Qazaqstanda alaiaqtyq jolmen tirkelgen nesielerdi joiýǵa negiz alǵysharttar tizimi keńeitiledi.Máselen, endi biometriialyq sáikestendirýsiz berilgen nesieni tólemeýge bolady. Bul týraly Ulttyq bank tóraǵasy Timýr Súleimenovtyń depýtattyq saýalǵa bergen jaýabynda aitylady, dep habarlaidy Dalanews.kz.
QNRDA bankter men shaǵyn nesielik uiymdardy mynandai buzýshylyqtar boiynsha tirkelgen nesielerdi joiýǵa mindettemek:
- qaryz alýshylardyń jekelegen sanattarynyń onlain kredit alýǵa derbes kelisiminiń bolýyna qoiylatyn talaptardy saqtamai berilgen alaiaqtyq kreditter;
- "salqyndatý kezeńin" qoldaný;
- klientti biometriialyq sáikestendirýdi júrgizý;
- aqparattyq onlain-kreditti rásimdeý kezindegi qarjy uiymdarynyń kiberqaýipsizdigin buzý (qarjy uiymy tarapynan bolǵan).
Sondai-aq Ulttyq bank qarjy salasyndaǵy alaiaqtardan qorǵaný amaly – saqtandyrý tetigi ekenin eske salady.
"Halyqaralyq tájiribede onlain banktik qyzmetterdi tutynýshylardy qorǵaý tetikteriniń biri retinde azamattardy alaiaqtardyń zańsyz áreketterinen saqtandyrý keńinen taralǵan. Mundai saqtandyrý negizinen erikti sipatqa ie, al saqtanýshy retinde jeke tulǵalar da, bankterdiń ózderi de, tólem júieleriniń operatorlary da áreket etedi. Qazaqstanda saqtandyrý uiymdary AT-infraqurylymyndaǵy kútpegen ózgerister nátijesinde bank kartalarynyń ielerine keltirilgen múliktik ziiandy óteýge bailanysty saqtandyrý ónimderin usynady. Alaiaqtyqtan saqtandyrýdy mindetti nemese júktelgen saqtandyrý túri retinde engizý alaiaqtyq operatsiialar boiynsha statistikany taldaýdy, tutynýshyǵa ziian keltirmesten saqtandyrýdyń barabar qunyn esepteý úshin yqtimal shyǵyndar mólsherin anyqtaýdy eskere otyryp, jan-jaqty zertteýdi qajet etedi. Sonymen qatar, jeke tulǵalardyń qaryzdaryn alaiaqtyqtan mindetti saqtandyrýdy engizý kreditti resimdeý kezinde qosymsha shyǵystarǵa ákeledi, nátijesinde onyń qymbattaýyna ákep soǵady", delingen resmi jaýapta.
Aita ketsek, qazirgi ýaqytta nesie berýshiniń erikti bas tartý bolǵan kezde nemese klienttiń qatysýynsyz qaryzdy alaiaqtyq tásilmen resimdeý faktisi anyqtalatyn sottyń zańdy kúshine engen sheshimi boiynsha berilgen kreditterdi esepten shyǵarý mindeti belgilengen.
Az-kem statistika
2024 jyldyń 1 qarashadaǵy QR IIM málimeti boiynsha, biyl elimizde qylmystyń osy túriniń 34,9 myń jaǵdaiy tirkelgen. Onyń ishinde 16,1 myńnan astamy – internet-alaiaqtyq, ol boiynsha keltirilgen zalal kólemi 7 mlrd teńgeden asady.
Onlain-kreditterdi rásimdetý eń kóp taralǵan túri - 6,8 myń jaǵdai.
- 4,1 myń jaǵdai marketpleisterdegi satyp alýlarmen,
- taǵy 4 myń jaǵdai onlain-qyzmetterdi usynýmen bailanysty bolyp keledi.
Azamattardyń sengishtigin paidalanǵan qaskúnemder nesieni atyna onlain túrde rásimdetip alady nemese qashyqtan qol jetkizýdiń túrli baǵdarlamalaryn telefonǵa júkteý arqyly olardy óz toryna túsiredi.
