. 7 ايدا جاڭادان 17 شارۋا قوجالىعى اشىلىپ, ولارعا 21 900 گا جەر تەلٸمٸ پايدالانۋعا بەرٸلدٸ (جەردٸ تيٸمدٸ پايدالانباعان 2 شارۋا قوجالىعى جابىلىپ, ولاردىڭ 850 گا جەرٸ مەملەكەت ەنشٸسٸنە قايتارىلدى).
اۋداندا 19 اسىل تۇقىمدى شارۋاشىلىق بار (2014 جىلى 7 شارۋاشىلىق). سونىڭ ٸشٸندە «حان ورداسى» جشس باكتريان تٷيەسٸن, 16 شارۋا قوجالىعى قازاقتىڭ اق باس سيىرىن, 2 شارۋا قوجالىعى اسىل تۇقىمدى «كٶشٸم» جەنە جابى جىلقىلارىن ٶسٸرەدٸ. 2017 جىلى 8 شەبەر - جوسپار بويىنشا 5 شارۋا قوجالىعى اسىل تۇقىمدى مال ساتىپ السا, 1 شارۋا قوجالىعى مال بورداقىلاۋ الاڭى قۇرىلىسىنا ماتەريالدارىن دايىنداپ, جەرٸن بەلگٸلەۋدە. 1 شارۋا قوجالىعى جاڭادان قىستاق سالىپ, اسىل تۇقىمدى قويلارعا سەلەكتسييالىق جۇمىستارىمەن اينالىسۋدا جەنە تەمٸر ماسين اۋىلدىق وكرۋگٸندە قىمىز ٶڭدەيتٸن تسەحىن سالۋ جەنە تسەحتىڭ قۇرال جابدىقتارىن الۋ بويىنشا جۇمىستار جٷرگٸزٸلۋدە. 2016 جىلى شارۋا قوجالىقتارى 487 ملن. 403 مىڭ تەڭگە سۋبسيدييا السا, اعىمداعى جىلدىڭ 7 ايىندا ولارعا 314 ملن. 514 مىڭ تەڭگە كٶلەمٸندە سۋبسيدييا تٶلەندٸ.
بيىلعى جىلعى مال ازىعىنىڭ قورىن جاساقتاۋ ماقساتىندا 140 مىڭ توننا كٶلەمٸندەگٸ شٶپ دايىنداۋ جوسپارلانعان بولاتىن. شابىلعان شابىندىقتىڭ ەر گەكتارىنان 4,5 تسەنتنەر ٶنٸم الىنىپ, كٷنٸ بٷگٸنگە مال ازىعى 100% دايىندالدى. بۇنىڭ سىرتىندا بىلتىرعى جىلدان قالعان 20,5 مىڭ توننا مال ازىعىنىڭ قورى بار.
مىسالى, 2016 جىلى ليزينگكە 12 شٶپ شاباتىن اگرەگات, 13 تراكتور الىنعان بولسا, اعىمداعى كەزەڭدە الىنعان اگرەگات سانى 30-دى, تراكتورلار سانى 24-تٸ قۇرادى.
اعىمداعى مەرزٸمدە اۋداندا 955 شاعىن جەنە ورتا بيزنەس سۋبەكتٸلەرٸ تٸركەلگەن. بيزنەستە 1912 ادام جۇمىس ٸستەيدٸ. ولار 7 ايدا 2 ملرد. 874 ملن. تەڭگەنٸڭ ٶنٸمٸن ٶندٸردٸ. ول ٶتكەن جىلدىڭ ەسەپتٸ مەرزٸمٸمەن سالىستىرعاندا 12%-عا ۇلعايدى.
اۋداندا 4 ازىق-تٷلٸك, 1 شارۋاشىلىق دٷكەندەرٸ, 1 ناۋبايحانا, 1 اۆتوسەرۆيس, 1 جيھاز تسەحى اشىلدى. «بيزنەستٸڭ جول كارتاسى-2020» باعدارلاماسى اياسىندا 2 بيزنەس جوباعا مەملەكەتتٸك گرانت بەرٸلدٸ: سايقىن اۋىلىندا اعىلشىن تٸلٸن وقىتۋ ورتالىعى (ا.نۇرلانوۆا -1 ملن. 300 مىڭ تەڭگە) جەنە جيھاز تسەحى (ج.ساداروۆا - 3 ملن. تەڭگە).
بيىلعى جىلى 284 ادام جۇمىسقا ورنالاسقان بولسا, سونىڭ ٸشٸندە 143 ادام تۇراقتى جۇمىسقا, 103 ادام ەلەۋمەتتٸك جۇمىس ورىندارىنا, 38 ادام جاستار تەجٸريبەسٸمەن جۇمىسقا ورنالاستى. 270 ادام قوعامدىق جۇمىسپەن قامتىلدى.
«ديپلوممەن – اۋىلعا» باعدارلاماسى بويىنشا جۇمىس ٸستەۋگە كەلگەن 15 مامانعا 2 ملن. 382 مىڭ تەڭگە كٶتەرمە جەردەماقى تٶلەندٸ, 8 مامانعا 27 ملن. 228 مىڭ تەڭگە بيۋدجەتتٸك نەسيە بەرٸلدٸ.
