MJÁ – memlekettik menshiktegi áleýmettik mańyzy bar jobalardy qarjylandyrý úshin investitsiialardy tartýdyń tiimdi jáne ikemdi mehanizmi retinde búkil álemge belgili. Dúnie júzinde MJÁ arqyly sýmen jabdyqtaý salasyn júzege asyrýdyń negizgi úsh úlgisi bar.
Birinshi úlgi memleket ieliginde bolatyn memlekettik sýmen jabdyqtaý kompaniiasyn aktsionerleý. Mundai aktsionerlik kompaniia kommertsiialyq qyzyǵýshylyqty kózdeitin sýmen jabdyqtaityn kompaniia men memlekettik kásiporyn arasyndaǵy ymyra. Mundai úlgi «gollandyq» degen atpen belgili.
Ekinshi úlgi basqarý fýnktsiiasyn jeke kompaniiaǵa berýdi kózdeitin «frantsýzdyq» úlgi. Kásipker sýmen jabdyqtaityn kommýnaldyq kásiporynǵa qyzmet kórsetedi.
Úshinshi úlgi - «britandyq», bul jaǵdaida sýmen jabdyqtaityn kompaniia tolyǵymen jeke menshik ieligine ótedi. Kommýnaldyq kásiporynnyń ózderi jeke aktsionerlik qoǵam bolady. El arasynda «jekeshelendirý» degen ataýmen tanymal.
Álemde biznestiń qajettilikterine meilinshe sáikes bolý úshin ártúrli úlgilerdi aralastyryp tiimdi etip qalyptastyrýǵa bolady. Mysaly, belgili bir halyq sanaty úshin qyzmet kórsetýge qolaily shaǵyn kásiporyndar jekeshelendirýge qatysa alady. Alaida MJÁ tańdalǵan tásilinen táýelsiz kórsetiletin qyzmet sapasy rettelýi qajet.
Elimizde 2015 jyly qabyldanǵan «MJÁ týraly» zań aiasynda sýmen jabdyqtaý men sý tartý qyzmetteriniń qoljetimdiligi men sapasyn arttyrý úshin resýrstardy biriktirý arqyly memleket pen jeke biznes arasyndaǵy uzaq merzimdi yntymaqtastyqty qalyptastyrýǵa bolady.
Ózimizdiń jobalarymyzdy MJÁ mehanizmi arqyly júzege asyrýda joǵaryda sipattalǵan úlgilerdiń bireýin nemese ártúrli úlgilerdi aralastyryp eń tiimdisin alýymyzǵa bolady.
Meniń oiymsha «frantsýzdyq» úlgi eń tiimdi dep sanaimyn, sebebi jeke tulǵa óz tarapynan sýmen jabdyqtaityn kommýnaldyq kásiporynǵa qyzmet etedi. Jobalardy kontsessiialyq kelisim-shart, servistik kelisim-shart, memlekettik múlikti senimgerlik basqarý kelisim-sharty jáne MJÁ belgilerine sáikes keletin ózge de kelisim-sharttar jasasý arqyly iske asyrýǵa bolady.
2050 jylǵa deiin elimizdegi aýyl-aimaqtyń 80%-y aýyz sýmen tolyqtai qamtamasyz etilýi tiis.
Taǵanova Gúldana,
memlekettik jeke menshik áriptestik
ortalyǵynyń sarapshysy
