Freedom Inside '26

Arystaǵy kásipkerlerge qoldaý kórsetiledi

Arystaǵy kásipkerlerge qoldaý kórsetiledi
Arysta oblys basshylyǵymen ótken kezdesýde jergilikti kásipkerlerge jeńildikpen beriletin nesieler týraly aqparat málim boldy.

Is-sharaǵa qatysqan arystyq kásipkerlerdiń suraqtaryna Túrkistan oblysynyń ákimi Ómirzaq Shókeev, oblys ákimniń orynbasary Meiirjan Myrzaliev, QR Indýstriia jáne infraqurylymdyq damý vitse-ministri Timýr Toqtabaev, Túrkistan oblysy kásipkerler palatasynyń direktory Dinmuhamed Ábsattarov jaýap berdi.

Jinalǵan kásipkerler bizneske qatysty saýaldaryn qoiyp, tolymdy jaýaptar aldy. Osy baǵytta arystyq biznesti qoldaýǵa qatysty jaqyn arada atqarylatyn jumys jospary jaiynda aqparat berildi.

– Arys qalasyn qalpyna keltirý, áleýmettik-ekonomikalyq damýyn qamtamasyz etý maqsatynda úkimetten 10 keshendi shara belgilendi. Sonyń ishinde 3 qoldaý sharasy Arys qalasynyń kásipkerlik sýbektilerin qoldaýǵa baǵyttalǵan, – dep atap ótti óńir basshysy.

Atap óteiik, Arys qalasynda tirkelgen 346 kásipkerlik nysan bar, sonyń ishinde 258 kásipkerlik nysan  nemese 78%-y tótenshe jaǵdai saldarynan zaqymdanǵan. Qazirgi tańda 253 nysanǵa aǵymdaǵy jóndeý jumystaryn, al 5 nysandy qaitadan qurý jumysyn júrgizý qajet.

Oblys ákiminiń orynbasary Meiirjan Myrzaliev nysandardy qalpyna keltirý jumystaryna iri biznes ókilderi qoldaý kórsetetinin, sondai-aq bul jumys QR Indýstriia jáne infraqurylymdyq damý ministrliginiń jetekshilik etýimen júrgiziletinin atap ótti.

Kásipkerlermen jumys isteý, keltirilgen zardaptyń aýqymyn anyqtaý, qarajat bólý jumystary qolǵa alynýda. Apat oryn alǵan soń Óńirlik kásipkerler palatasy janynan súiemeldeý jumystary júrgizilýde. Bul jumysqa Palatanyń 25 qyzmetkeri jumysqa kirisip ketti. Jergilikti bizneske keltirilgen zardap tirkelgen. Endigi kezekte nysandardy qalpyna keltirý jumystary júrgizilmek. Ol úshin atqarýshy organdar tiisti baǵalaý jumystarynjúrgizedi, al kásipkerler palatasynyń qyzmetkerleri biznestiń quqyǵyn qorǵaý maqsatynda baqylaýshy qyzmetin atqaratyn bolady. Osy jumys aiaqtalǵannan keiin,  zaqymdanǵan obektilerdi múmkindiginshe 1 ai ishinde qalpyna keltirý josparlanýda, – dedi Túrkistan oblysy Kásipkerler palatasynyń direktory Dinmuhamed Ábsattarov.

Osy maqsatta Óńirlik kásipkerler palatasy úi-úidi aralap, kásipkerler arasynda saýalnama júrgizedi. Keltirilgen shyǵyn baǵalanyp, smetasy shyǵarylady. Keiin kásiporyn iesi baǵalaý nátijesimen tanysyp, qol qoiady. Ary qarai qalpyna keltirý jumystary júrgizilmek.

Spikerdiń aitýynsha, qarajat bólý eki mehanizm boiynsha júrgiziledi. Birinshi mehanizmde az kólemde shyǵyny bar kompaniialarǵa kelisimmen kásipkerlik nysandy tez iske qosý maqsatynda kásiporyn iesiniń shotyna (1-2  mln teńge shamasynda) qarajat aýdarylady. Al ekinshi mehanizm boiynsha úlken kólemde shyǵyny barkásipkerlerge qarajat palata-kásiporyn-qurylys kompaniiasy (jóndeý jumystaryn júrgizedi) arasynda úshjaqty kelisim jasalyp, júzege asyralady.

