بٷگٸن ۇلتتىق بانك بٸرىڭعاي جيناقتاۋشى زەينەتاقى قورىندا جيناقتالعان 173 ميلليارد تەڭگەگە ٷكٸمەتتٸك «بەيتەرەك» حولدينگٸ مەن «سامۇرىق-قازىنا» قورىنىڭ 15 جىلدىڭ وبليگاتسييالارىن بيرجا ارقىلى ساتىپ الاتىن بولدى, – دەپ حابارلايدى Dalanews.kz.
نەگٸزٸ ەكٸ الپاۋىت 190 ميلليارد تەڭگەگە وبليگاتسييا شىعارماقشى. بٸراق جەكە ينۆەستورلار دا قىزىعۋشىلىق تانىتىپ, ولار 17 ميلليارد تەڭگەنٸڭ وبليگاتسيياسىن الدى. قالعانى بجزق-عا بۇيىردى.
بۇل رەتتە, زەينەتاقى اقشاسىنىڭ مەملەكەتكە دە, ٷكٸمەتكە دە ەمەس, حالىققا تيەسٸلٸ ەكەنٸن ەسكەرسەك, ەكٸ ٷلكەن سۇراق تۋىندايدى.
بٸرٸنشٸسٸ, بۇل مەمٸلە حالىق ٷشٸن تيٸمدٸ مە? ەكٸنشٸسٸ – بۇل مەمٸلە حالىق ٷشٸن قاۋٸپسٸز بە, ياعني اقشامىزدى جوعالتىپ المايمىز با?
بۇل – حالىق ٷشٸن تيٸمدٸ مە?
قازٸر بازالىق ستاۆكانىڭ 15,25%, TONIA ينديكاتورىنىڭ 14,96, ال ينفلياتسييانىڭ جىلدىق مەنٸ 9,8% ەكەنٸن ەسكەرسەك, وسى وبليگاتسييالاردىڭ 13 پايىزدى قۇرايتىن جىلدىق كٸرٸستٸلٸگٸ نارىقتىق جەنە تٸپتٸ 1-2 جىلدان كەيٸن ٶتە تيٸمدٸ بولىپ جۇمىس ٸستەي باستايتىنىن اڭعارۋعا بولادى. ەيتپەسە, جەكە ينۆەستورلار بۇل وبليگاتسييالارعا كٸرمەس ەدٸ.
ۇلتتىق بانكتٸڭ ستراتەگييالىق ماقساتى ينفلياتسييانى 5 پايىزعا دەيٸن تٷسٸرۋ. جەنە ينفلياتسييا تٷسٸپ كەلە جاتىر.
ارتىنشا بيىل جەنە كەلەسٸ جىلى بازالىق ستاۆكا دا تٶمەندەيدٸ دەپ كٷتٸلۋدە. مىسالى, كەلەسٸ جىلى جاڭا كورپوراتيۆتٸ وبليگاتسييالاردىڭ جىلدىڭ كٸرٸستٸلٸگٸ 11-12 پايىزدان ارتپاۋى مٷمكٸن.
قارجى مينيسترلٸگٸ جارييالايتىن بولاشاق تابىستىلىق قيسىعىنا (كريۆايا دوحودنوستي) قاراپ, وسى بولجامنىڭ راستىعىن تەكسەرۋگە بولادى.
سول كەزدە 15 جىل بويى 13% كٸرٸستٸلٸك بەرٸپ تۇراتىن «بەيتەرەك» پەن «سامۇرىق-قازىنا» وبليگاتسييالارى بٸزدٸڭ زەينەتاقى قارجىمىزدى كٶبەيتۋگە جاقسى ىقپال ەتپەك.
173 ميلليارد تەڭگەدەن بٸز جىل سايىن 22,49 ميلليارد تەڭگە كٸرٸستٸلٸك الامىز دەپ ساناساق, 15 جىلدا ول 337,35 ميلليارد تەڭگە بولادى. سوندا 173 ميلليارد تەڭگە 510 ميلليارد تەڭگە بولىپ قايتپاق.
جوعارى ينفلياتسييا فازاسىنان ٶتتٸك دەپ سانالعاندىقتان, تٸپتٸ قازٸرگٸ سەتپەن مودەلدەسەك, 9,8% بولاتىن ينفلياتسييا مەنٸنٸڭ ٷستٸنەن 3,2% كٸرٸستٸلٸك الىپ وتىرامىز. سوندىقتان, بۇل حالىق ٷشٸن تيٸمدٸ.
بۇل – حالىق ٷشٸن قاۋٸپسٸز بە?
يە, بەيتەرەك پەن سامۇرىق-قازىنا جەكە كومپانييالار ەمەس. ولاردىڭ بارلىق مٸندەتتەمەلەرٸ, قارىزدارى مەملەكەت تاراپىنان كەپٸلدەندٸرٸلەدٸ. سوندىقتان قازاقستاننىڭ سۋۆەرەندٸ رەيتينگٸ (S&P: BBB-/ا-3, Fitch: BBB تۇراقتى) قانداي, ەكٸ حولدينگتە دە سونداي رەيتينگ بولادى.
قاراپايىم تٸلمەن ايتساق, ولار 100 پايىز سەنٸمدٸ, العان اقشاسىن نە بولسا دا قايتارا الاتىن الپاۋىت ۇيىمدار. سوندىقتان بۇل مەمٸلە حالىق ٷشٸن قاۋٸپسٸز.
بٸزدٸڭ زەينەتاقى قورىندا 18,7 تريلليون تەڭگە اۋىر جٷك بولىپ جاتىر. جاتا بەرسٸن دەيٸن دەسەك, ونى ينفلياتسييا جەپ قويادى.
تابىستىلىق قۋىپ ستارتاپتاردىڭ اكتسييالارىن, نەمەسە كريپوتوۆاليۋتا ساتىپ الايىق دەسەك, اقىر اياعىندا اقشامىزدى جوعالتۋىمىز مٷمكٸن.
حالىقتىڭ اقشاسىمەن ولاي ويناۋعا بولمايدى. سول ٷشٸن ۇلتتىق بانك بارىنشا ساقتىقپەن, 100 پايىز قايتاتىنىنا سەنٸمدٸ, سونىمەن بٸرگە تابىستىلىعى ينفلياتسييادان جوعارى بولاتىن قۇندى قاعازداردى ٸزدەپ, سولارعا ينۆەستيتسييا جاسايدى.
ٷكٸمەت ەكونوميكانىڭ ناقتى سەكتورىنا زەينەتاقى قورىنان 1,5 تريلليون تەڭگە تارتپاق. وعان جاڭا تەتس-تەر سالادى, ۆاگون الادى, ينفراقۇرىلىمدى جاڭارتادى.
ەسەسٸنە وبليگاتسييالارىندا جوعارى تابىستىلىق پەن تولىق گارانتييا بەرٸپ وتىر. بجزق-نى باسقارىپ وتىرعان قارجىگەر-ينۆەستور رەتٸندە ۇلتتىق بانك ٷشٸن بۇل ٶتە تيٸمدٸ ۇسىنىس.
