ەڭبەك جەنە حالىقتى ەلەۋمەتتٸك قورعاۋ مينيسترلٸگٸنٸڭ مەلٸمەتٸنشە, 2035 جىلعا دەيٸن جاساندى ينتەللەكت قازاقستاندا نەبەرٸ 14 ماماندىقتى تولىق اۆتوماتتاندىرا الادى. ال 500-دەن استام ماماندىق تٷبەگەيلٸ ٶزگەرٸسكە ۇشىرايدى. قازٸردٸڭ ٶزٸندە زەرتتەۋلەرگە سەيكەس, ماماندىقتاردىڭ 53%-ىندا جەكەلەگەن ەڭبەك فۋنكتسييالارىن اۆتوماتتاندىرۋعا بولادى, ال قىزمەتكەرلەردٸڭ شامامەن 70%-ى جي-دٸ پايدالانۋ ارقىلى ەڭبەك ٶنٸمدٸلٸگٸن ارتتىرا الادى.
قازاقستانداعى ەڭبەك نارىعى قالاي ٶزگەرٸپ جاتىر جەنە جاساندى ينتەللەكت جۇمىس بەرۋشٸلەردٸڭ تالاپتارىن قالاي ترانسفورماتسييالاپ جاتىر? بۇل تۋرالى Qazaq Expert Club ساراپشىسى, HR جەنە مەملەكەتتٸك قىزمەت سالاسىنىڭ مامانى اسقار ەسٸمسەيٸتوۆ ايتىپ بەردٸ, دەپ حابارلايدى dalanews.kz.
ونىڭ ايتۋىنشا, كەيٸنگٸ جىلدارى تسيفرلاندىرۋ ەڭبەك نارىعىنا ايتارلىقتاي ىقپال ەتتٸ. بۇرىن كٷندەلٸكتٸ ورىندالاتىن كٶپتەگەن قىزمەت, بانك وپەراتسييالارى, بيلەت ساتىپ الۋ, مەملەكەتتٸك قىزمەتتەردٸ الۋ, قۇجات اينالىمى – تولىقتاي ەلەكتروندى فورماتقا كٶشكەن.
"ٶتە قاراپايىم مىسال كەلتٸرەيٸن. استانادا اقىلى ليفتٸلەرٸ بار تۇرعىن ٷيلەر بار. بۇرىن تۇرعىندار ليفتٸنٸ پايدالانۋ ٷشٸن ارنايى كارتا نەمەسە برەلوك قولداناتىن, ال ونىڭ بالانسىن تولىقتىرۋ ٷشٸن ارنايى قىزمەت كٶرسەتۋ ورىندارىنا بارىپ, وپەراتورلارعا جٷگٸنەتٸن. ول جەردە قىزمەتكەرلەر كارتانى قولمەن تولىقتىرىپ وتىراتىن. قازٸر مۇنىڭ بەرٸن بانك قوسىمشاسى ارقىلى بٸرنەشە سەكۋندتا جاساۋعا بولادى. قاراپايىم عانا ٶزگەرٸس سيياقتى كٶرٸنگەنٸمەن, وسىنداي تسيفرلىق شەشٸمنٸڭ ارقاسىندا تۇتاس بٸر وپەراتسيياعا جەنە سول جۇمىستى اتقاراتىن قىزمەتكەرلەرگە دەگەن قاجەتتٸلٸك جويىلادى.
ەڭگٸمە كاسسيرلەر, بانك وپەراتسيونيستەرٸ, دەرەكتەردٸ ەنگٸزۋ ماماندارى, ەكٸمشٸلٸك پەرسونالدىڭ بٸر بٶلٸگٸ جەنە بايلانىس ورتالىقتارىنىڭ العاشقى جەلٸسٸندەگٸ قىزمەتكەرلەر تۋرالى بولىپ وتىر. قازٸردٸڭ ٶزٸندە جاساندى ينتەللەكت كليەنتتەردٸڭ ستاندارتتى سۇراقتارىنا جاۋاپ بەرە الادى, قۇجاتتاردى تالدايدى, حاتتاردىڭ جوباسىن ەزٸرلەيدٸ جەنە كٶپتەگەن قايتالاناتىن جۇمىستاردى ادامعا قاراعاندا ەلدەقايدا جىلدام ورىندايدى", – دەيدٸ ساراپشى.
ونىڭ سٶزٸنشە, كەز كەلگەن تەحنولوگييالىق رەۆوليۋتسييا بٸر جاعىنان كەيبٸر جۇمىس ورىندارىن قىسقارتسا, ەكٸنشٸ جاعىنان جاڭالارىن قالىپتاستىرادى. دٷنيەجٷزٸلٸك ەكونوميكالىق فورۋمنىڭ بولجامىنا سەيكەس, 2030 جىلعا قاراي ەلەمدە شامامەن 170 ميلليون جاڭا جۇمىس ورنى اشىلادى, ال 92 ميلليونعا جۋىق جۇمىس ورنى تەحنولوگييالىق ٶزگەرٸستەردٸڭ ەسەرٸنەن جويىلادى. الايدا جاڭا جۇمىس ورىندارى ەردايىم قىسقارعان ورىنداردىڭ ورنىن تولىق باسا المايدى, ٶيتكەنٸ ولار مٷلدە باسقا بٸلٸكتٸلٸكتٸ تالاپ ەتەدٸ.
