Freedom Inside '26

Ákimder memleket qarjysyna qymbat kólik minýden jarysyp jatyr

Ákimder memleket qarjysyna qymbat kólik minýden jarysyp jatyr
Qostanai oblysyndaǵy qala men aýdan ákimderiniń arasynda erekshe bir báseke júrip jatyr. Olar sheteldik eń qymbat kólikti minip, ózgelerdi shań qaptyryp jatyr. «Mundai airyqsha kólik biýdjettiń esebinen alynady ǵoi, iaǵni halyqty aqshasy jumsalady. Azdap bolsa da qarapaiymdylyq tanytalyq» degen oi eshqaisysynyń da oiyna kirip-shyqpaidy.

Al endi básekege  ainalǵan qandai kólik deisiz ǵoi? Ol bizdiń sheneýnikterdiń ylǵi túsine kirip júretin ataqty «Toyota Land Cruiser 200» degen súliktei sylańdaǵan sheteldik asa yńǵaily da, ádemi kólik.

Baǵasy da adam qyzyǵarlyqtai. Eń sorlysy degeniniń ózi 20 million teńgeden asyp jyǵylady.
Olar tipti budan sál de bolsa arzandaý, alaida álgi mashinadan esh kemdigi joq  «Toyota Land Cruiser Prado» mashinasyn da mensinbeidi. Al ony ary ketse 15-16 million teńgege op-ońai alýǵa bolady.

Aiyrmashylyǵy shamaly, tek jailylyǵy iaǵni komforty erekshe demeseń. Páleniń bári mine osy komfort degenge tirelip tur emes pe?

Aitpaqshy, Prado sekildi jol  talǵamaityn djipti bylai qoiyp, jer betinde sán-saltanaty esh mashinadan kem emes «Mercedes-Benz», «Audi», «Volkswagen», «Nissan», «Renault», «Ford», «Ýaz», «VAZ» jáne «KIA» markaly kólikter jyrtylyp-airylady emes pe?

Joq, bizdiń shendiler olardyń birine de otyrmaidy. Al óz oblysymyzda shyǵarylatyn JAC, Peugeot, Ravon jáne Iveco tárizdi mashinalarǵa tipti de muryn shúiire qaraidy.

Demek, bizdegi sheneýnikter Elbasynyń ózimizdiń avtomobil zaýyttary óndiretin ónimderge kóbirek kóńil bólý kerek degen sózin qulaǵyna ilmegeni ǵoi. Budan keiin bul jerde olarǵa «sen nege elimizdiń patrioty bolyp, óz kóligimizdi nege minbeisiń?» dep aitýǵa da uialady ekensiń,

Jalpy bizdegi osyndai sheneýnikterdiń ózderine degen asa myrzalyq qasieti Astanadaǵy Parlamenttiń de qulaǵyna jetipti. «Mashinalardy satyp alýdaǵy baǵa aiyrmashylyǵy bes million teńgeden de asyp jyǵylady, – deidi Májilis depýtaty Ábsattarov. – Máselen, Pavlodar qalasy ákiminiń apparaty «Toyota Land Cruiser 200» mashinasyn satyp alýǵa dep 20 million teńge belgilese, al Qostanai oblysynyń Áýlikól aýdany ákiminiń apparaty 25 million 125 myń teńge bólgen».

Depýtat qansha degenmen alysta turady ǵoi, sondyqtan da tym sypaiylap aitqan shyǵar. Al onyń jańaǵy 20 million degenin bizde onsha úlken aqsha sanamaidy.

Máselen, osyndaǵy  Denisov aýdanynyń ákimi Erlan Jamanov «Qulasań nardan qula» degendei, álgindei sáigúlikti 26 million teńgege satyp alyp, ózge sheneýnikterdiń barlyǵyn da jerge qaratyp ketken. Sondai «iskerliginiń» arqasy shyǵar qazir ol sonaý it arqasy qiiandaǵy Denisov aýdanynan qala irgesindegi jaqyn da jaily óńir Altynsarin aýdanyna ákim bolyp taǵaiyndaldy.

«Jaman ádet juqqysh keledi» emes pe,  mundai myrzalyqty kórgen ózgeleri de ysyrapshylyqtyń kókesin tanytty. Qazir dál sondai kólik alyp úlgermese, taǵynan túsip qalatyndai kezek-kezek bir-bir tulpardan tańdap mindi.

Mysaly, «Toyota Land Cruiser 200» kóligin Naýrzym aýdanynyń ákimi 25 million 629 myń teńgege, Arqalyq qalasynyń ákimi 25 million 600 myńǵa, Sarykól aýdananyń ákimi 25 million 793 myńǵa, Jitiqara aýdananyń ákimi 22 million 624 myńǵa, Taran aýdananyń ákimi 21 million 109 myńǵa satyp alyp, halyqtyń aqshasynyń tegin kelgen dúnie ekendigin aidai álemge áigilep tastady.

Al endi mundai ysyrapshyldyq pen menmensinýge oblys ákimi Arhimed Muqanbetov qalai qaraidy deisizder ǵoi. Ol kisige bári bir siiaqty.

Tipti óz qaramaǵyndaǵy ákimderdiń kólikterine qaramaityn da sekildi. Ákim bolǵan soń qymbat mashina mingende turǵan ne bar deitin shyǵar.

Al halyqtan jinalǵan qarjy she? Al biz osy kúnge deiin oblys ákiminiń qaramaǵyndaǵylarǵa  «Sender nege sheteldik qymbat mashinaǵa qumarsyńdar? Ózimizde shyǵarylatyn kólikti  alyp, birinshiden biýdjettiń aqshasyn únemdep, ekinshiden otandyq óndiristi qoldaýǵa nege ónege tanytpaisyńdar?» degenin estigen adam joq.
Aitpaqshy, aýdan jáne qala ákimderiniń álgidei qymbat kólikterin satyp alýǵa dep biýdjetten anaý-mynaý emes  462 301 413,28 teńgeni qinalmai-aq bere salypty.

Qalamyzda balabaqshalarǵa degen zárýlik talai jyldardan beri sheshilmei kele jatqandyǵyn, al úige kezektiń jaqyn ýaqytta joiyla qoimaityndyǵyn, oblys túgili Qostanai qalasynyń ózindegi kóshelerdiń ábden qiiýy ketkendigin eskersek mundai «myrzalyqtyń» qisynǵa syimaityn qisyqtyq ekendigin moiyndaǵan jón.

 

Jaibergen BOLATOV

Derekkóz: Abai.kz