Biýdjet shyǵyny 30 trln teńgeden asty: Qazaqstan aqshany qaidan alady?

Biýdjet shyǵyny 30 trln teńgeden asty: Qazaqstan aqshany qaidan alady?
pixabay.com

Qazaqstannyń 2027 jylǵy respýblikalyq biýdjetinde kiris 25,4 trln teńge, shyǵys 30,2 trln teńge kóleminde josparlanǵan, al biýdjet tapshylyǵy jalpy ishki ónimniń 2,3%-yna teń bolady, dep habarlaidy dalanews.kz.

Quryltaida 2027–2029 jyldarǵa arnalǵan respýblikalyq biýdjet jobasyn tanystyrǵan Qarjy ministri Mádi Tákievtiń aitýynsha, memlekettiń óz kiristeri 2029 jylǵa qarai 23,4 trln teńgege deiin ósedi dep kútiledi.

2027 jyly adami kapitaldy damytýǵa 10,5 trln teńge nemese jalpy biýdjet shyǵynynyń 35%-y baǵyttalmaq. Áleýmettik kómek pen áleýmettik qamsyzdandyrýǵa 6,9 trln teńge, densaýlyq saqtaý salasyna 2,5 trln teńge qarastyrylǵan.

Ǵylymdy qarjylandyrýǵa 60,4 mlrd teńgeniń jańa jobalary engizilgen. Bul 2026 jylmen salystyrǵanda 18,4 mlrd teńgege kóp. Al óńirlerge jyl saiyn biýdjet qarajatynyń shamamen tórtten biri, iaǵni 7,4 trln teńge bólý josparlanyp otyr.

Ekonomikany damytýǵa 7,5 trln teńge bólinedi

Naqty sektordy damytýǵa 2027 jyly 3,7 trln teńge qarastyrylǵan. Onyń ishinde kólik infraqurylymyna, aýyl sharýashylyǵyna, ónerkásipke, kásipkerlikke jáne tsifrlyq jobalarǵa qarajat baǵyttalady.

Atap aitqanda, kólik salasyna 447 mlrd teńge, respýblikalyq mańyzy bar avtomobil joldaryna 105 mlrd teńge bólinedi. Agroónerkásiptik keshen jobalaryn qoldaýǵa 372 mlrd teńge, ony qarjylandyratyn damý institýttarynyń kapitalyn tolyqtyrýǵa 200 mlrd teńge qarastyrylǵan.

Ónerkásip pen qurylys salasyn qoldaýǵa 411 mlrd teńge baǵyttalmaq. Al ekonomikalyq ósimdi yntalandyrýǵa arnalǵan jalpy shyǵyn 7,5 trln teńgeni quraidy.

Qaýipsizdik pen memlekettik basqarýǵa 4,9 trln teńge

Qaýipsizdik, memlekettik basqarý jáne rezervterge 4,9 trln teńge bólý josparlanǵan. Onyń 3,3 trln teńgesi kúshtik qurylymdarǵa, 787 mlrd teńgesi memlekettik basqarýǵa baǵyttalady.

Qarjy ministriniń sózinshe, biýdjet jobasyn ázirleý kezinde ekonomikalyq ahýal men negizgi makroekonomikalyq táýekelder eskerilgen. Úkimet biýdjet parametrleri áleýmettik jáne memlekettik mindettemelerdi ýaqytynda oryndaýǵa, qarjy júiesiniń turaqtylyǵyn saqtaýǵa jáne ekonomikalyq ósimdi qamtamasyz etýge múmkindik beredi dep esepteidi.

Biýdjet jobasyndaǵy negizgi kórsetkishterdiń biri – 2027 jyly shyǵystardyń kiristerden 4,6 trln teńgege artyq bolýy. Qujatta tapshylyqty qarjylandyrý tetikteri men memlekettik qaryzǵa qyzmet kórsetý shyǵyndary týraly qosymsha málimetter keltirilmegen.