"بۇرىن بەلگٸلٸ بٸر جۇمىستى اتقارۋ ٷشٸن ون قىزمەتكەر قاجەت بولسا, اۆتوماتتاندىرۋدان كەيٸن كومپانيياعا كٶبٸنە جٷيەنٸڭ جۇمىسىن باقىلايتىن بٸر مامان مەن ونىڭ ٷزدٸكسٸز جۇمىسىن قامتاماسىز ەتەتٸن بٸر IT-مامان جەتكٸلٸكتٸ بولادى", - دەيدٸ اسقار ەسٸمسەيٸتوۆ.
سونىمەن قاتار ساراپشىنىڭ پٸكٸرٸنشە, بارلىعى جاپپاي باعدارلاماشى بولۋعا ۇمتىلماۋى كەرەك. كەرٸسٸنشە, ٶز سالاسىن تەرەڭ مەڭگەرگەن ەرٸ جاساندى ينتەللەكتٸنٸ جۇمىس قۇرالى رەتٸندە تيٸمدٸ پايدالانا الاتىن بۋحگالتەر, زاڭگەر, HR-مامان, ماركەتولوگ نەمەسە مەنەدجەر ەلدەقايدا قۇندى بولادى.
بٷگٸندە كٶپتەگەن ماماندىقتىڭ مازمۇنى ٶزگەرٸپ كەلەدٸ. بۋحگالتەر بٸرتٸندەپ قارجىلاي تالداۋشىنىڭ رٶلٸن اتقارسا, HR-مامان كادرلاردى ٸرٸكتەۋ مەن باعالاۋدىڭ تسيفرلىق جٷيەلەرٸن مەڭگەرگەن كەسٸبي مامانعا اينالۋدا. زاڭگەرلەر جاساندى ينتەللەكتٸمەن جۇمىس ٸستەي الاتىن دەڭگەيگە كٶتەرٸلسە, ديزاينەرلەر ەر ەلەمەنتتٸ قولمەن جاساۋدان گٶرٸ جوبانىڭ تۇجىرىمداماسى مەن سوڭعى ۆيزۋالدىق نەتيجەسٸن باسقارۋعا كٶبٸرەك كٶڭٸل بٶلە باستادى.
"ينجەنەرلەرگە, ەنەرگەتيكتەرگە, قۇرىلىسشىلارعا, لوگيستيكا, كٶلٸك جەنە ەلەكتروندى كوممەرتسييا سالاسىنىڭ ماماندارىنا, سونداي-اق بٸلٸكتٸ جۇمىسشى كادرلارعا سۇرانىس جوعارى بولىپ قالا بەرەدٸ. قالالاردى دامىتۋ, ينفراقۇرىلىم سالۋ, ٶنەركەسٸپتٸ ٶركەندەتۋ, لوگيستيكالىق ورتالىقتار مەن ماركەتپلەيستەردٸڭ جۇمىسىن تەك كەڭسە قىزمەتكەرلەرٸ نەمەسە جاساندى ينتەللەكت ارقىلى قامتاماسىز ەتۋ مٷمكٸن ەمەس.
سونداي-اق ادامنىڭ تٸكەلەي قارىم-قاتىناسى شەشۋشٸ رٶل اتقاراتىن ماماندىقتار دا ٶز ماڭىزىن جوعالتپايدى. ولار – دەرٸگەرلەر, مۇعالٸمدەر, پسيحولوگتار, كٷتٸم كٶرسەتۋ سالاسىنىڭ ماماندارى جەنە ەلەۋمەتتٸك قىزمەتكەرلەر. جالپى العاندا, كەسٸبي بٸلٸكتٸلٸكتٸ, تسيفرلىق ساۋاتتىلىقتى جەنە ادامدارمەن جۇمىس ٸستەۋ قابٸلەتٸن قاتار مەڭگەرگەن مامانداردىڭ مٷمكٸندٸگٸ جوعارى بولادى", - دەيدٸ ساراپشى.
ونىڭ ايتۋىنشا, ساتۋ جەنە كليەنتتەرمەن جۇمىس ٸستەۋ سالاسىنداعى ماماندارعا دەگەن سۇرانىس تا ساقتالادى. جاساندى ينتەللەكت ستاندارتتى كەڭەستەر بەرۋ مەن حات الماسۋدى ٶز موينىنا العانىمەن, كٷردەلٸ كەلٸسسٶزدەر جٷرگٸزۋ, كليەنتتٸڭ سەنٸمٸنە كٸرۋ جەنە ونى ۇزاق مەرزٸمگە ساقتاپ قالۋ ەلٸ دە ادامنىڭ ەنشٸسٸندە بولادى.
