Freedom Inside '26

Aidar Karbozuly: "Latyn álipbiine kóshý – ulttyq sanamyzdyń otarsyzdanýynyń bir joly"

Aidar Karbozuly: "Latyn álipbiine kóshý – ulttyq sanamyzdyń otarsyzdanýynyń bir joly"
Memleket  basshysy Nursultan Ábishuly  Nazarbaev «Bolashaqqa baǵdar: rýhani jańǵyrý» atty maqalasynda «Qazaq tilin birtindep latyn álipbiine kóshirý jumystaryn  bastaýymyz kerek» degen bolatyn. Qazirgi tańda bul  másele jurtshylyq arasynda qyzý talqylanýda.

Kúni keshe  Elbasy N.Á. Nazarbaev memlekettik tildi latyn álipbiine kóshirý jobasy boiynsha jumys tobynyń múshelerin qabyldap, jańa nusqamen tanysqan bolatyn. Osy kezdesýde Prezident qazaq álipbiiniń latyn qarpine kóshirý úderisine qatysty aqparattyq-túsindirý jumystaryn jalǵastyrý qajettigin aitty.

Osy tusta  «Rýhani jaǵyrý»  baǵdarlamasyn iske asyrý jónindegi is sharalar josparyna sáikes qurylǵan latyn álipbiine kóshý jónindegi Almaty oblysy boiynsha jumys toby aqparattyq túsindirý jumysyn bastady. Top músheleri  túsindirme jumysyn qulager aqyn Iliiastyń aýylynan bastaýdy jón sanady.  Aýdandyq Mádeniet úiinde  óńir   halqymen júzdesý ótti.

Mádeniet úiinde ótken  jiynnyń  shymyldyǵyn Aqsý aýdany ákimi Ádilbek Dalbaǵaev ashty. Óz kezeginde ol  «Rýhani jańǵyrý» baǵdarlamasyn iske asyrý jóninde  aýdanda  atqarylyp jatqan jumystardy  tilge tiek  etti, latyn álipbiine qatysty oi órimderin de ortaǵa saldy.

Latyn álipbiine halyqqa túsindirýdegi jiynda Almaty oblysynyń tilderdi damytý jónindegi basqarmasynyń basshysy Aidar Bashbaev sóz alyp, óz oiyn ortaǵa saldy. Onyń aitýynsha, latyn álipbiine kóshý memlekettik tildiń qoldanys aiasyn odan ári keńeitýge múmkindik beredi. «Latyn álipbiine aýysý – bizdiń ulttyq sanamyzdyń otarsyzdanýynyń bir joly», – deidi A. Karbozuly.



Mádeniet úiinde ótken jiynda I. Jansúgirov atyndaǵy Jetisý memlektetik ýniversitetiniń qazaq tili men ádebieti kafedrasynyń professory Muratbek Imanǵazinov ta sóz aldy. Óz kezeginde ol latyn álipbiine kóshýge qatysty pikirin bildirdi.

– Latyn álipbiine kóshý kerek. Sebebi, bizdiń keleshegimiz osyǵan bailanysty bolyp keledi. Latyn álipbiine ótý álemdik inovatsiialardy jedel igerýge, keleshegimizge nyq basyp, tehnologiia men kommýnikatsiiany meńgerýde múmkindik beretin qural. Latyn álipbiine aýysý keleshek urpaq úshin, saiasatymyz úshin mańyzy bar ózgeris. Endeshe rýhani jańǵyrýmyzdyń temirqazyǵy bolyp otyrǵan latyn qarpin halyq bolyp qoldaýymyz qajet, – deidi M.Imanǵazinov.

Sondai-aq jiyn barysynda latyn álipbiine kóshý jónindegi jumys tobynyń músheleri, atap aitsaq,  oblystyq «Jetisý» gazeti bas redaktorynyń orynbasary Núsipbai Ábdirahym, oblystyq QHA ókili, aqyn Aqsuńqar Aqynbaba  da latyn qarpine kóshýge qatysty tushymdy oilaryn aitty.

Keleli jiynda óńir halqy oblystan arnaiy kelgen top múshelerine ózderiniń kókeide júrgen saýaldaryn qoiyp, latyn álipbiine kóshý jaiynda naqty málimetter aldy.

Jiyn sońy aýdandyq Mádeniet úiiniń kórkemónerpazdary daiyndaǵan kontserttik baǵdarlamaǵa ulasty.

Latyn álipbiine kóshý jónindegi Almaty oblysy boiynsha jumys tobynyń  músheleri «Nur Otan» partiiasy Aqsý aýdandyq filialynyń májilis zalynda aýdandyq mádeniet pen bilim salasynyń qyzmetkerleri, aýdan jastarymen  dóńgelek ústel ótkizdi.

Latyn álipbiine kóshýge qatysty jiynjaidy  Almaty oblysynyń tilderdi damytý jónindegi basqarmasynyń basshysy Aidar Karbozuly  ashty.

– Bárińizge belgili, qandai memleket, ult bolsyn óziniń damý tarihynda túlep, túrlenip, jańǵyryp otyrmasa, onda qoǵam damýynyń úderisine ilese almai qalady. Bul adamzat órkenietiniń barysynda dáleldengen. Sondyqtan da Elbasy Nursultan Ábishuly Nazarbaev táýelsizdiktiń alǵashqy jylynan bastap el damýynyń uly josparlaryn jasap, damý dańǵylyn jetildirip otyrdy. «Qazaqstan – 2030»  «Qazaqstan –2050» Strategiialyq josparlary sonyń aiǵaǵy. Endigi kezekte Elbasy rýhani álemdi jańǵyrtý arqyly qazaqstandyqtardyń naǵyz eljandy beinesi men bolashaqqa degen batyl qadamyn ornyqtyrýdy qolǵa aldy.

Elbasy «Bolashaqqa baǵdar: rýhani jańǵyrý» atty baǵdarlamalyq maqalasynda: «Maqsatqa anyq jetý úshin bizdiń isimizden sanamyz alda júrýi kerek» dep atap ótti. Endeshe rýhani jańǵyrý syndy uly bastamanyń basty jańalyǵy latyn álipbiine kóshý arqyly sanany jańǵyrtý. Demek qazaq tilin latyn álipbiine kóshirý aldaǵy mindetterdiń biregeii dep bilýimiz qajet» dei kele basqarma basshysy álipbi aýystyrý bizge jat emestigin, jańa álipbiige kóshý álem qazaqtarynyń rýhani birliginiń negizi bolatynyn da tilge tiek etti.

Munan keiin sóz alǵan oblys ákimi baspasóz qyzmetiniń bas inspektory Saǵynysh Namazshamova, oblystyq «Jetisý» gazetiniń tilshisi Qajet Andas latyn álipbiine kóshýdiń tiimdi tustaryn aityp, kópshilik qoiǵan saýaldarǵa tushymdy jaýap qairyrdy.

Osy kúni top músheleri aýdan ortalyǵyndaǵy Q. Sátbaev atyndaǵy mektep-gimnaziiasynda, aýdanǵa qarasty Oitoǵan, Qapal, Qyzylaǵash eldi mekenderinde de boldy. Jurtshylyqpen júzdesýde aqparattyq túsindirý tobynyń  músheleri   qazaq tiliniń latyn álipbiine kóshýdegi mańyzy men róli týraly, sonymen qatar jańa álipbige kóshýde júzege asatyn printsipterdi de tizbektep,  jańa álipbidi ózgertý  Máńgilik eldiń máńgilik tili úshin  qajet ekendigin aity.