Qazaqstan Respýblikasynyń Premer-ministri Oljas Bektenov elektr energetikasy salasynyń ózekti máseleleri boiynsha keńes ótkizdi. Onda «Samuryq-Qazyna» qorynyń jobalary jáne eldiń energetikalyq egemendigin nyǵaitý jónindegi sharalar qaraldy, dep habarlaidy dalanews.kz.
«Memleket basshysy Qasym-Jomart Toqaev Qazaqstan halqyna Joldaýynda 2027 jyldy Jalpyulttyq aýqymdy qurylys jyly dep jariialady. Ekonomikanyń ósýi, jańa ónerkásiptik jobalardy júzege asyrý jáne tsifrlyq infraqurylymdy jedel damytý aiasynda energiia júiesine júkteme aitarlyqtai arta túsedi. Memleket basshysynyń 2029 jylǵa qarai qýat kózin artyǵymen óndiretindei deńgeige qol jetkizý mindeti úsh baǵyttyń, atap aitqanda generatsiia qýattaryn arttyrý men elektr jelilerin damytý jáne tutyný kóleminiń ósýin tolyq úilestrýdi talap etedi», — dep atap ótti Úkimet jetekshisi.
«KEGOC» AQ basqarma tóraǵasy Nábi Aitjanov investitsiialyq jobalardy júzege asyrýdyń aǵymdaǵy mártebesi týraly baiandady. Qazaqstannyń Biryńǵai elektr energetikalyq júiesiniń ońtústik aimaǵynyń elektr jelisin kúsheitý jobasy Almaty – Jambyl – Shymkent tranzitiniń ótkizý qabiletin 440 MVt-qa arttyrady. Ony paidalanýǵa berý merzimi 2027 jyldyń shildesine josparlanǵan. Jobany júzege asyrý ońtústik aimaqty elektrmen jabdyqtaý senimdiligin nyǵaitady, sondai-aq jańartylatyn energiia kózderin integratsiialaý úshin qosymsha jaǵdailar jasaidy.
Batys Qazaqstannyń energojúiesin Qazaqstannyń Biryńǵai elektr energetikalyq júiesimen biriktirý jónindegi joba óńirdiń energiiaǵa táýelsizdigin kúsheitýge jáne ótkizý qabiletin 500 MVt-qa deiin ulǵaitýǵa baǵyttalǵan. Ony júzege asyrý batys aimaqty elektrmen jabdyqtaýdyń senimdiligin arttyrady, Atyraý jáne Aqtóbe oblystaryndaǵy elektr stansalarynyń óndirý qýatyn eselep, Aqtóbe energiia torabyna túsetin júktemeni jeńildetedi. Jobany aiaqtaý kelesi jyldyń jeltoqsanyna josparlanyp otyr. Odan bólek, batys aimaqty Qazaqstannyń Biryńǵai elektr energetikalyq júiesimen biriktirý jobasynyń ekinshi kezeńi 2035 jyly júzege asyrylmaq. Osylaisha joǵary voltty energiia jelisin bir-birimen ainaldyra bailanystyrý jumystary aiaqtalmaq.
Sondai-aq Almaty oblysy men Jetisý oblysynyń elektr jelilerin damytý josparlary usynyldy. Bul gidroenergetikany damytý jáne jańa JEK nysandaryn qosýǵa qajetti jaǵdai jasaýǵa múmkindik beredi.
Joǵaryda atalǵan jobalar Ońtústik pen Batysty senimdi elektrmen jabdyqtaýdy qamtamasyz etý, elimizdiń energetikalyq júiesi tutastyǵyn nyǵaitý jáne Qazaqstannyń energetikalyq derbestigin arttyrý siiaqty negizgi mindetterdi sheshýge baǵyttalǵan.
Keńeste «Samuryq-Energo» AQ basqarma tóraǵasy Ańsar Aidarov Memleket basshysynyń syn-eskertpelerine orai jumysty kúsheitý josparlary týraly baiandady. Jumystyń sapasyn qamtamasyz etý úshin qabyldanyp jatqan sharalarǵa, sondai-aq jańa generatsiialaýshy qýattardy salý jáne paidalanýǵa berý merzimderin qatań saqtaýǵa erekshe nazar aýdaryldy.
