– شىندىق دەگەن نە? ول كٸمنٸڭ شىندىعى, قانداي شىندىق? وسى جاعىن ويلانىپ جاۋاپ بەرۋ كەرەك. مەنٸڭ ٶز ويىم, شىندىقتى كٶركەمدٸك دەڭگەيٸن تٷسٸرمەي, ەسەبٸن تاۋىپ, شەشٸمٸن تاۋىپ ايتۋ كەرەك.
مىسالى, بەكارىس شويبەكوۆكە ۇلىتاۋداعى ايتىستا قارسىلاسى سۇراق قويدى. «جوشى حاندى اقساق قۇلان تەۋٸپ ٶلتٸردٸ» دەيدٸ. جوشى – قولباسشى. ونى اقساق قۇلان قالاي تەۋٸپ ٶلتٸردٸ?» دەپ ساۋال قويدى.
سوندا بەكارىس «شىندىقتى ايتۋ ول كەزدە دە وڭاي بولماعان. كەشە زامانبەك ٶزٸن-ٶزٸ قالاي ٷش رەت اتسا, اقساق قۇلان دا جوشىنى سولاي تەۋٸپ ٶلتٸردٸ» دەپ جاۋاپ قايتاردى. مٸنە, شىندىقتى ايتۋ دەگەن وسى.
بەينەلەپ جەتكٸزدٸ. «شىندىق وسى ەكەن» دەپ باسى-كٶزگە ۇرا بەرۋگە بولمايدى.
ايتىس كٶرەرمەندەردٸ تەربيەلەپ كەلە جاتىر. كٶرەرمەن ايتىسپەن بٸرگە ٶسۋدە. شىندىقتى ەركٸم ەرتٷرلٸ تٷسٸنەدٸ. جوعارى بيلٸككە قاتتى سٶز ايتقان ادام عانا شىندىقتى ايتا بٸلدٸ دەپ ۇعادى. شىندىقتى ايتۋ ولاي بولمايدى. ايتىستىڭ قۇرالى – پوەزييا. ال پوەزييانىڭ شىڭى – كٶركەمدٸك. سوندىقتان, مەنٸڭ جٷرەگٸمدٸ كٸم كٶركەم شىندىققا تولتىرسا, مەن سوعان باس يەم. اتتان, ۇراندى شىندىق دەپ تٷسٸنۋ – ساناسى تٶمەن ادامداردىڭ پٸكٸرٸ.
– ايتىس اقىندارىندا تسەنزۋرا بار ما?
– تسەنزۋرا بار. مەن تاراپىمنان شەكتەۋ جوق. بٸراق ايتىستى حالىققا كٶرسەتەتٸن تەلەارنالار تاراپىنان تسەنزۋرا كٷشٸنە مٸنٸپ تۇر. سٶزٸمە دەلەل كەلتٸرە كەتەيٸن.
بىلتىر قىركٷيەكتە الماتىنىڭ المالى اۋدانىنىڭ 10 جىلدىعىنا بايلانىستى ايتىس ٶتكٸزدٸك. سول ايتىستى 14 ايدان كەيٸن ٷزٸپ-جۇلىپ كٶرسەتتٸ. كەسٸپ-كٷزەپ تاستايتىنداي بٸرەۋدٸڭ شامىنا تيەتٸن سٶز بولسا بٸر جٶن. شەكتەن شىققان ەشكٸم جوق. سونىڭ ٶزٸن كەسٸپ-كٷزەپ تاستاپتى.
مىسالى, بٸر اقىننىڭ قارسىلاسىنا جاساعان شابۋىلى جوق, انانىڭ جاۋابى بار دەگەندەي. كٶرگەن ادام تٷسٸنبەيدٸ. «قازاقستان» ۇلتتىق تەلەارناسىن كٸرگٸزٸپ, مونتاجىنا ەكٸ اقىنىمىزدى وتىرعىزىپ قويعانبىز. سونىڭ ٶزٸندە جۇلىم-جۇلىمىن شىعاردى.
قازان ايىندا استانادا حالىقارالىق ايتىس ٶتتٸ. ەفيرگە بەرٸلگەن جوق. سول جولعى ايتىستا جوعارى بيلٸكتٸڭ شامىنا تيەتٸن بٸر اۋىز سٶز بولسا شە? «التىن دومبىرانىڭ» ايتىسىن كەسٸپ-كەسٸپ, كليپكە اينالدىرىپ تاستاپتى. ريناتتىڭ ايتىسىنىڭ 5 مينۋتىن عانا بەرٸپتٸ.
تسەنزۋرا سول جاقتا, تەلەارنانىڭ ٸشٸندە, ٶز ەرٸپتەستەرٸمٸزدٸڭ اراسىندا وتىر. مينيسترلٸك تاراپىنان كەسٸڭدەر, پٸشٸڭدەر دەگەن پەرمەن جوق.
كٶلەڭكەسٸنەن قورقىپ وتىرعان تەلەارنانىڭ ٸشٸندەگٸ رەداكتورلار. كەڭەس وداعى كەزٸندەگٸدەي رەسمي تسەنزۋرادان قيىن بولىپ تۇر بۇلار.
قوناەۆتىڭ 100 جىلدىعىنا بايلانىستى وسىدان 5 جىل بۇرىن «قوناەۆتاي ەر قايدا?» دەگەن ايتىس ٶتكٸزدٸك. سول كەزدە 31 تەلەارنانىڭ ديرەكتورى باعدات قوجاحمەتوۆ «مەن موينىما الامىن. تٷسٸرەمٸن, ەفيردەن كٶرسەتەمٸن» دەگەن. سول ايتىس بٷگٸنگە دەيٸن ەش جەردەن كٶرسەتٸلمەي كەلەدٸ. باعداتقا «ۋەدەڭ قايدا?» دەدٸم.
ول «مەن جوعارى جاقتان قورقىپ وتىرمىن. بۇل ايتىستى ەفيرگە بەرسەم, قىزمەتٸممەن قوشتاسۋىما تۋرا كەلەدٸ» دەپ شىنىن ايتتى. شىندىقتى حالىققا جەتكٸزگەنٸ ٷشٸن قىزمەتتەن كەتسەڭ, كەتٸپ قال! بٷگٸندە تابانىنىڭ بٷرٸ بار جٸگٸت از.
ساۋالداسقان, جاراس كەمەلجان
