Belgili áskeri tarihshy, jazýshy, jýrnalist, qoǵam qairatkeri jáne Qazaqstan Jazýshylar odaǵynyń múshesi Jumabai Orynǵaliuly Dospanov 74 jasynda dúnieden ozdy, dep habarlaidy dalanews.kz.
Qaraly habardy Qazaqstan Jazýshylar odaǵy jetkizip, marqumnyń otbasy men týǵan-týystaryna, áriptesteri men oqyrmandaryna kóńil aitty.
Jumabai Dospanov 1952 jyly Atyraý oblysynda dúniege kelgen. Ol Tańdai orta mektebinde bilim alyp, keiin oblystyq salalyq kásipodaq komitetiniń tóraǵasy qyzmetin atqarǵan.
1990 jyldardyń sońy men 2000 jyldardyń basynda qoǵamdyq-saiasi ómirge belsendi aralasyp, «Atyraý demokratiiaǵa járdemdesý ortalyǵyn» basqardy. Sondai-aq óńirdegi táýelsiz basylymdardyń biri – «Altyn ǵasyr» gazetiniń negizin qalap, bas redaktor boldy.
Ómirin áskeri tarihty zertteýge arnady
Jumabai Dospanov 2011 jyldan bastap Ekinshi dúniejúzilik soǵysqa qatysqan qazaqstandyq jaýyngerlerdiń taǵdyryn zertteýge den qoidy.
Ol Resei Qorǵanys ministrliginiń Ortalyq muraǵatyndaǵy resmi qujattardy zerdelep, osyǵan deiin esimderi keńinen atalmaǵan myńdaǵan qazaq ofitseri men qazaqstandyq áielderdiń erligin anyqtady.
Zertteýshi soǵysqa qatysqan 8 400-den astam qazaq ofitseriniń áskeri qyzmet jolyn júielep, olardyń arasynda batalon, artilleriialyq divizion, aviatsiialyq eskadrilia jáne partizan otriadtaryn basqarǵan jaýyngerler bolǵanyn muraǵat derekteri arqyly dáleldedi.
Irgeli eńbekter qaldyrdy
Jumabai Dospanovtyń áskeri tarihqa arnalǵan birneshe kólemdi eńbegi jaryq kórdi.
Olardyń qatarynda soǵysqa qatysqan qazaq ofitserleri týraly derekter jinaqtalǵan on tomdyq «Ekinshi dúniejúzilik soǵystaǵy qazaq ofitserleri» eńbegi bar.
Sondai-aq ol Keńes Odaǵynyń Batyry ataǵyna usynylǵanymen, túrli sebeptermen marapattalmai qalǵan qazaqstandyqtarǵa arnalǵan «Sovet Odaǵynyń Batyry ataǵy berilmegen qazaqstandyqtar» atty zertteýin jariialady.
Al «Qarý men qalam» kitabynda maidanda júrip kúndelik, hat jáne ádebi shyǵarmalar jazǵan qazaq ziialylary men ofitserleriniń jaýyngerlik jáne shyǵarmashylyq joly qamtylǵan.
Myńdaǵan maidangerdiń esimin tarihqa qaitardy
Tarihshy maidanda joǵary áskeri shende qyzmet etken ondaǵan ofitserdiń, sondai-aq mergen, ushqysh, bailanysshy jáne meditsina qyzmetkeri bolǵan myńdaǵan qazaqstandyq áieldiń taǵdyryn jeke zerttegen.
Onyń uzaq jyldar boiy júrgizgen «Qazaqstannyń qaharman maidangerleri» jobasy Ulttyq quryltaida joǵary baǵalanyp, Ekinshi dúniejúzilik soǵystyń 80 jyldyǵyna orai kóptomdyq jinaq túrinde daiyndalǵan.
Jumabai Dospanovtyń eńbekteri tarih tasasynda qalǵan myńdaǵan qazaqstandyq jaýyngerdiń esimin qaita jańǵyrtyp, otandyq áskeri tarih ǵylymyna eleýli úles qosty.
