Qasym-Jomart Toqaevtyń Turkistan gazetine bergen kólemdi suhbaty jariialandy, dep habarlaidy Dalanews.kz.
– Eldiń qorǵanys qabileti airyqsha mańyzdy ekenin bárimiz bilemiz. Biraq, sarbazdardyń ólimine qatysty oqiǵalar áskeri qyzmettiń bedelin, Qarýly Kúshterimizdiń abyroiyn túsirip jatyr. Siz armiiadaǵy ahýaldy qalai baǵalar edińiz?
– Men áskeri boryshyn óteýge shaqyrylǵan sarbazdardyń jaraqat alýy men qaza bolýyna qatysty oqiǵalardy órkenietti elge jat, teris úrdis dep sanaimyn. Beibit zamanda mundai jaittar bolmaýǵa tiis. Bul týraly barlyq kúshtik qurylym basshylarymen jýyrda ótken keńeste de aittym. Qorǵanys salasyna jaýapty mekemeniń basshylyǵyn tárbie jumysyn durys qadaǵalamai otyrǵany úshin synǵa aldym. Armiia jastarǵa qoldaý kórsetip, olardy elimizdiń naǵyz azamaty retinde tárbielep shyǵarýy kerek. Komandirler áskeri qyzmetshilerge úlgi-ónege bolýǵa tiis. Áskerde álimjettikke, buzaqylyqqa, rýshyldyqqa, jershildikke oryn joq, ondai jaittarǵa jol berilmeidi. Munyń bárin ózim jeke qadaǵalap otyramyn.
Men ahýaldy túzeý úshin shuǵyl sharalar qabyldaý jóninde buiryq berdim. Degenmen, qaiǵyly oqiǵalar áskeri bólimshelerdiń bárinde bolyp jatpaǵanyn atap ótken jón.
Tekserý jumystary, jalpy, áskerdegi tártip qatań saqtalatynyn kórsetti. Tanymaldyqqa umtylǵan keibir blogerler áskerdegi shynaiy ahýalǵa múldem janaspaityn sóz taratyp júr. Olar armiiany sarbazdar kún saiyn derlik qylmyskerlerdiń qurbanyna ainalyp, qaza tabatyn jer retinde kórsetkisi keledi.
Shyn máninde, sarbaz bolý – ózińdi damytý úshin tyń múmkindikterge ie bolý degen sóz. Áskeri boryshyn ótep qaitqan jastar joǵary oqý oryndary men kolledjderde tegin oqi alady.
Olar áskerde júrgende suranysqa ie mamandyqtardy meńgeredi. Kelisimshartpen jumys isteitin áskeri qyzmetshiler men ofitserler áleýmettik jaǵynan barynsha qorǵalǵan.
Armiiada temirdei tártip bolýǵa tiis. Sarbazdar ant bergende aitatyn «Áskeri qyzmettiń aýyrtpalyqtary men qiynshylyqtaryn tabandylyqpen kóteremin» degen sózden áskeri ómirdiń qatańdyǵyn aiqyn ańǵarýǵa bolady.
Áskeri qyzmettiń abyroi-bedelin kóterý jáne elimizdiń qorǵanys qabiletin arttyrý – memlekettiń basty basymdyǵynyń biri. Qarýly Kúshterimizdi tehnologiialyq turǵydan jańǵyrtý jumysy qarqyndy júrgizile bastady. Byltyr Uly Jeńistiń 80 jyldyǵyna orai ótkizilgen áskeri sherýdi sheteldik saiasatkerler men áskeri qairatkerler joǵary baǵalady, bul is-shara armiiamyzdyń zamanaýi qarý-jaraqpen jáne tehnikamen, sonyń ishinde Qazaqstanda jasalǵan ónimdermen tolyq jabdyqtalǵanyn, sondai-aq, áskeri qyzmetshilerimizdiń daiyndyǵy óte jaqsy ekenin aiqyn kórsetti. Áskeri bólimshelerimiz el ishindegi jáne halyqaralyq deńgeidegi jattyǵýlarda tamasha nátijege jetip júr. Qazaqstanda kolledjderden bastap ýniversitetke deiingi bilim jáne ǵylym mekemelerin túgel qamtityn ulttyq áskeri mektep qalyptasty.
Jýyrda Tarazdaǵy mamandandyrylǵan áskeri mektepke bardym. Onda áleýmettik jaǵynan osal toptaǵy otbasylardan shyqqan balalar oqidy. Bul – jaqsy bastama. Men osy mektepke aty ańyzǵa ainalǵan batyrymyz Baýyrjan Momyshulynyń esimin berý týraly sheshim qabyldadym. Oblys ortalyǵynyń bárinde osyndai mektep ashý týraly tapsyrma berdim. Bul bilim mekemelerinde búkil elimiz maqtan tutatyn sardarlar men generaldar tárbielenip shyǵatynyna senimdimin.