بەلگٸلٸ ەسكەري تاريحشى, جازۋشى, جۋرناليست, قوعام قايراتكەرٸ جەنە قازاقستان جازۋشىلار وداعىنىڭ مٷشەسٸ جۇماباي ورىنعاليۇلى دوسپانوۆ 74 جاسىندا دٷنيەدەن وزدى, دەپ حابارلايدى dalanews.kz.
قارالى حاباردى قازاقستان جازۋشىلار وداعى جەتكٸزٸپ, مارقۇمنىڭ وتباسى مەن تۋعان-تۋىستارىنا, ەرٸپتەستەرٸ مەن وقىرماندارىنا كٶڭٸل ايتتى.
جۇماباي دوسپانوۆ 1952 جىلى اتىراۋ وبلىسىندا دٷنيەگە كەلگەن. ول تاڭداي ورتا مەكتەبٸندە بٸلٸم الىپ, كەيٸن وبلىستىق سالالىق كەسٸپوداق كوميتەتٸنٸڭ تٶراعاسى قىزمەتٸن اتقارعان.
1990 جىلداردىڭ سوڭى مەن 2000 جىلداردىڭ باسىندا قوعامدىق-ساياسي ٶمٸرگە بەلسەندٸ ارالاسىپ, «اتىراۋ دەموكراتيياعا جەردەمدەسۋ ورتالىعىن» باسقاردى. سونداي-اق ٶڭٸردەگٸ تەۋەلسٸز باسىلىمداردىڭ بٸرٸ – «التىن عاسىر» گازەتٸنٸڭ نەگٸزٸن قالاپ, باس رەداكتور بولدى.
ٶمٸرٸن ەسكەري تاريحتى زەرتتەۋگە ارنادى
جۇماباي دوسپانوۆ 2011 جىلدان باستاپ ەكٸنشٸ دٷنيەجٷزٸلٸك سوعىسقا قاتىسقان قازاقستاندىق جاۋىنگەرلەردٸڭ تاعدىرىن زەرتتەۋگە دەن قويدى.
ول رەسەي قورعانىس مينيسترلٸگٸنٸڭ ورتالىق مۇراعاتىنداعى رەسمي قۇجاتتاردى زەردەلەپ, وسىعان دەيٸن ەسٸمدەرٸ كەڭٸنەن اتالماعان مىڭداعان قازاق وفيتسەرٸ مەن قازاقستاندىق ەيەلدەردٸڭ ەرلٸگٸن انىقتادى.
زەرتتەۋشٸ سوعىسقا قاتىسقان 8 400-دەن استام قازاق وفيتسەرٸنٸڭ ەسكەري قىزمەت جولىن جٷيەلەپ, ولاردىڭ اراسىندا باتالون, ارتيللەرييالىق ديۆيزيون, اۆياتسييالىق ەسكادريليا جەنە پارتيزان وتريادتارىن باسقارعان جاۋىنگەرلەر بولعانىن مۇراعات دەرەكتەرٸ ارقىلى دەلەلدەدٸ.
ٸرگەلٸ ەڭبەكتەر قالدىردى
جۇماباي دوسپانوۆتىڭ ەسكەري تاريحقا ارنالعان بٸرنەشە كٶلەمدٸ ەڭبەگٸ جارىق كٶردٸ.
ولاردىڭ قاتارىندا سوعىسقا قاتىسقان قازاق وفيتسەرلەرٸ تۋرالى دەرەكتەر جيناقتالعان ون تومدىق «ەكٸنشٸ دٷنيەجٷزٸلٸك سوعىستاعى قازاق وفيتسەرلەرٸ» ەڭبەگٸ بار.
سونداي-اق ول كەڭەس وداعىنىڭ باتىرى اتاعىنا ۇسىنىلعانىمەن, تٷرلٸ سەبەپتەرمەن ماراپاتتالماي قالعان قازاقستاندىقتارعا ارنالعان «سوۆەت وداعىنىڭ باتىرى اتاعى بەرٸلمەگەن قازاقستاندىقتار» اتتى زەرتتەۋٸن جارييالادى.
ال «قارۋ مەن قالام» كٸتابىندا مايداندا جٷرٸپ كٷندەلٸك, حات جەنە ەدەبي شىعارمالار جازعان قازاق زييالىلارى مەن وفيتسەرلەرٸنٸڭ جاۋىنگەرلٸك جەنە شىعارماشىلىق جولى قامتىلعان.
مىڭداعان مايدانگەردٸڭ ەسٸمٸن تاريحقا قايتاردى
تاريحشى مايداندا جوعارى ەسكەري شەندە قىزمەت ەتكەن ونداعان وفيتسەردٸڭ, سونداي-اق مەرگەن, ۇشقىش, بايلانىسشى جەنە مەديتسينا قىزمەتكەرٸ بولعان مىڭداعان قازاقستاندىق ەيەلدٸڭ تاعدىرىن جەكە زەرتتەگەن.
ونىڭ ۇزاق جىلدار بويى جٷرگٸزگەن «قازاقستاننىڭ قاھارمان مايدانگەرلەرٸ» جوباسى ۇلتتىق قۇرىلتايدا جوعارى باعالانىپ, ەكٸنشٸ دٷنيەجٷزٸلٸك سوعىستىڭ 80 جىلدىعىنا وراي كٶپتومدىق جيناق تٷرٸندە دايىندالعان.
جۇماباي دوسپانوۆتىڭ ەڭبەكتەرٸ تاريح تاساسىندا قالعان مىڭداعان قازاقستاندىق جاۋىنگەردٸڭ ەسٸمٸن قايتا جاڭعىرتىپ, وتاندىق ەسكەري تاريح عىلىمىنا ەلەۋلٸ ٷلەس قوستى.
