Ресейдің ең әйгілі ғарышкерлерінің бірі Сергей Крикалёв тарихта ерекше жағдаймен есте қалды. Ол ғарышқа Кеңес Одағының азаматы ретінде ұшып, ал Жерге Ресей Федерациясының азаматымен оралған санаулы тұлғалардың бірі. Бұл оқиға әлемдік ғарыш тарихындағы ең ерекше әрі күтпеген жағдайлардың бірі ретінде бағаланады, деп хабарлайды dalanews.kz.
Ғарыштағы жоспардан тыс ұзақ сапар
1991 жылдың мамыр айында "Мир" орбиталық станциясына кезекті экспедиция аттанған болатын. Экипаж құрамында командир Анатолий Арцебарский мен бортинженер Сергей Крикалёв болды. Сондай-ақ оларға британдық ғарышкер Хелен Шарман қосылып, өз миссиясын аяқтағаннан кейін бір апта ішінде Жерге қайтқан.
Ғарышкерлер станцияда ғылыми зерттеулер жүргізіп, ашық ғарышқа бірнеше рет шығып, техникалық жұмыстарды атқарды. Алайда дәл осы кезеңде Жер бетінде Кеңес Одағының тағдырын өзгерткен ірі саяси оқиғалар орын алды.
Кеңес Одағының ыдырауы және қаржылық дағдарыс
1991 жылғы тамыз бүлігі мен Кеңес Одағының ыдырауы ғарыш бағдарламасына да тікелей әсер етті. Елдегі экономикалық қиындықтар мен қаржы тапшылығы салдарынан жоспарланған экспедициялар қысқартылды.
Кейінгі жоспар бойынша "Мир" станциясына жаңа экипаж жіберілуі тиіс еді, бірақ қаржылық жағдайға байланысты тек бір ғана кеме ұшырылды. Бұл кеме барлық ғарышкерді Жерге қайтаруға жеткіліксіз болды.
Ғарышта қалып қойған Крикалёв
Осылайша Сергей Крикалёв орбитада қалып, жаңа миссияны күтуге мәжбүр болды. Оның ғарыштағы сапары жоспарланған мерзімнен әлдеқайда ұзарып, шамамен бір жылға жуық уақытқа созылды.
Тек 1992 жылдың наурыз айында ғана ол Жерге оралды. Бірақ бұл кезде әлем өзгеріп кеткен еді – Кеңес Одағы тараған, ал ғарышкер Ресей Федерациясына оралған болып шықты.
Крикалёв осы ерекше миссиясы үшін жоғары марапатқа ие болып, "Ресей Батыры" атағын алған алғашқы ғарышкерлердің бірі атанды. Оның "Алтын жұлдыз" медалі №1 нөмірмен берілген.
Халықаралық миссиялар және жаңа жетістік
1992 жылдың соңында Крикалёв тағы да ғарышқа аттанды. Бұл жолы ол NASA бағдарламасы аясында америкалық және ресейлік ғарышкерлердің алғашқы бірлескен миссиясына қатысты.
1994 жылы жүзеге асқан STS-60 миссиясы кезінде ол Discovery шаттлімен ұшты. Шаттл Жерді 130 рет айналып, сегіз күннен кейін сәтті қонды. Осылайша Крикалёв америкалық ғарыш кемесімен ұшқан алғашқы ресейлік ғарышкер атанды.
Миссия барысында күтпеген техникалық ақау да орын алды: тіршілікті қамтамасыз ету жүйесінде проблема туындаған. Сол сәтте Сергей Крикалёв кәсіби шеберлігін көрсетіп, жүйені өз күшімен қалпына келтіріп, мәселені шешкен.