Kásiporyndardy qalpyna keltirý máselesi qyzý talqylandy. Kásipkerler óz máselelerine qatysty muń-muqtajdaryn aityp, saýaldaryn qoiyp, tolymdy jaýaptar aldy.

Buǵan qosa, Arys qalasynyń shaǵyn jáne orta biznesine 2019 jyldyń 1 shildesinen bastap kásipkerlerik sýbektilerine arnap 5 mln teńgege deiin  1 paiyzdyq jeńildikpen nesie beriledi.

2019 jyldyń 1 maýsymdaǵy jaǵdaiy boiynsha Arys qalasynda jumys istep turǵan shaǵyn jáne orta kásipkerlik sýbektileriniń sany 3 433 birlik (jalpy sany 3 707), onyń ishinde 522 zańdy tulǵa, 1 802 jeke káipker jáne 1 109 sharýaqojalyǵy. Qyzmet kósretý túri boiynsha 40,6%-y – aýyl sharýashylyǵynda, 31,9% – saýda, 12,1% – qyzmet kórsetý, 15,4% – basqa da qyzmet túrlerimen ainalysady.

Búgingi tańda Túrkistan oblysy ákimdigi Arys qalasynyń kásipkerlerin qoldaý maqsatynda «Qamqor» baǵdarlamasyn qabyldady.

Baǵdarlama 1% syiaqy mólsherlememen 5 mln teńgege deiin  kepilsiz nesie berýdi kózdeidi. Nesieniń merzimi – 4 jylǵa deiin jáne 6 aiǵa deiin nesieni tóleýge jeńildetilgen kezeń qarastyrylǵan. Negizgi talap – eki kepilgerdiń bolýy qajet.

Atalǵan qoldaý barlyq kásipkerlik sýbektilerine salalyq shekteýlersiz usynylatyn bolady. Jeńildetilgen nesie «Yrys» mikroqarjy uiymymen usynylady.

Óńir ákiminiń orynbasarynyń málimdeýinshe, qazirdiń ózinde Arys qalasynyń 2 kásipkerine jeńildetilgen nesie-10 mln teńgege deiin qoldaý kórsetildi. Bul ótinimder boiynsha shuǵyl túrde sheshim qabyldanatynyna nazar aýdardy.

Sonymen qatar, bul Baǵdarlama aiasynda qarajat qajettiligi kásiperler úshin tapshy bolyp jatsa, 1% mólsherlemedenesie usynýdyń 2-sh kezeńi usynylatyn bolady.

Spikerdiń aitýynsha, bul joba oblysy ákimidigi jáne «Damý» kásipkerlikti damytý qory arqyly pysyqtalýda. Demek, qajet bolǵan jaǵdaida aiaqtalǵan joba Arys qalasynyń kásipkerleri úshin qosymsha júzege asatyn bolady.

Budan basqa, búgingi tańda ońtústik aimaqtyń investitsiialyq ortalyǵy, Yrys mikroqarjy uiymy, Agronesie korporatsiiasy, Aýyl sharýashylyǵyn qarjylai qoldaý qory qarjy institýttary arqyly nesie alǵan 150-ge jýyq kásipkerdiń 400 mln teńge kólemindegi osyǵan deiin alǵan nesielerine jeńildikter jasalatyn bolady. Iaǵni, tólem kestesin ózgertý, aiyppulyn qysqartý, nesie boiynsha negizgi qaryzǵa jeńildik kezeńin berýdi kózdeidi.

Úshinshiden, shaǵyn jáne orta kásipkerlik sýbektilerine 2020 jyldyń 1 qańtaryna deiin salyqtyq kanikýldar usynalatyn bolady.

Budan basqa shaǵyn jáne orta kásipkerlik sýbektilerin qoldap, olardy qajetti tapsyrystarmen qamtamasyz etý josparlanýda.

Qazirgi ýaqytta 2019-2020 jyldary aralyǵynda 100 mlrd teńgege jýyq 14 investitsialyq jobasyn iske qosý  jaiynda da aqparat berildi.

Atap ótetini, jergilikti biznesti qoldaý maqsatynda Arystaǵy shaǵyn jáne orta kásipkerlik sýbektilerin 2020 jyldyń 1 qańtaryna deiin salyq tóleýden bosatý qarastyrylýda.