Қазақстанда отбасылардың несие мен қарызды өтеуге жұмсайтын шығыны артып келеді. Әсіресе Астана тұрғындары бұл мақсатқа алматылықтарға қарағанда бес есе көп қаржы жұмсайды, деп хабарлайды dalanews.kz LS басылымына сілтеме жасап.
2025 жылдың қорытындысы бойынша бір үй шаруашылығының орташа табысы 4,7 млн теңгені құраған. Бұл өткен жылмен салыстырғанда 7,4%-ға көп. Орта есеппен бір отбасының ай сайынғы табысы 396,5 мың теңгеге жеткен.
Алайда шығын көлемі бұдан да жылдам өскен. Ұлттық статистика бюросының мәліметінше, бір отбасының жылдық шығыны 8%-ға артып, 4,2 млн теңгеге жеткен. Ай сайынғы шығын көлемі шамамен 352,3 мың теңгені құраған.
Отбасы бюджетінің жартысына жуығы бұрынғыдай азық-түлікке жұмсалады. Бұл бағыттағы шығын жылына орта есеппен 2,2 млн теңгеге жетіп, 11,2%-ға өскен.
Азық-түлікке ең көп қаржы Маңғыстау және Түркістан облыстарының тұрғындары жұмсаған - әр өңірде шамамен 2,6 млн теңге. Ұлытау облысында бұл көрсеткіш 2,5 млн теңге болған.
Мегаполистер арасында азық-түлікке ең көп ақша жұмсайтын қала - Алматы. Мұнда тұрғындар жылына 2,4 млн теңге жұмсаған. Астанада бұл көрсеткіш 2,3 млн теңге болса, Шымкентте 1,9 млн теңге болған.
Азық-түліктен бөлек тауарларға қазақстандықтар орта есеппен жылына 880,2 мың теңге жұмсаған. Бұл өткен жылмен салыстырғанда небәрі 0,5%-ға көп. Мұндай тауарларға ең көп қаржы Ұлытау облысында кеткен - 1,2 млн теңге.
Ал Астанада азық-түлікке жатпайтын тауарларға кететін шығын айтарлықтай қысқарған. Көрсеткіш бірден 16,3%-ға төмендеп, 886,9 мың теңгені құраған. Бұл Алматыдағы деңгейден төмен. Алматы тұрғындары мұндай сатып алуларға 903,1 мың теңге жұмсаған.
Ақылы қызметтерге кететін шығын да артқан. Қазақстандық отбасылар бұл мақсатқа жылына орта есеппен 785,3 мың теңге жұмсаған. Ең жоғары көрсеткіш Алматы мен Астанада тіркелген - шамамен 1,1 млн теңге. Қарағанды облысында ақылы қызметтерге 904,6 мың теңге кеткен.
Сарапшылар отбасы бюджетіне түсетін негізгі салмақтың бірі несие төлемдері екенін атап өтеді. Қазақстан бойынша қарыз бен несиені өтеуге орта есеппен жылына 275,5 мың теңге жұмсалған.
Алайда Ұлытау облысында бұл көрсеткіш республика бойынша орташа деңгейден бірнеше есе жоғары болған. Өңір тұрғындары жылына шамамен 1 млн теңгені несие төлемдеріне жұмсаған. Бұл елдегі орташа көрсеткіштен 3,7 есе көп.
Несие төлемдерінің жоғары көлемі Қызылорда облысында да байқалған - 536,7 мың теңге. Қарағанды облысында бұл көрсеткіш 518,8 мың теңге болған.
Ірі қалаларда несиеге кететін шығын кейбір өңірлермен салыстырғанда төмен болғанымен, Астанадағы көрсеткіш ел бойынша ең жоғары деңгейге жақын. Елорда тұрғындары жылына орта есеппен 460,2 мың теңгені қарыз жабуға жұмсаған.
Ал Алматыда несие мен қарызды өтеуге небәрі 87,4 мың теңге кеткен. Шымкентте бұл көрсеткіш одан да төмен - 55,9 мың теңге.
Айта кетейік, зерттеу 11,7 мыңнан астам үй шаруашылығын қамтыған іріктемелі сауалнама негізінде жүргізілген.
