KSRO ydyryp, oǵan baǵynyshty bolǵan avtonomiialy respýblikalar jeke shańyraq kóterip jatqanda, Túrkimenstan Respýblikasy da tarihi sahnaǵa shyqty. Alǵashqy prezidenti retinde «Túrkimenbashy» atanǵan Saparmurat Niiazov bilikke kelgen bolatyn. Áitse de, Lenin men Stalinnyń «sara» jolyn kórgen bul kósem solardyń izimen júrýge tyrysyp baqty. Tipten asyp tústi desek te bolady. Kósheler men mektepterge, qyza kele tutastai qalaǵa óz atyn berý dástúrge ainaldy. Keiin kele shekten shyǵyp, aptanyń jeti kúnine de aýyz saldy. Iaǵni, apta attaryna óz áke-sheshesiniń esimin berdi. Tiri kezinde-aq mármárdan, altynnan jasalǵan shaǵyn músinderine riza bolmai, Ashhabadtyń ortalyǵynan biiktigi 75 metr bolatyn «Beitaraptyq arkasynyń» tóbesine ornatylǵan 12 metrlik áigili altyn músini boi kóterdi. Onyń ústine Túrkimenbashynyń eskertkishi únemi betin kúnge berip ainalyp turatyn etildi. Ary qarai tize berseńiz, mundai avtoritarlyq is-áreketter jetip artylady.
«Túrkimenbashynyń» kózi jumyla salyp, ornyna kelgen Gýrbangýly Berdimuhammedov odan qalǵan sarqynshaqtardy joia bastady. Atyna berilgen obektilerdi ózgertti, eskertkishterin qiratty. Endi avtoritarlyq júie kelmeske ketkendei kóringen. Biraq, Berdimuhammedov te «sara» joldan jańylǵan joq. Eń áýeli túrkimen sheneýnikteri men memlekettik aqparat quraldary arqyly «Arqadaǵ» («Qamqorshy») degen nyspyǵa ie boldy. Jaqynda ǵana óz qurmetine jalpy biiktigi 21 metrge jetetin alyp eskertkish ornatqyzdy. Eskertkishtiń 15 metrlik tuǵyry aq mármárdan qalanǵan, al ahalteke sáigúligine mingen prezidenttiń músini 24 karat altynmen aptalǵan. Árine, músin memleket qarjysyna turǵyzyldy. Iaǵni, siz ben biz siiaqty túrkimenderdiń – qarapaiym halyqtyń qaltasynan tólengen salyqqa. Dál osy prezidenttiń pármen berýimen Ashhabadty aq qalaǵa ainaldyrý maqsatynda talai turǵyn úi súrilgen bolatyn. Biraq turǵyndarǵa esh tólemaqy buiyrmaǵan. Esesine, onyń ornyna «Arqadaǵtyń» aspanmen tiresken eskertkishi boi kóterdi. Bul jaǵynan Túrkimenbashyǵa jete qoimasa da, aiaq alysy jaman emes... Alda odan da zorǵysyn kóretin bolarmyz, bálkim! Óitkeni, tarih qaitalanady...
Nurserik Tileýqabyl