Almaty JEO-2-ni jańǵyrtý, Almaty JEO-3-ti rekonstrýktsiialaý, Kókshetaý men Semei qalalarynda jylý elektr ortalyqtaryn salý, Ekibastuz GRES-2-ni keńeitý, Qyzylorda, Túrkistan oblystarynda bý-gaz qondyrǵylaryn salý, sondai-aq energiia jinaqtaý júieleri bar JEK-ti damytý jáne gidrogeneratsiia jobalaryn júzege asyrý barysy baiandaldy.
Keńes qorytyndysy boiynsha Premer-ministr Ulttyq elektr jelisin damytý jumystary tutyný kóleminiń artýyna sáikes ozyq qarqynmen júrgizilýi tiis ekenin atap ótti. Energetika ministrligine múddeli memlekettik organdarmen jáne uiymdarmen birlesip, kelesi jyldyń qyrkúiegine deiin eldiń energetikalyq teńgerimin ózektendirý jumystaryn aiaqtaýdy qamtamasyz etý tapsyryldy. Elektr energetikasy salasyndaǵy investitsiialyq jobalardyń ýaqtyly júzege asyrylýyn baqylaýdy kúsheitý boiynsha birqatar tapsyrma berildi.
KEGOC alańynda Premer-ministr Ulttyq elektr jelisin kúzgi-qysqy kezeńge daiyndaý boiynsha júrgizilip jatqan jumystarmen tanysty jáne eldiń energetikalyq egemendigin odan ári nyǵaitý máselesi boiynsha keńes ótkizdi. KEGOC málimetteri boiynsha, tsifrlyq tehnologiialar men JI engizý elektr energiiasynyń aǵynyn ońtailandyrý jáne shyǵyndardy azaitý esebinen 5,5 mlrd teńge nemese EBITDA-nyń shamamen 3% mólsherinde jyl saiynǵy qarjylyq áserdi qamtamasyz etedi. Sonymen qatar elektr stansalaryn jiilikti jáne belsendi qýatty avtomatty retteýge qosý jyl saiyn shamamen 4 mlrd teńgeni qosymsha únemdeýdi qamtamasyz etedi.
Ulttyq dispetcherlik ortalyqta energojúieni basqarý boiynsha jumys tanystyryldy jáne salany basqarý tiimdiligin arttyrý men jelilerdegi shyǵyndardy azaitý úshin jańa tsifrlyq sheshimderdi engizý josparlary usynyldy. Tsifrlyq tehnologiialarǵa jáne jasandy intellektti engizýge, sondai-aq KEGOC bazasynda dispetcherlik basqarý júiesin jańartýǵa nazar aýdaryldy. Ortalyq bazasynda elektr energiiasyn óndirý jáne tutyný teńgerimi baqylanady, sondai-aq barlyq KEGOC-tyń 83 qosalqy stansalarynyń jabdyqtaryn basqarý júzege asyrylady. 50 myńnan astam kórsetkishti jańartý tótenshe jaǵdailardy jedel joiýǵa múmkindik beredi.
Máselen, jyl basynan beri «Soltústik – Ońtústik» tranzittik jelisinde júktemeniń kúrt artýyna bailanysty shamamen 70-ten astam jaǵdai tirkelgen. Onyń 95%-y turǵyndardy elektr energiiasynan ajyratpai-aq rettelgen. AI-KEGOC intellektýaldy platformasy 21 energiia toraby men jańartylatyn energiia kózderiniń 169 nysany boiynsha elektr energiiasyn óndirý men tutyný kólemin bir táýlik buryn boljaidy. Sinhrofazorlyq ólsheýler negizinde júieni monitoringileý men basqarýdyń tsifrlyq júieleri «Soltústik – Ońtústik» negizgi energiia kópiriniń ótkizý qabiletin 250 MVt-qa arttyrýǵa múmkindik berdi, Bul kórsetkish tutas bir qalanyń elektr energiiasyn tutyný kólemimen shamalas. Buǵan jańa nysandar salýǵa qosymsha shyǵyn jumsamai qol jetkizilip, elektr energiiasynyń shyǵyndary da azaityldy.
