Қазақстанда банк қызметі мен онлайн несие рәсімдеуге қатысты жаңа заң күшіне енді, деп хабарлайды Dala News.
Мәжіліс депутаттары Мұрат Әбенов пен Бақытжан Базарбек бастамашы болған өзгерістер азаматтардың құқықтарын қорғауды күшейтуге және қаржылық алаяқтықтың алдын алуға бағытталған.
Жаңа нормаларға сәйкес, енді азаматтар банктерден өзіне қатысты барлық ақпаратты талап етуге толық құқылы. Бұған дейін қаржы ұйымдары көптеген мәліметті «банк құпиясы» деп бермей келген.
Мұрат Әбеновтің айтуынша, бұл мәселе азаматтардың өз құқығын қорғауына кедергі болған. Оның сөзінше, енді кез келген адам банкке ресми сұрау жолдап, өзіне қатысты барлық ақпаратты талап ете алады, ал банк оны 10 күн ішінде ұсынуға міндетті.
Депутаттың пікірінше, бұл өзгеріс соттағы дауларды әділ қарауға мүмкіндік береді. Себебі бұрын азаматтардың қолында нақты дәлелдер болмай, көптеген істер шешімсіз қалған.
Әбенов сондай-ақ банктерге жай шағым жазудың нәтиже бермейтінін атап өтті. Оның айтуынша, азаматтар алдымен банктен нақты ақпарат талап етіп, кейін уәкілетті органдарға жүгінуі керек. Банктер өз кінәсін мойындамайтынын ескеріп, ол азаматтарды қаржы нарығын реттейтін органдарға немесе құқық қорғау құрылымдарына жүгінуге шақырды.
Жаңа заң аясында онлайн несие беру тәртібі де айтарлықтай өзгерді. Бұрын несие қашықтан рәсімделіп, қаражат автоматты түрде шотқа түсе беретін.
Бақытжан Базарбектің айтуынша, енді мұндай тәжірибе тоқтатылады. Оның сөзінше, азамат несие алу үшін міндетті түрде банкке өзі барып, өтінішін растауы тиіс.
Депутат бұл талаптың негізгі мақсаты алаяқтардың жолын кесу екенін айтты. Себебі соңғы жылдары биометрияны қолдан жасанды тәсілдермен айналып өтіп, бөтен адамның атына несие рәсімдеу жағдайлары көбейген.
Базарбектің түсіндіруінше, бұрын әр банктің өз биометриялық жүйесі болған және оны алдап өту мүмкіндігі жоғары еді. Енді бұл жүйелер жойылып, бірыңғай ұлттық биометриялық база енгізіледі.
Оның айтуынша, барлық тексеру Ұлттық банктің жүйесі арқылы өтеді. Бұл биометриялық мәліметтердің қауіпсіздігін арттырып, жалған сәйкестендіру тәуекелін азайтады.
Сонымен қатар, жаңа талаптарға сәйкес, несие мақұлданған күннің өзінде қаражат бірден берілмейді. Азамат банкке барып, өз келісімін нақты растауы тиіс. Бұл қысыммен немесе алдау арқылы рәсімделетін несиелердің алдын алуға бағытталған.
Депутаттар алдағы уақытта тағы бір маңызды өзгеріс енгізілетінін айтты. Атап айтқанда, сот шешімінсіз шоттарды бұғаттау тәжірибесін тоқтату жоспарланып отыр. Қазіргі кезде кейбір жағдайларда нотариустар арқылы шоттарға тыйым салынып келген.
Әбенов бұл тәжірибені заңсыз әрі азаматтардың құқықтарын шектейді деп бағалады. Оның пікірінше, мұндай шешімдер тек сот арқылы қабылдануы тиіс.
Сондай-ақ бұрын бұғатталған шоттарға қатысты мәселелерді қайта қарау жоспарланып отыр. Бұл мыңдаған азаматтың қаржылық құқықтарын қалпына келтіруге мүмкіндік беруі мүмкін.
Жалпы, жаңа заң банк жүйесіндегі ашықтықты арттыруға және азаматтардың қаржылық қауіпсіздігін қамтамасыз етуге бағытталған. Депутаттардың айтуынша, енді адамдар өз құқықтарын қорғау үшін нақты құралдарға ие болады.
