Altyn orda tarihyn oqytýdyń innovatsiialyq tásilderi engizilmekshi

Altyn orda tarihyn oqytýdyń innovatsiialyq tásilderi engizilmekshi
Abai ýniversiteti

Abai ýniversitetinde «Mektep jáne joǵary oqý ornyndaǵy bilim berýdegi Altyn Orda tarihy» atty halyqaralyq ǵylymi dóńgelek ústel ótti. Otandyq jáne sheteldik jetekshi ǵalymdar, tarihshylar men pedagogtar Joshy ulysynyń murasyn zamanaýi bilim júiesine integratsiialaýdyń jańa tujyrymdamasyn talqylap, mektep oqýlyqtary men JOO bilim berý baǵdarlamalaryn jańǵyrtýǵa baǵyttalǵan mańyzdy qarar qabyldady, dep habarlaidy dalanews.kz.

Halyqaralyq basqosý Altyn Ordanyń ortaǵasyrlyq Eýraziia tarihyndaǵy, sonyń ishinde qazaq memlekettiliginiń qalyptasýy men damýyndaǵy irgeli rólin zamanaýi ǵylymi jetistikter turǵysynan zerdeleýdi maqsat etti. Jiynda ýniversitettiń Zertteý qyzmeti jáne innovatsiia jónindegi prorektory Ertai Sultan, Túrkiianyń Ankara ýniversitetiniń professory Abdýllah Giýndogdý, belgili tarihshy Qanat Óskenbai, Abai atyndaǵy QazUPÝ dotsenti Fakiia Shamshidenova, sondai-aq tarih pániniń muǵalimderi men doktoranttar baiandama jasady. Spikerler Joshy ulysynyń tarihnamasy men ony búgingi býynǵa oqytýdyń ádistemelik erekshelikterin jan-jaqty taldady.

Ǵylymi jiynda qabyldanǵan qarardyń basty baǵyttarynyń biri – tarih pániniń oqytýdyń júiesin jańǵyrtý. Ǵalymdar men muǵalimder «Qazaqstan tarihy» jáne «Dúniejúzi tarihy» oqýlyqtaryndaǵy Altyn Orda tarihyna qatysty taraýlardy túbegeili qaita qaraýdy usyndy. Jańa tujyrymdamaǵa sáikes Ulyq ulys tek jaýlaýshy áskeri memleket emes, damyǵan qala mádenieti, órkendegen saýda júiesi, ozyq diplomatiiasy men biregei quqyqtyq institýty qalyptasqan ortaǵasyrlyq órkeniet oshaǵy retinde sipattalýy tiis. Oqý úderisin zaman talabyna sai tsifrlandyrý úshin interaktivti kartalar, mańyzdy tarihi nysandardyń 3D modelderi men derekti-tanymdyq animatsiialyq materialdardy engizý de qarastyryldy.

Sonymen qatar, joǵary bilim berý baǵdarlamalarynyń mazmunyn tereńdetý maqsatynda mańyzdy qadamdar jasalmaq. Jiynda Eýraziia keńistigindegi tarihi protsesterdi tereń túsindirý úshin joǵary oqý oryndarynda «Altyn Orda: memleket, qoǵam, mádeniet» atty mindetti bazalyq pán engizý týraly bastama kóterildi. Oǵan qosa, tarih baǵytynda bakalavriat jáne magistratýra deńgeiinde Joshy ulysynyń tarihnamasy, derektanýy men arheologiiasyna arnalǵan elektivti pándik baǵdarlama ázirlenedi. Stýdentter men jas zertteýshilerdiń ortaǵasyrlyq jazba derekkózderimen tikelei jumys isteý daǵdylaryn arttyrý úshin ǵylymi-praktikalyq seminarlardy turaqty uiymdastyrý da josparlanǵan.

Atalǵan strategiialyq mindetterdi úilestirý jáne halyqaralyq ǵylymi-saraptamalyq hab qalyptastyrý maqsatynda Abai atyndaǵy QazUPÝ-dyń Tarih jáne quqyq fakýlteti janynan «Altyn Orda órkenieti jáne Shyǵys qoljazba murasy» ǵylymi-zertteý ortalyǵy qurylady. Bul ortalyq talantty jas ǵalymdarǵa qoldaý kórsetip, arheologiialyq ekspeditsiialarǵa, sheteldik muraǵattardaǵy zertteý jumystaryna tartýmen jáne akademiialyq utqyrlyqty qamtamasyz etýmen ainalysady. 

Abai ýniversiteti atalǵan barlyq mańyzdy bastamalardyń oryndalýyn baqylaityn jáne úilestiretin negizgi ortalyq retinde jumys isteidi. Dóńgelek ústelde qabyldanǵan qorytyndy qarar Qazaqstan Respýblikasynyń Ǵylym jáne joǵary bilim ministrligine, Oqý-aǵartý ministrligine jáne Ulttyq bilim akademiiasyna qaraýǵa jáne is-tájiribege engizýge joldanady.