2025 jyldyń qorytyndysy boiynsha Qazaqstanda zardap shekkender bar jol-kólik oqiǵalarynyń 24%-y arnaiy esepke «jasyrylǵan» retinde tirkelgen, dep habarlaidy Dalanews.kz.
Iaǵni ár tórtinshi apat boiynsha politsiia arnaiy statistikalyq esepke qoiý sharalaryn ýaqytynda júrgizbegen. Bul derek qoǵamda alańdaýshylyq týǵyzdy. Alaida másele tereńirek taldaýdy qajet etedi.
Byltyr el boiynsha zardap shekkender bar 36,1 myń JKO tirkelgen. Bul – sońǵy keminde 11 jyldaǵy eń joǵary kórsetkish. Sonymen birge oń saldo emes, «jasyrylǵan» isterdiń úlesi de nazar aýdartty. Biraq sarapshylardyń aitýynsha, bul mindetti túrde apattardyń jappai tirkelmei qalýyn bildirmeidi.
Munda eki túrli esep bar: jalpy jáne arnaiy. Jalpy esepte barlyq ákimshilik jáne qylmystyq quqyqbuzýshylyqtar tirkeledi. Al arnaiy esep tek adam qaza tapqan nemese jaraqat alǵan jol apattaryna qatysty júrgiziledi. «Jasyryldy» dep tanylǵan jaǵdailar – oqiǵa múlde tirkelmegen degen sóz emes, tek arnaiy kartochkalar toltyrylmaǵanyn bildiredi.
Aimaqtar arasyndaǵy aiyrmashylyq ta úlken. Qaraǵandy jáne Túrkistan oblystarynda «jasyrylǵan» apattar úlesi 80-90%-ǵa jýyqtaǵan. Al toǵyz óńirde bul kórsetkish 10%-ǵa da jetpeidi. Mundai alshaqtyq, eń aldymen, tekserý jáne salystyrý jumystarynyń qarqynyna bailanysty.
2024 jyly jol apattaryndaǵy «jaralanǵan tulǵa» uǵymyna qatysty nusqaýlyqqa ózgerister engizildi. Buǵan deiin jaraqat faktisi mindetti túrde sot-meditsinalyq saraptamamen rastalýy tiis bolsa, endi meditsinalyq uiym qoiǵan diagnoz da negiz bolyp sanalady. Iaǵni esepke alý kriteriii keńeidi. Bul 2024 jyly kórsetkishterdiń eki esege jýyq ósýine áser etti.
2025 jyly da ósim jalǵasty. Alaida resmi organdar muny apattardyń kúrt kóbeiýimen emes, esepke alý júiesiniń jetildirilýimen jáne politsiia men quqyqtyq statistika organdary arasyndaǵy úilestirýdiń kúsheiýimen bailanystyrady. Sońǵy eki jylda jaralanǵandar sanynyń ósimi JKO sanynyń ósimimen qatar júrip otyr, al qaza tapqandar sany aitarlyqtai ózgermegen.
Sarapshylardyń pikirinshe, qazirgi kórsetkishter joldaǵy ahýaldyń kúrt nasharlaǵanyn emes, kerisinshe, buryn esepke tolyq alynbaǵan derekterdiń júielengenin ańǵartady. Iaǵni másele kóbine statistikanyń «tazartylýy» men esep júrgizýdiń qataiýynda.
Sonymen, 24% degen tsifr qoǵamdy dúrliktirgenimen, ol jappai apattardy jasyrý faktisin emes, arnaiy esep júrgizýdegi olqylyqtardy jáne olardy anyqtaý jumystarynyń kúsheigenin kórsetedi.