بيىل كەزەكتە تۇرعان ازاماتتارعا جالعا بەرٸلەتٸن كوممۋنالدىق ٷيلەر قۇرىلىسى جالعاسىن تابۋدا. 5 ەكٸ پەتەرلٸك تۇرعىن ٷي قۇرىلىسىن سالۋ ٷشٸن جسق قۇجاتتارى دايىندالىپ, ساراپتامادان ٶتكٸزٸلدٸ (جوبانىڭ جالپى قۇنى 110 ملن. 664 مىڭ تەڭگە). سونىمەن قاتار 16 ەكٸ پەتەرلٸك تۇرعىن ٷيدٸڭ جسق دايىندالىپ, قازٸرگٸ تاڭدا ساراپتامادان ٶتتٸ جەنە 26 ەكٸ پەتەرلٸك تۇرعىن ٷي قۇرىلىسىنا جسق دايىنداۋ جۇمىسىنا كونكۋرس جارييالاندى. سونىمەن قاتار اۋدانداعى بۇرىنعى اۋرۋحانا عيماراتىنا جەرگٸلٸكتٸ بيۋدجەت ەسەبٸنەن كٷردەلٸ جٶندەۋ جۇمىستارى اياقتالۋدا, جاقىن ارادا كەزەكتە تۇرعان
8 وتباسىنا پەتەر رەتٸندە تابىس ەتٸلەدٸ.
اۋدان بويىنشا 22 ەلدٸ مەكەننٸڭ 10-ى ورتالىقتاندىرىلعان سۋمەن قامتىلعان تۇرعىنداردىڭ ورتالىقتاندىرىلعان سۋمەن قامتىلۋ دەڭگەيٸ 62,4 پايىز. قازٸرگٸ تاڭدا سايقىن, بٶرلٸ, كٶكتەرەك جەنە جامبىل اۋىلدارىنىڭ سۋ قۇبىرى قۇرىلىس جۇمىستارى جٷرگٸزٸلۋدە جەنە 7 ەلدٸ مەكەننٸڭ (شوڭاي, جەرمەڭكە, ەجەن, تايعارا, قاراسۋ, ٷشتەرەك, كەڭوي) سۋ قۇبىرى قۇرىلىسى جۇمىستارىنا جسق دايىندالۋدا. بۇل جۇمىستاردى اياقتاعان سوڭ, تۇرعىنداردىڭ سۋمەن قامتىلۋ دەڭگەيٸ 96,5 پايىزعا جەتەدٸ دەپ كٷتٸلۋدە.
اۋداندا 22 اۋىلدىڭ 9-ىنا تابيعي گاز تارتىلعان (سايقىن, مەمبەت, جەرمەڭكە, مۇراتساي, ەجەن, وردا, قاراسۋ, ٷشتەرەك, بيسەن). گازبەن قامتۋ 61 پايىز.
11 ەلدٸ مەكەندٸ گازبەن قامتۋ ٷشٸن 1 ملرد. 780 ملن. تەڭگە (سارالجىن, بٶرلٸ, ۇيالى, كەڭوي, جيەكقۇم, كٶكتەرەك, جامبىل, شوڭعاي, سەيتقالي, مەمبەت, قاراسۋ) قارجى بٶلٸنٸپ, گازداندىرۋ جۇمىسى جٷرۋدە. جۇمىس اياقتالعاسىن اۋداننىڭ گازبەن قامتىلۋى 99 پايىزعا جەتپەك.
سوڭعى 5 جىل ٸشٸندە اۋدانداعى 18 مەكتەپتٸڭ 6-اۋى كٷردەلٸ جٶندەۋدەن ٶتتٸ. 2017 جىلى وقۋشىلاردىڭ جازعى دەمالىسىن ۇيىمداستىرۋعا 5 ملن. 300 مىڭ تەڭگە قارجى بٶلٸندٸ.
-«ٶزدەرٸڭٸز بٸلەتٸندەي اۋداننىڭ تاريحي-مۇراجاي كەشەنٸ ەلٸمٸزدٸڭ 100 كيەلٸ ورىندارىنىڭ تٸزٸمٸنە ەنگٸزٸلدٸ. بۇل بٸزدەرگە زور ماقتانىش بولعانىمەن, ەرٸ ٷلكەن جاۋاپكەرشٸلٸكتٸ دە جٷكتەپ وتىر. وسىعان بايلانىستى بٸز اۋدانعا شاعىن اۆياتسييا ەكەلۋ مەسەلەسٸن دۇرىستاپ قاراستىرىپ جاتىرمىز. ودان بٶلەك, اۋىلدا تۋريستەرگە ارنالعان ويىن-ساۋىق ورىندارى دا سالىناتىن بولادى. كٷنٸ بٷگٸن ۇشاق قوناتىن اەرودرامعا لايىق جەر ٸزدەستٸرٸلۋدە. جالپى, جوسپار كٶپ» – دەدٸ ن.راحىمجانوۆ.
اۋدان ەكٸمٸ, سونداي-اق, قازاقتىڭ قاھارمان قىزى, كەڭەس وداعىنىڭ باتىرى م.مەمەتوۆانىڭ ورال قالاسىنداعى ەسكەرتكٸشٸ تۋعان جەرٸ وردا توپىراعىنا جەتكٸزٸلگەندٸگٸن, ەسكەرتكٸشتٸڭ اشىلۋ رەسٸمٸ باتىردىڭ 95 جىلدىق مەرەيتويى قارساڭىندا, ياعني 2 قازاندا ٶتەتٸندٸگٸن حابارلادى.
