Aýyz ashar berýdiń saýaby qandai?
Oraza aiynda aýyz ashar berýdiń saýaby qandai, onyń da ózindik sharttary bar ma? Múmkin bolsa, osy jaily jaza ketseńizder eken.
Qazaqstan musylmandary dini basqarmasy mamandarynyń aitýynsha, aýyz ashar berýdiń saýaby óte mol. Paiǵambarymyz (s.ǵ.s.): «Aýzy berik jandy aýyzasharǵa shaqyryp tamaq bergen kisi – oraza ustaǵan adamnyń alatynyndai saýap alady. Aýzy berik adamnyń saýabynan da esh nárse kemimeidi», degen. Ramazan aiynyń kelýimen qatar aýyzashar berý de kóbeie túsedi. Jora joldastarymyzben jaqyn týystarymyzdy aýyzasharǵa shaqyrǵan siiaqty, biz de olardyń qonaǵy bolamyz. Osylaisha adamdardyń bir-birine degen baýyrmaldyq, jomarttyq sezimderi arta túsedi. Biraq adamdardy aýyzasharǵa shaqyramyn dep qatty shyǵyndalmaý da kerek. Árine dastarhannyń sándi ári mol bolǵany jaqsy-aý, biraq sizdiń áleýmettik jaǵdaiyńyzdy oisyrata túspeýi kerek. Paiǵambarymyzdyń hadisterine úńiler bolsaq bir jutym sý, sút nemese qurmamen de aýyzashar berýge bolatyndyǵyn meńzegen. Eger de sizdiń jaǵdaiyńyz mol dastarhan jasaýǵa kelip jatsa onda oǵan da ruhsat. Iaǵni Paiǵambarymyz (s.ǵ.s.) eń az múlsherde aýyzashar berse de saýapqa keneletinin aitqysy kelgen edi. Ramazanda aýyz-ashar berip saýapqa kenelýmen qatar, Paiǵambarymyzdyń (s.ǵ.s.) súnnetin de oryndaǵan bolyp sanalady. Al aýyzasharǵa kelgen adamnyń da duǵa jasaýy súnnet. Paiǵambarymyz (s.ǵ.s.) Saǵd ibn Mýazdyń (r.a.) úiinde aýyzasharǵa barady. Sol jerde dastarhan basynda Paiǵambarymyz (s.ǵ.s.): «Dastarhanyńyzdan oraza ustaǵandar dám tatsyn. Astaryńyzdy izgi kisiler jep, perishteler sizderge duǵa etsin» dep duǵa jasaǵan edi. Ábý Sheih Ibn Hibbannyń riýaiaty boiynsha Paiǵambarymyz (s.ǵ.s.): «Eger de kimde-kim Ramazan aiynda adal tabysymen aýyzashar berse, perishteler Ramazan aiynyń sońyna deiin oǵan duǵa jasaidy…» degen. Sonda riýaiat etýshi: Ýa, Rasýl Alla! Aýyzasharǵa eshteńe tappasa ne isteidi? dedi. – «Bir tilim nan bersin» dedi. – «Ol da bolmasa she?» – «Onda qara sý bersin» dedi. Olai bolsa aýyzashar berýdiń qatyp qalǵan sharty joq eken. Shamańyzǵa qarai aýzy berik jandarmen birge aýyz ashý jáne joq-jitikterge qarasyp, kedeilerge qol ushyn berý – mustahap.