"قازٸرگٸ ٶزگەرٸستەر ەسٸرەسە ادام رەسۋرستارىن باسقارۋ سالاسىندا انىق بايقالادى. جاساندى ينتەللەكت بٸرنەشە مينۋتتىڭ ٸشٸندە بوس جۇمىس ورنىنىڭ سيپاتتاماسىن دايىنداي الادى, جٷزدەگەن تٷيٸندەمەنٸ ٶڭدەپ, ٷمٸتكەرلەرگە باستاپقى ٸرٸكتەۋ جٷرگٸزەدٸ, سۇحباتقا ارنالعان سۇراقتاردى ەزٸرلەيدٸ جەنە باسقا دا قايتالاناتىن مٸندەتتەردٸ ورىندايدى.
سوڭعى جىلدارى “ٷلكەن تٶرتتٸككە” كٸرەتٸن PwC, Deloitte, EY جەنە KPMG كومپانييالارى ٶز كوماندالارىن قايتا قۇرىپ, جاساندى ينتەللەكتٸگە بەلسەندٸ تٷردە ينۆەستيتسييا قۇيىپ جاتىر. مىسالى, 2025 جىلى PwC اقش-تا شامامەن 1 500 قىزمەتكەرٸن قىسقارتتى.
قازٸر مىقتى بٸر HR-مامان بۇرىن تۇتاس بٸر كوماندا اتقارعان جۇمىستىڭ ەدەۋٸر بٶلٸگٸن ورىنداي الادى. بولاشاقتا كادرلاردى ٸرٸكتەۋدٸڭ باستاپقى ەرٸ قايتالاناتىن كەزەڭدەرٸنٸڭ باسىم بٶلٸگٸن جاساندى ينتەللەكت اتقارادى. ال ادامنىڭ كومپانيياعا قانشالىقتى سەيكەس كەلەتٸنٸ, ۇجىمعا بەيٸمدەلۋٸ, سەنٸمگە لايىق بولۋى جەنە دامۋ ەلەۋەتٸ سيياقتى تٷپكٸلٸكتٸ شەشٸمدەردٸ قابىلداۋ ەزٸرگە ادامنىڭ قۇزىرىندا قالادى", - دەيدٸ اسقار ەسٸمسەيٸتوۆ.
ساراپشىنىڭ پٸكٸرٸنشە, بٷگٸنگٸ كٷنٸ ەڭ ماڭىزدى قابٸلەتتەردٸڭ قاتارىندا جاڭا تەحنولوگييالاردى تەز مەڭگەرۋ, اناليتيكالىق ويلاۋ, تيٸمدٸ كوممۋنيكاتسييا, ٶزگەرٸستەرگە بەيٸمدەلۋ جەنە ٶمٸر بويى بٸلٸم الۋعا دايىن بولۋ تۇر.
"بۇل ماعان ەسەر ەتپەيدٸ" دەپ ويلاۋ – ٷلكەن قاتەلٸك. ونىڭ ىقپالى قازٸردٸڭ ٶزٸندە بەرٸنە سەزٸلٸپ جاتىر. بٸرەۋگە قاتتىراق ەسەر ەتسە, ەندٸ بٸرەۋگە ەزٸرگە بايقالمايتىن شىعار. قازٸردٸڭ ٶزٸندە تسيفرلاندىرۋ كەڭسە جۇمىسىن, ساۋدانى, بانك سەكتورىن, بٸلٸم بەرۋ مەن دەنساۋلىق ساقتاۋ جٷيەسٸن, مەملەكەتتٸك قىزمەتتەردٸ جەنە ٶندٸرٸستٸ تٷبەگەيلٸ ٶزگەرتٸپ جاتىر. ال جاساندى ينتەللەكت پەن روبوتوتەحنيكانىڭ دامۋى بۇل ٷدەرٸستٸ ودان ەرٸ جەدەلدەتەدٸ. تەحنولوگييالار الداعى ۋاقىتتا تەك ينتەللەكتۋالدىق ەمەس, فيزيكالىق ەڭبەكتٸڭ دە بٸر بٶلٸگٸن ٶز موينىنا الادى.
سوندىقتان ەر ادام ٶزٸنە ٷنەمٸ: “مەنٸڭ جۇمىسىمنىڭ قاي بٶلٸگٸن بٷگٸننٸڭ ٶزٸندە اۆتوماتتاندىرۋعا بولادى جەنە بٸرنەشە جىلدان كەيٸن دە سۇرانىسقا يە بولۋ ٷشٸن قانداي جاڭا داعدىلاردى مەڭگەرۋٸم كەرەك?” دەگەن سۇراقتى قويىپ وتىرعانى دۇرىس", - دەپ تٷيٸندەدٸ اسقار ەسٸمسەيٸتوۆ.
