Tarih ǵylymdarynyń doktory, etnograf, professor Jambyl Artyqbaev tarih Nazarbaev kezeńine qandai baǵa beretinin aitty, - dep habarlaidy Dalanews.kz.
Jambyl Artyqbaev táýelsizdik – deklaratsiia qabyldanǵan ýaqyttan bastalatynyn aitty.
"1991 jyly jańa zań qabyldandy. Sodan bastap sanasaq, bolashaqta 30 jyldyqty ótpeli kezeń dep ataidy-aý. Ony tikelei Nazarbaevpen bailanystyra ma, joq álde ótpeli kezeń dep atai ma – áiteýir bul kezeńde bir ótpelilik bar. 30 jyl ótpelilikke kóp te emes, az da emes. Qazirgi tańda Qazaqstan, Jańa Qazaqstan degendi kóp aitamyz. Biraq quldyqty kórgender ólip bitpei, Jańa Qazaqstan bolmaidy-aý", - deidi Jambyl Artyqbaev Adal Adam YouTube-arnasyna bergen suhbatynda.
Sonymen qatar, professor "Nazarbaev tarihty ózine beiimdep jazdyrýdy bastady" degen pikirge qatysty oiyn aitty.
"Joǵarǵy bilik (Nazarbaev) ózine yńǵailaǵandy durys kórgen bolýy kerek. Sosyn 7 tomdyq ta (Qazaqstan tarihyna qatysty 7 tomdyq basylym.) solai bastalǵan. Ol kezde jazý ońai edi, qazir qiyndap ketti. Biz Alashqa áli durys baǵa bere almai otyrmyz. Sebebi quldyq dep aitýǵa qorqyp otyrmyz.
Sosyn 30 jyldyqqa durys baǵa berý kerek. Sebebi onyń kontýry áli túsiniksiz. Biz Jańa Qazaqstan dep aitqanymyzben Eski Qazaqstannan áli shyqqan joqpyz ǵoi. Nazarbaev "al endi jazyp tastaiyn" degen ýaqytynda endi júr "taiaq jep", - deidi tarihshy.
Jambyl Artyqbaev Áliia Nazarbaevanyń "Tomiris" filmine qatysy týraly da oiyn aitty. Aita keteiik, eks-prezidenttiń kenje qyzy Áliia Nazarbaeva Tomiris arqyly ózin soǵan teńestirgisi keldi degen pikirler bolǵan edi.
"Qazaq halqy – qyzyq halyq. Ziialy qaýymymyz da qyzyq. Moris Semashko jazdy eken dep Beibarys dep Mysyrǵa shapqylap, Mysyrdy qarjylandyryp boldyq iá? Meshitin de jóndep qoidyq, aqshany da salyp jatyrmyz. Mysyrdaǵylar Qazaqstandy qazaq dep bilmeidi ǵoi. Biz úshin bir nárse aita salady, odan basqa túk joq. Solardy qarjylandyryp jatyrmyz. Moris Semashko degen evrei aqsaqaly bar, jaqsy jazýshy. Biz qazaq jazýshysy emes, shetelde jazyp qalsa "ólip" qalamyz ǵoi. Mysaly meniń jazǵanymdy qaramaidy. "Tomiris" te solai tanymal bolyp ketken. Negizinen germandyq ol, negizinen nemisterdiń "apaiy".
Al Áliia muny ádeii isteýi de múmkin, Dariǵada da prezident bolamyn degen úmit boldy deidi. Saiasat jaǵynan maqurymmyn. Negizi qarjyny salǵanda da tekke salmaidy ǵoi. Bir eseppen salady. Sondai josparlary bolsa kerek.
Men tarihi filmderdi kóre almaimyn. Men biletin tarihi filmderde tarihi shyndyqtyń aýyly alys. "Qazaq handyǵy" filminde de tarihty shapyrashtylar jasaǵan siiaqty bolyp turady. Ár rýdyń tarihta qalatyn orny bar", - deidi professor.
