Qazaqstan Respýblikasynyń Premer-ministri Oljas Bektenov sirek jáne jerde sirek kezdesetin metaldar salasyn damytý máseleleri jóninde keńes ótkizdi. Bul Memleket basshysynyń Úkimettiń keńeitilgen otyrysynda bergen atalǵan salaǵa ozyq tehnologiialar men investitsiia tartý jónindegi tapsyrmasyn oryndaý sheńberinde júzege asty, dep habarlaidy Dalanews.kz.
Jiynǵa Prezidenttiń ekonomikalyq máseleler jónindegi kómekshisi Qanat Sharlapaev, ónerkásip jáne qurylys ministri Ersaiyn Naǵaspaev, "Samuryq-Qazyna" UÁQ" ulttyq ál-aýqat qory basqarmasynyń tóraǵasy Nurlan Jaqypov, "Qazatomónerkásip" UAK" AQ basqarma tóraǵasynyń mindetin atqarýshy Marat Tólebaev qatysty.
Premer-ministr jumys istep turǵan óndiris oryndary men infraqurylymdy jańǵyrtý, geologiialyq barlaý jumystaryn keńeitý, zamanaýi óńdeý tehnologiialaryn engizý jáne ǵylymi-zertteý bazasyn damytý qajettigin atap ótti.
Ónerkásip jáne qurylys ministrliginiń derekteri boiynsha, Qazaqstannyń metallýrgiia qurylymynda sirek jáne jerde sirek kezdesetin metaldar óndirý 2,4%-dy quraidy. 2018 jyldan beri salany memlekettik qarjylandyrý 67 mlrd teńgeni qurap otyr.
Keń aýqymdy geologiialyq barlaý jumystary júrgizilýde: jalpy aýdany 100 myń sharshy shaqyrym 1:50 000 masshtabtaǵy 25 ýchaske zerttelýde. 2024 jyly qatty paidaly qazbalardyń keleshegi zor 38 ýchaskesi ashyldy. Elimizdegi geologiialyq-geofizikalyq barlaý jumystary 2025 jyly 2 mln 038 myń sharshy shaqyrymdy qurasa, 2026 jylǵa qarai 2,2 mln sharshy shaqyrymǵa jetedi.
Qazirgi ýaqytta Qazaqstanda berillii, tantal, niobii, skandii, titan, renii, osmii óndirilse, jol boiynda vismýt, sýrma, selen jáne tellýr alynady. Sonymen qatar gallii men indii alý tehnologiialary bar.
Salanyń bolashaǵy zor baǵyttaryna batareia materialdaryn, ystyqqa tózimdi qorytpalardy óndirý jáne qaita óńdeý, jartylai ótkizgish materialdar óndirisi jáne turaqty magnitterdi qaita óńdeý jatady.
Jalpy, Úkimet atalǵan salany odan ári damytý úshin sharalar qabyldaýda. 2024-2028 jyldarǵa arnalǵan keshendi jospar júzege asyrylýda. "Jezqazǵanredmet" RMK sirek metaldar tsehyn jańǵyrtýǵa qarajat bólindi. Investorlardy tartý úshin geologiialyq aqparatqa, onyń ishinde sirek jáne jerde sirek kezdesetin metaldar boiynsha qoljetimdilik qamtamasyz etildi.
Jiyn qorytyndysy boiynsha Premer-ministr kúsh-jigerdi jer qoinaýyn tereńdetip zertteýge, tehnogendik mineraldyq túzilimderdi esepke alý men memlekettik teńgerimge qoiýdy jedeldetýge, akkýmýliatorlar men olardy qaita óńdeýge arnalǵan materialdar óndirisin damytýǵa, sondai-aq ystyqqa tózimdi nikel qorytpalaryn belsendi óndirýge jumyldyrýdy tapsyrdy. Budan bólek, "Ulttyq tehnologiialyq boljaý ortalyǵy" RMK bazasynda sirek jáne jerde sirek kezdesetin metaldar boiynsha óńirlik zertteý ortalyǵyn qurý jónindegi jumysqa nazar aýdaryldy.
Aita ketsek, qazirgi zamanǵy ónerkásip úshin sirek jáne jerde sirek kezdesetin metaldar óndirisin damytý óte mańyzdy. 2024 jyldyń derekteri boiynsha shikizattyń osy túriniń álemdik naryǵy 1,6 mln tonnany qurady. Bul rette 2023-2024 jyldary suranystyń ortasha jyldyq ósýi 30%-ǵa jetti.
Buǵan deiin Qazaqstanda 38 jańa ken oryny tabylǵanyn jazǵanbyz. Sondai-aq saitymyzda "AQSh-tyń Ortalyq Aziianyń sirek kezdesetin metaldaryna kózi túsip otyr - BAQ" degen maqala jariialanǵan bolatyn.
