4 qyrkúiekte Qazaqstan Ulttyq banki bazalyq mólsherlemeni birden 50 bazistik tarmaqqa tómendetip, 16,75%-dan 16,25%-ǵa túsirdi. Bul sheshim halyq pen biznes úshin bank ónimderiniń quny birtindep ózgerýi múmkin ekenin bildiredi: nesieler arzandai bastaýy yqtimal, alaida depozitterdiń tabystylyǵy da tómendeýi múmkin, dep habarlaidy dalanews.kz.
Nelikten Ulttyq bank mundai sheshim qabyldady, mólsherleme aldaǵy ýaqytta taǵy tómendei me jáne bul ózgerister qazaqstandyqtardyń nesiesi men jinaǵyna qalai áser etedi? Osy saýaldarǵa Qazaq Expert Club múshesi, qarjy sarapshysy, ekonomika ǵylymdarynyń kandidaty Aigerim Iliiasova jaýap berdi.
Sarapshynyń aitýynsha, 2026 jyldyń tamyzynda infliatsiia deńgeiiniń psihologiialyq mańyzdy 10 paiyzdyq mejeden tómen túsýi bazalyq mólsherlemeni 50 bazistik tarmaqqa azaitýǵa negiz bolǵan.
«2026 jyldyń sońyna deiin bazalyq mólsherleme kezeń-kezeńimen 16%-ǵa deiin tómendeýi múmkin degen boljam bar. Ulttyq banktiń ony 16,75%-dan 16,25%-ǵa deiin qysqartý týraly sheshimi osy boljamdardy rastaidy», – deidi Aigerim Iliiasova.
Sonymen qatar sarapshy qazirgi 16–17 paiyz deńgeiindegi bazalyq mólsherleme ekonomika úshin uzaqmerzimdi tepe-teń kórsetkish emes ekenin atap ótti. Onyń sózinshe, bul – ekonomikalyq ósimdi baiaýlatýy múmkin daǵdarysqa qarsy sharalardyń biri.
Alaida 4 qyrkúiekte Ulttyq bank infliatsiialyq táýekelderdiń kúsheiýi jáne 2027 jylǵa arnalǵan boljamdardyń qaita qaralýyna bailanysty mólsherlemeni odan ári tómendetý múmkindigi shekteýli ekenin málimdegen.
Infliatsiiaǵa tek bazalyq mólsherleme áser etpeidi
Aigerim Iliiasova Qazaqstandaǵy infliatsiia deńgeiine bazalyq mólsherlemeden bólek birqatar mańyzdy faktorlar yqpal etetinin aitty.
«Bazalyq mólsherleme kóterilse, nesieler qymbattaidy, turǵyndar men kompaniialar qaryz alýdy azaityp, qarajatty depozitte kóbirek saqtaidy. Sonyń nátijesinde taýarlar men qyzmetterge suranys tómendep, baǵaǵa túsetin qysym azaiady. Biraq Qazaqstan jaǵdaiynda infliatsiiaǵa basqa da faktorlar áser etedi», – deidi sarapshy.
Onyń aitýynsha, eń aldymen Qazaqstan tutyný qurylymynda importtyq taýarlardyń úlesi joǵary bolǵandyqtan, shetel valiýtalarynyń teńgege shaqqandaǵy baǵamy baǵa deńgeiine tikelei áser etedi.
Budan bólek, infliatsiiaǵa kommýnaldyq qyzmet tarifteri, azyq-túlik ónimderi men janar-jaǵarmai baǵasy aitarlyqtai yqpal etedi. Bul taýarlar men qyzmetterge suranys turaqty bolǵandyqtan, baǵa ósken jaǵdaida da halyq olardy tutynýdy toqtatpaidy.
Sarapshy bankter de bazalyq mólsherleme ózgergennen keiin nesie men depozit mólsherlemelerin birden qaita qaramaitynyn eske saldy.
«2030 jylǵa deiingi aqsha-kredit saiasaty strategiiasynda bazalyq mólsherlemeniń ekonomikaǵa nesie arnasy arqyly áseri shamamen alty ai ishinde baiqalatyny kórsetilgen», – deidi ol.
Nesie arzandai ma?
Mamannyń pikirinshe, bazalyq mólsherlemeniń tómendeýi qaryz alýshylar úshin nesielerdiń birden arzandaitynyn bildirmeidi. Qazirgi deńgeide bank nesieleriniń mólsherlemesi birtindep tómendeýi múmkin, biraq olar áli de joǵary bolyp qala beredi.
Bul aqsha-kredit saiasatynyń negizgi tetikteriniń biri sanalady. Ulttyq bank joǵary bazalyq mólsherlemeni saqtai otyryp, nesie berý kólemi men tutynýshylyq suranysty tejeýge, sol arqyly infliatsiialyq qysymdy azaitýǵa tyrysady.
Qazir nesie alǵan durys pa, álde kútken jón be?
Aigerim Iliiasovanyń aitýynsha, bul suraqtyń jaýaby nesieniń maqsaty men túrine bailanysty.
«Sheshim qabyldaǵanda nesie arqyly qajetti zatty nemese qyzmetti qazir alýdyń paidasyn jáne qaryz boiynsha artyq tólem kólemin salystyrý qajet. Al depozit mólsherlemeleriniń aldaǵy ýaqytta tómendeýi múmkin ekenin eskersek, qazirgi joǵary syiaqy mólsherlemelerimen 3–6 ailyq jinaq depozitterin ashý tiimdi bolýy yqtimal», – dep qorytyndylady sarapshy.
