"Qazaqstan ajyrasý kórsetkishi boiynsha álemde ekinshi orynda tur" degen aqparat shyndyqqa janaspaityn bolyp shyqty. Sarapshy Serik Beisembaev eldi dúrliktirgen aqparatqa zertteý júrgizip, onyń jalǵan ekenin dáleldedi, dep habarlaidy Dalanews.kz.
Ol BAQ betterinde jaryq kórgen bul aqparat bir qaraǵannan kúmán týdyrǵanyn aitady. Osylaisha anyq-qanyǵyn bilý maqsatynda zertteý júrgizip kóredi.
"Bizdiń el ajyrasý kórsetkishi boiynsha álemde alǵashqy oryndardyń birinde degen habarlamany jii kezdestirem. Eger Gýgldan surasańyz, Qazaqstan 4,6 degen kórsetkishpen (1000 adamǵa shaqqanda) Maldivadan keiin ekinshi orynda degen aqparat shyǵady. Bul aqparat áleýmettik jelide keńinen virýstalyp, ájeptáýir rezonans týdyrǵany da belgili.
Biraq bir qaraǵannan-aq bul kórsetkish maǵan kúdikti kórindi, sebebi resmi statistika boiynsha bizde ajyrasý koeffitsienti eshqashan 3-ten asqan emes. Al joǵarydaǵy 4,6 degen san qaidan shyqty? Ol úshin shaǵyn faktchek jasap kórdim", - deidi ol.
Birneshe saitty aqtarǵan sarapshy BAQ kózderi worldpopulationreview.com degen resýrsqa silteme jasaǵanyn baiqaidy. Biraq bul esh resmi uiym emes, jai statistikalyq agregator eken. Olar 2023 jylǵy ajyrasý boiynsha jariialanymda Qazaqstandy ekinshi orynǵa qoiǵan jáne aqparat kózi retinde Birikken ulttar uiymyna silteme jasaǵan.
"Sodan BUU saityna baryp, áleýmettik statistika bóliminen ajyrasýǵa qatysty jinaqty júktedim. Ishin ashsam, Qazaqstan boiynsha sońǵy statistika 2021 jylǵa berilgen, jáne ajyrasý koeffitsienti 2,5 dep tur. Bul - bizdegi resmi kórsetkish. Al joǵarydaǵy resýrs qate derek bergen bolyp tur", - deidi ol.
Osy tusta sarapshy ajyrasý kórsetkishi boiynsha elimiz álemdik reitingte kósh bastap tur degen aqparatty joqqa shyǵardy.
"Bir qyzyǵy, olardyń feik aqparatyn tipti bizdegi úkimetke qarasty Ekonomikalyq zertteýler Institýtynyń ózi kóshirip alyp, maqala qyp shyǵarypty. Sonda, ózderine qarasty Ulttyq statistika biýrosy beretin derektermen salystyrmaǵany qyzyq eken.
Sonymen biz ajyrasý jaǵynan álemdegi liderlerge jatpaimyz. Tipti Ýikipediianyń ózinde dálirek aqparat berilgen. Resmi derek boiynsha ajyrasý koeffitsentiniń rekordy 2019 jyly ornaǵan - myń adamǵa shaqqanda 3,23 ajyrasý. Biraq 2020 jyldan beri tómendeý baiqalady, sońǵy 2022 jylǵy resmi derek boiynsha bul koeffitsient 2,27 quraǵan", - dep atap ótti ol.
Eske salaiyq, sońǵy ýaqytta elimizde jalǵan aqparatpen adamnyń sanasyn ýlaityn botofermalar kóbeiip ketti. Kúni keshe PR mamany, jýrnalist ári kásipker Nazym Janǵazinova feik aqparattardyń qoǵamǵa yqpaly týraly oiyn ortaǵa salǵan bolatyn.
Media mamany jalǵan aqparat taratyp, qamaýǵa alynǵan BAQ ókiliniń jaǵdaiy týraly aqparatty erekshe atap ótken edi. 2024 jylǵy 1 sáýirde áleýmettik jelilerde jýrnalist Daniiar Ádilbekovtiń Astanada ustalǵany týraly aqparat paida boldy. Onyń ústinen jalǵan aqparat taratqany úshin qylmystyq is qozǵalǵan. Aitýynsha, aqparat aǵymyndaǵy bul úrdis jyldar boiy jalǵasyp keledi.
"Búgin (1 sáýir - red) jýrnalist Daniiar Ádilbekovtiń ustalǵany týraly jańalyq shyqty. Ol jalǵan aqparat taratty degen aiyppen 3 jyldan 8 jylǵa deiin bas bostandyǵynan aiyrylýy múmkin.
Málimetterge súiensek, anonimdi "Dikaia Orda" telegram-arnasyn Ádilbekov júrgizgen kórinedi. Munda ártúrli feik pen jalǵan aqparattar jeldei esken.
Osy tusta olar meni de belgilep ketipti.
Endeshe osy másele boiynsha pikirimdi bóliskim keledi. Men media indýstriiaǵa jańadan kelgen adam emespin. Sondyqtan anonimdi Telegram arnalarda jariialanatyn jalǵan jańalyqtardyń damý tarihyn az-kem bilemin", - deidi maman.
Ol mundai úlken tolqynnyń aldy Almatynyń burynǵy ákimi Baýyrjan Baibek jańa qyzmetke taǵaiyndalǵan kezde bastaý alǵanyn jetkizdi.
"Meniń sýbektivti pikirimshe, osy saryndaǵy aqparattyq soǵys 2018-2020 jyldar aralyǵynda Baibek "Nur Otan" basshysynyń orynbasary bolyp taǵaiyndalǵan kezde keń etek jaidy. Ótkenge kóz júgirtsek, dál sol jyldary anonimdi arnalardyń paida bolýy beleń alǵan eken.
Al birqatar arna men olardyń avtorlaryn anonimizatsiialaǵannan keiin kópshiligi sol kezde “Nur Media” arnasynda jumys istegeni belgili boldy. Mihail Kozachkov osy taqyrypqa bailanysty zertteýler jazǵan bolatyn. Bul jigitterdiń abyroi-bedeline kir kelip, kóptegen adam olardan bas ala qashatyn boldy. Bul tańǵalarlyq jaǵdai emes.
"Batyrlardyń" bet-beinesin ashatyn arnalar jaryqqa shyqqanymen, olardyń keibireýi áli kúnge deiin kóleńkede qalyp, árkimnen min taýyp, kir jaǵýyn jalǵastyryp keledi", - deidi ol.
