Qazaqstanda 25 tamyzdan bastap 65 jastan asqan júrgizýshiler úshin mindetti meditsinalyq tekserýge qatysty jańa tártip kúshine enedi. Endi egde jastaǵy azamattar belgilengen merzimde meditsinalyq komissiiadan ótpese, júrgizýshi kýáliginiń kúshi aqparattyq júie arqyly avtomatty túrde ýaqytsha toqtatylýy múmkin, dep habarlaidy dalanews.kz tengrinews.kz-ke silteme jasap.
Ishki ister ministrliginiń málimetinshe, meditsinalyq tekserýdiń ózi jańa talap emes. Bul norma 2014 jyldan beri qoldanysta bolǵanymen, ózgeris memlekettik organdar arasyndaǵy derekter almasý tártibine ǵana qatysty.
"Eger adam mindetti meditsinalyq tekserýden ýaqytynda ótpese, júrgizýshi kýáliginiń kúshi avtomatty túrde ýaqytsha toqtatylýy múmkin. Iaǵni jańashyldyq – tek osy rásimniń engizilýinde", – degen edi buǵan deiin IIM resmi ókili Shyńǵys Alekeshev.
Qandai dárigerlerdiń tekserýinen ótý kerek?
Densaýlyq saqtaý ministrliginiń málimetinshe, júrgizýshiler meditsinalyq komissiia barysynda:
- jalpy praktika dárigeriniń (nemese terapevtiń);
- psihiatrdyń;
- oftalmologtyń;
- otorinolaringologtyń (LOR dárigeri) qabyldaýynan ótedi.
Sonymen qatar psihoaktivti zattardyń bar-joǵyn anyqtaityn zerthanalyq tekserý júrgiziledi.
"Eger azamat psihikalyq densaýlyq uiymynda esepte tursa nemese tekserý nátijeleri kúmán týdyrsa, kólik basqarýǵa ruqsat berý máselesin dárigerlik-konsýltatsiialyq komissiia qaraidy", - dep habarlady Densaýlyq saqtaý ministrligi.
Qajet bolǵan jaǵdaida júrgizýshi qosymsha tekserýlerge nemese beiindi mamandardyń keńesine jiberilýi múmkin.
Qandai jaǵdaida anyqtama berilmeidi?
Ministrlik málimetinshe, meditsinalyq anyqtamany berýden mynadai jaǵdailarda bas tartylýy múmkin:
- qujattardaǵy málimetterdiń jalǵan bolýy;
- qajetti qujattardyń tolyq usynylmaýy;
- meditsinalyq tekserýden teris qorytyndy shyǵýy.
Eger júrgizýshi komissiia sheshimimen kelispese, meditsinalyq uiym basshysynyń atyna shaǵym túsire alady. Ótinish bes jumys kúni ishinde qaralady.
Meditsinalyq tekserý qansha turady?
№073/ý nysanyndaǵy anyqtamany alý úshin júrgiziletin meditsinalyq tekserý tegin meditsinalyq kómektiń kepildik berilgen kólemine de, MÁMS paketine de kirmeidi. Sondyqtan qyzmet aqyly negizde kórsetiledi.
Biryńǵai tarif joq – qunyn ár meditsinalyq uiym óz betinshe belgileidi. Máselen, Almaty turǵyny Vladimir Z.-nyń aitýynsha, ol meditsinalyq komissiiadan ótý úshin 6 myń teńge tólegen.
"Jańalyqty esti salysymen meditsinalyq ortalyqqa baryp, komissiiadan óttim. Keiin adam kóbeiip ketedi dep kútkim kelmedi. LOR, okýlist jáne terapevtiń qabyldaýynan óttim. Al psihonevrologiialyq jáne narkologiialyq esepte turmaitynym týraly anyqtamany eGov arqyly aldym", - deidi júrgizýshi.
Meditsinalyq tekserýdi qashan ótý qajet?
IIM túsindirýinshe, 65 jasqa tolǵan azamattardyń bári birden meditsinalyq komissiiaǵa barýǵa mindetti emes. Alǵashqy mindetti tekserýden 67 jasqa deiin, odan keiin ár eki jyl saiyn (69, 71, 73 jas jáne ári qarai) ótip turý qajet.
Nelikten baqylaý kúsheitildi?
Ulttyq qoǵamdyq densaýlyq saqtaý ortalyǵynyń málimetinshe, 65 jastan keiin kórý men estýdiń álsireýi, reaktsiianyń baiaýlaýy, býyndardyń qimylynyń shektelýi, sozylmaly aýrýlardyń asqynýy jáne keibir dári-dármekterdiń janama áseri kólik júrgizý qaýipsizdigine yqpal etýi múmkin.
Sonymen birge mamandar jastyń ózi kólik basqarýǵa tyiym salatyn faktor emes ekenin atap ótti.
"Sozylmaly aýrýlary baqylaýda bolsa, kórý qabileti, reaktsiiasy men kognitivtik fýnktsiialary saqtalǵan adamdar 65 jastan keiin de avtokólikti qaýipsiz basqara alady", - dep málimdedi Ulttyq qoǵamdyq densaýlyq saqtaý ortalyǵy.
