يلين الماتى تاۋلارىنداعى مۇزداق كٶلدەردٸڭ جاي-كٷيٸن تەكسەردٸ

يلين الماتى تاۋلارىنداعى مۇزداق كٶلدەردٸڭ جاي-كٷيٸن تەكسەردٸ
تٶتەنشە جاعدايلار مينيسترٸ يۋريي يلين مەن الماتى قالاسىنىڭ ەكٸمٸ ەربولات دوساەۆ مەگاپوليستٸڭ سەل قاۋٸپسٸزدٸگٸن باقىلاۋ جەنە مونيتورينگ جٷرگٸزۋ ماقساتىندا مۇزداق كٶلدەردٸڭ جاي-كٷيٸنە اەروۆيزۋالدى زەرتتەۋ جٷرگٸزدٸ, – دەپ حابارلايدى Dalanews.kz الماتى قالاسى تجد باسپاسٶز قىزمەتٸنە سٸلتەمە جاساپ.

تٸكۇشاقپەن ۇشىپ باقىلاۋعا «قازسەلدەنقورعاۋ» مم, قالالىق تجد جەنە ت.ب. مەكەمەلەردٸڭ باسشىلارى مەن ماماندارى قاتىستى. مۇزداق كٶلدەردٸڭ, سونداي-اق اقساي, قارعالى, كٸشٸ جەنە ٷلكەن الماتى ٶزەندەرٸنٸڭ باسسەيندەرٸنٸڭ جاعدايىنا باعالاۋ جٷرگٸزٸلدٸ. الماتىنىڭ ماڭايىندا بارلىعى 50-دەن استام مۇزداق جەنە مۇزدىق كٶلدەر بار, ولاردىڭ 12-سٸ قاۋٸپتٸ, قاۋٸپتٸ كٶلدەردٸڭ  جەتەۋٸندە اعىمداعى جىلى سەل قاۋپٸن تٶمەندەتۋ بويىنشا الدىن الۋ جۇمىستارى جٷرگٸزٸلۋدە.

«قازسەلدەنقورعاۋ» ماماندارىنىڭ باعالاۋى بويىنشا الماتى تاۋلارىنداعى مۇزدىق كٶلدەردٸڭ بۇزىلۋ قاۋپٸ بار, سەل قاۋپٸنە بايلانىستى جاعداي ەرەكشە باقىلاۋدا. تەمپەراتۋرانىڭ جوعارىلاۋىنا بايلانىستى مۇزدىقتاردىڭ ەرۋٸ بايقالادى, ولار قىسقى قاردان شامامەن 40-80% ارىلعان. مۇزداق كٶلدەردٸڭ كٶپشٸلٸگٸ سۋعا تولتىرىلعان, بٸراق ولارداعى سۋ دەڭگەيٸ قاۋٸپسٸز دەڭگەيگە سەيكەس كەلەدٸ, جەر بەتٸندەگٸ اعىندار قالىپتى شەكتە.

2021 جىلى جەرگٸلٸكتٸ بيۋدجەت ەسەبٸنەن 31 ستانتسييادان تۇراتىن كٸشٸ, ٷلكەن الماتى, قارعالى جەنە اقساي ٶزەندەرٸنٸڭ باسسەيندەرٸندە سەل قاۋپٸنٸڭ اۆتوماتتاندىرىلعان مونيتورينگ جٷيەسٸ ەنگٸزٸلدٸ. جٷيە سۋ دەڭگەيٸن, اۋا مەن سۋدىڭ تەمپەراتۋراسىن, توپىراقتىڭ ىلعالدىلىعىن, جاۋىن-شاشىننىڭ قارقىندىلىعىن, سەل تٷس قاۋپٸە  قوسا العاندا, تاۋ ٶزەندەرٸنٸڭ جاي-كٷيٸنٸڭ 10-عا دەيٸنگٸ پارامەترلەرٸنە اۆتوماتتى تٷردە مونيتورينگ جاسايلى.


مۇزداق كٶلدەردٸڭ جاي-كٷيٸن تەۋلٸك بويى باقىلاۋ قازسەلدەنقورعاۋدىڭ 9 تۇراقتى جەنە 10 ماۋسىمدىق گيدروپوستىندا جٷزەگە اسىرىلادى. الماتى ەكٸمدٸگٸنٸڭ قولداۋىمەن ولار تۇرعىن ٷي مودۋلدەرٸمەن, تٸرشٸلٸكتٸ قامتاماسىز ەتۋ قۇرالدارىمەن, گيدرومەتەورولوگييالىق اسپاپتارمەن جەنە بايلانىس قۇرالدارىمەن جابدىقتالعان.

مۇزداق كٶلدەردەن سۋدى اعىزۋ بويىنشا الدىن الۋ جۇمىستارىنا بارلىعى 40 ادام كٸرٸستٸ, قاجەت بولعان جاعدايدا بۋلدوزەرلەر ٸسكە قوسىلادى, ەۆاكۋاتسييالىق كانالداردى تازالاۋ جەنە تەرەڭدەتۋ جوسپارلانۋدا.

تٸكۇشاقتان باقىلاۋ بارىسىندا قالا ەكٸمٸ «ايۋساي» شاتقالىندا سالىنىپ جاتقان سەلدەن قورعايتىن بٶگەتتٸڭ نىسانىمەن تانىستى. ٷلكەن الماتى جەنە اقساي ٶزەندەرٸنٸڭ باسسەيندەرٸندە 122 سەل قاۋپٸ بار ۋچاسكە, 114 مۇزدىق, مۇزداق كٶلدەر ورنالاسقان. جەلٸلٸك قاۋٸپسٸزدٸكتٸ قامتاماسىز ەتۋ ٷشٸن اقساي جەنە ايۋساي شاتقالدارىندا ەكٸ بٶگەت سالىنۋدا. بٷگٸنگٸ كٷنٸ قۇرىلىس بەلگٸلەنگەن كەستەگە سەيكەس جٷرگٸزٸلۋدە, ايۋساي بٶگەتٸ بويىنشا جۇمىستاردى اياقتاۋ مەرزٸمٸ 2022 جىلدىڭ سوڭىنا دەيٸن, اقساي شاتقالى بويىنشا جۇمىستاردى اياقتاۋ 2023 جىلدىڭ سوڭىنا دەيٸن جالعاسادى.