Freedom Inside '26

Álemdik ekonomikanyń jańa kartasy: Qazaqstan qai orynda?

Álemdik ekonomikanyń jańa kartasy: Qazaqstan qai orynda?
ChatGPT

2026 jyly jahandyq ekonomika 3,1%-ǵa ósedi dep boljanyp otyr. Biraq osy ósimniń negizgi salmaǵyn kim kóteredi? Halyqaralyq valiýta qorynyń (HVQ) boljamyna sáikes, álemdik ekonomikanyń basty qozǵaýshy kúshi – Qytai men Úndistan, dep habarlaidy Dalanews.kz.

Qytai – birinshi, Úndistan – ekinshi

Qytai 2026 jyly jahandyq naqty JIÓ ósiminiń 26,6%-yn qamtamasyz etedi. El ekonomikasy 4,2%-ǵa ulǵaiady dep kútiledi. Ósim qarqyny burynǵy jyldarmen salystyrǵanda baiaýlaǵanymen, Qytai ekonomikasynyń kólemi úlken bolǵandyqtan, onyń álemdik ósimdegi róli basym. 

Úndistan 6,2% ósimmen ekinshi orynda tur. Onyń jahandyq ósimge qosatyn úlesi – 17%. Eki el birigip, 2026 jylǵy álemdik ekonomikalyq ósimniń 43%-dan astamyn qamtamasyz etedi. Bul – jahandyq ekonomikalyq ortalyqtyń Aziiaǵa qarai yǵysqanyn ańǵartady.

AQSh pen Eýropa: ósim bar, qarqyn baiaý

Damyǵan memleketter arasynda eń iri úles AQSh-qa tiesili. 2026 jyly Amerika ekonomikasy 2,1%-ǵa ósip, jahandyq ósimniń 9,9%-yn beredi.

Eýropanyń jiyntyq úlesi 9,5% shamasynda. Germaniia, Frantsiia, Italiia, Ispaniia sekildi elder úles qosqanymen, halyq sanynyń qartaiýy men qarjy jaǵdaiynyń qataiýy aimaqtyń ekonomikalyq belsendiligin tejep otyr.

Damýshy naryqtar kúsheiip keledi

Alǵashqy ondyqqa Indoneziia, Túrkiia, Saýd Arabiiasy, Mysyr, Vetnam, Braziliia jáne Nigeriia kirdi. Bul elder 3,7%-dan 5,6%-ǵa deiin ósim kórsetedi dep kútilýde. Iaǵni damýshy ekonomikalar jahandyq ósimniń mańyzdy bóligine ainaldy.

Qazaqstannyń orny qandai?

Qazaqstan 2026 jyly 4,8% ósim kórsetedi degen boljam bar. Eldiń jahandyq ósimdegi úlesi – 0,7%. Kórsetkish iri ekonomikalarmen salystyrǵanda shaǵyn bolǵanymen, aimaqtyq deńgeide bul mańyzdy dinamika.

2026 jylǵy jahandyq naqty JIÓ ósimine úles qosatyn alǵashqy 30 el (reiting):

1. Qytai – 26,6%

2. Úndistan – 17,0%

3. AQSh – 9,9%

4. Indoneziia – 3,8%

5. Túrkiia – 2,2%

6. Saýd Arabiiasy – 1,7%

7. Mysyr – 1,7%

8. Vetnam – 1,6%

9. Braziliia – 1,5%

10. Nigeriia – 1,5%

11. Bangladesh – 1,3%

12. Filippin – 1,3%

13. Resei – 1,1%

14. Polsha – 1,0%

15. Germaniia – 0,9%

16. Ulybritaniia – 0,9%

17. Pákistan – 0,9%

18. Malaiziia – 0,9%

19. Argentina – 0,9%

20. Ispaniia – 0,9%

21. Ońtústik Koreia – 0,9%

22. Meksika – 0,8%

23. Qazaqstan – 0,7%

24. BAÁ – 0,7%

25. Japoniia – 0,6%

26. Frantsiia – 0,6%

27. Kanada – 0,6%

28. Taivan – 0,6%

29. Avstraliia – 0,6%

30. Italiia – 0,5%