Qazaqstan Respýblikasynyń Prezidenti Qasym-Jomart Toqaev Ulttyq quryltaidyń tórtinshi otyrysynda Abai institýtyn mádeni-aǵartý mekemesi retinde damytý týraly mańyzdy bastama kóterdi. Bul joba qazaq mádenietin halyqaralyq deńgeide tanytýda jańa kezeńdi ashýǵa yqpal etedi.
Bul bastama biyl uly oishyl Abai Qunanbaiulynyń týǵanyna 180 jyl tolýymen úilesip otyr. Osyǵan bailanysty Memleket basshysy ulttyq mádenietti damytýǵa baǵyttalǵan birqatar mańyzdy bastamalardy kóterip, Abai institýtynyń rólin nyǵaitý qajettigin erekshe atap ótti. Prezident osy mekemeniń elimizdiń bolashaǵy úshin mańyzy zor ekenine nazar aýdaryp, onyń álemdik mádeniet pen rýhaniiatqa qosar úlesin airyqsha atap ótti.
Osydan bes jyl buryn, Abaidyń 175 jyldyq mereitoiy aiasynda Prezident Semeide abaitanýshy ǵalymdarmen kezdesip, Abai institýtyn qurý týraly usynys jasaǵan edi. Búginde bul bastama tsifrlyq platforma retinde iske asyrylyp, qazaq tilin úiretý quralyna ainaldy. Endi ony tolyqqandy mádeni-aǵartý ortalyǵy retinde damytý qajet.
Prezidenttiń aitýynsha, Abai institýty halyqaralyq deńgeide Konfýtsii, Gete jáne Servantes institýttary siiaqty mańyzdy mádeni ortalyqqa ainalýy tiis. Búginde álemdik tájiribede ózin tiimdi dáleldegen atalǵan ortalyqtar ulttyq mádenietti dáripteýde mańyzdy ról atqaryp keledi. Bul halyqaralyq tájiribe qazaq mádenietiniń nasihattalýyna úlken úles qosatyny anyq.
Prezidenttiń tapsyrmasyna sáikes, Abai institýty negizgi seriktes elderde mádenietimizdi nasihattaityn basty ortalyqqa ainalýy kerek. Qazirdiń ózinde Qytai, Túrkiia, Mońǵoliia siiaqty elderde osyndai ortalyqtar ashý josparlanyp otyr. Bul bastama arqyly qazaq mádenieti jahandyq deńgeide álemge keńinen tanystyrylatyn bolady.
Abai institýty tek til úiretý ordasy ǵana emes, qazaq halqynyń rýhani murasyn álemge tanytatyn úlken mádeni joba bolyp tabylady. Abaidyń shyǵarmalary adamzat órkenietiniń ajyramas bóligi sanalady. Sondyqtan Abai institýtynyń qyzmeti tek qazaq tildi aýditoriiaǵa emes, búkil álemge baǵyttalýy tiis. Bul bastama qazaq mádenieti men tiliniń halyqaralyq deńgeide tanymal bolýyna jańa múmkindikter ashyp, ulttyq qundylyqtarymyzdy keńinen nasihattaýǵa jol ashady.
Prezidenttiń bul bastamasy ulttyq mádenietti álemdik arenaǵa shyǵarý úshin jasalǵan mańyzdy qadam. Abai murasy arqyly qazaq halqynyń rýhaniiatyn nasihattaý – ulttyń bolashaǵy úshin úlken mańyzǵa ie.
Abai institýty — qazaq mádenietin álemge tanytý jolyndaǵy mańyzdy bastama. Qazaqstan Prezidenti Qasym-Jomart Toqaevtyń usynysymen qurylyp, qazirgi ýaqytta mádeni-aǵartý ortalyǵyna ainalý jolynda alǵa qadam basqan bul institýt, elimizdiń ulttyq murasyn halyqaralyq deńgeide nasihattaý úshin úlken múmkindikter ashady. Abaidyń shyǵarmalary men qazaq halqynyń rýhani qundylyqtaryn álemge tanytý — ulttyń mádeni bolashaǵy úshin asa mańyzdy. Prezidenttiń bul bastamasy qazaq mádenietin álemdik arenada tanytýǵa baǵyttalǵan jańa kezeńdi bastap, ulttyń tarihy men tilin tanytýda mańyzdy ról atqarýǵa jol ashady. Abai institýty óz qyzmetin keńeite otyryp, álemniń ár túkpirinde qazaq mádenietiniń rýhani baǵasyn arttyrýǵa yqpal etedi.
Jetibai Raqymberdi Qajyǵaliuly,
Abai atyndaǵy QazUPÝ
Áleýmettik jáne jastar saiasaty jónindegi deparatement direktory
