مەملەكەت باسشىسى قاسىم-جومارت توقاەۆ «قازاقستانعا اتوم ەلەكتر ستانساسى قاجەت» دەگەندٸ اشىق ايتىپ جٷر. تٸپتٸ, اەس سالىناتىن الاڭ انىقتالىپ تا ٷلگەردٸ. ماماندار ونىڭ جوباسى مەن جوسپارىن سارالاپ, ەسەبٸن دە ەزٸرلەۋگە جەڭ تٷرٸپ كٸرٸسٸپ كەتكەن. مەسەلەن, جوسپار جوباسىندا بالقاش ماڭىنداعى ٷلكەن اۋىلىندا سالىناتىن اەس 2035 جىلى پايدالانۋعا بەرٸلەدٸ دەپ كٶرسەتٸلگەن.
Dalanews.kz قازٸرگٸ كەزدە وسى باعىتتا جٷرگٸزٸلٸپ جاتقان جۇمىس ساتىسىن انىقتاۋ ٷشٸن "قازاقستان اتوم ەلەكتر ستانتسييالارى" جشس-نىڭ جوبا باسقارۋ جٶنٸندەگٸ باس مەنەدجەرٸ ەسەت ماحامبەتوۆتى ەڭگٸمەگە تارتىپ كٶردٸ.
ونىڭ ايتۋىنشا, اەس قۇرىلىسىنىڭ جوبالىق, قارجىلىق جەنە ورنالاسۋ اۋماعى بويىنشا وتاندىق عالىمدار ٷلكەن جۇمىستار اتقارىپ, بٸرقاتار جوبانى ەڭسەرگەن. وعان ٷش جىلدان اسا ۋاقىت كەتكەن.
- اەس قۇرىلىسىنا الماتى وبلىسى جامبىل اۋدانى ٷلكەن اۋىلى جانىنداعى اۋماق پەرسپەكتيۆالى دەپ تانىلدى. وسى اۋداندا بٸلٸكتٸ مامانداردى تارتا وتىرىپ, الدىن الا زەرتتەۋلەر جٷرگٸزٸلدٸ, تاريحي جەنە عىلىمي قۇجاتتار زەردەلەندٸ. اۋداندى باعالاۋ اەس سالۋ الاڭىن تاڭداۋ بويىنشا اتوم ەنەرگيياسى جٶنٸندەگٸ حالىقارالىق اگەنتتٸكتٸڭ (اەحا, ورىسشاسى - ماگاتە) باسشىلىعىندا كەلتٸرٸلگەن كريتەرييلەر نەگٸزٸندە جٷرگٸزٸلدٸ.
جالپى سيپاتتامالارى دا, ناقتى سيپاتتامالارى دا زەرتتەلدٸ. اتاپ ايتقاندا, جەر سٸلكٸنٸسٸ مەن سۋ تاسقىنى سيياقتى تابيعي ەسەرلەر جەنە انتروپوگەندٸك ەسەرلەر سيياقتى قورشاعان ورتا تاراپىنان اەس-قا ىقتيمال ەسەر ەتۋ جولدارى تالداندى.
وسى پارامەترلەر بويىنشا تالداۋ ٷلكەن اۋىلىنىڭ اۋدانى قازاقستاندا اەس سالۋ ٷشٸن جارامدى ەكەنٸن كٶرسەتتٸ, - دەيدٸ ول.
دەگەنمەن مامان بۇل باعىتتا الدا تاعى تەحنيكالىق-ەكونوميكالىق نەگٸزدەمە دايىندىعى بويىنشا جۇمىستار جٷرگٸزٸلەتٸنٸن, وندا اەس-تٸڭ ورنالاسۋ اۋدانىنىڭ كٶپتەگەن اسپەكتٸسٸ قوسىمشا پىسىقتالىپ, ينجەنەرلٸك ٸزدەنٸستەر جاسالاتىنىن باسا ايتادى.
ال وعان دەيٸن قاراستىرىلاتىن تاعى بٸر جۇمىس ساتىسى بار.
دەل قازٸرگٸ ۋاقىتتا, "قازاقستاندىق اتوم ەلەكتر ستانتسييالارى" جشس-نىڭ جوبا باسقارۋ جٶنٸندەگٸ باس مەنەدجەرٸنٸڭ ايتۋىنشا, اەس-تٸڭ ەلەۋەتتٸ جەتكٸزۋشٸسٸن تاڭداۋ بويىنشا جۇمىستار اتقارىلىپ جاتىر.
- اەس-تٸ جەتكٸزۋشٸ كومپانييانى ۆەندور دەيمٸز. باستاپقىدا التى ۆەندوردان قازٸرگٸ زامانعى رەاكتورلاردىڭ جوبالىق ۇسىنىستارى قارالدى. تالداي كەلگەندە, «قىسقا تٸزٸمگە» نەمەسە «شورت پاراققا» تٶرتەۋٸ ٸلٸندٸ. ولار - كورەيلٸك KHNP, قىتايلىق CNNC, رەسەيلٸك «روساتوم» جەنە فرانتسۋزداردىڭ EDF سىندى كومپانييالارى, - دەيدٸ مامان.
ەندٸگٸ مٸندەت - وسى تٶرتەۋدٸڭ ٸشٸنەن بٸر ۆەندوردى تاڭداپ الۋ.
https://www.youtube.com/watch?v=bCQs6feUPco
ەسەت ماحامبەتوۆتىڭ ايتۋىنشا, قازٸرگٸ ۋاقىتتا وتاندىق ماماندار اتالعان تٶرتەۋدٸڭ تەجٸريبەسٸن زەردەلەۋ ٷشٸن ساپارلار ۇيىمداستىرىلىپ, نەتيجەسٸندە ٶز قورىتىندىلارىن ۇسىنۋدا.
"قىسقا تٸزٸمدەگٸ يادرولىق-ەنەرگەتيكالىق جابدىق ٶندٸرۋشٸلەرٸنٸڭ تەجٸريبەسٸن زەردەلەۋ اياسىندا بٸزدٸڭ ماماندار بيىلعى ماۋسىم ايىندا وڭتٷستٸك كورەياعا, شٸلدەدە فرانتسيياعا جەنە تٷركيياداعى «اككۋيۋ» اتوم ەلەكتر ستانتسيياسىنا, ال قىركٷيەكتە ۆەنگريياداعى «پاكش» اەس-نە ساپار جاسادى.
ەلەۋەتتٸ ۇسىنىستار مەن حالىقارالىق تەجٸريبەنٸ زەردەلەۋ نەگٸزٸندە, ەر ساناتتاعى ەڭ جاقسى شەشٸمدەردٸ تاڭداۋعا مٷمكٸندٸك بەرەتٸن جابدىق ٶندٸرۋشٸلەر مەن مەردٸگەر كومپانييالاردىڭ حالىقارالىق پۋلىن تارتۋ نەعۇرلىم ورىندى بولىپ تابىلادى.
ەلەمدە اەس سالۋ بويىنشا اعىمداعى جوبالاردى ٸسكە اسىرۋ تەجٸريبەسٸ بۇل تەسٸل سالىنىپ جاتقان ستانتسييالاردىڭ كٶپشٸلٸگٸ ٷشٸن پايدالانىلاتىنىن كٶرسەتەدٸ".
بٸزدٸڭ بٸلۋٸمٸزشە, ۆەندور تاڭدالعاننان كەيٸنگٸ جۇمىس ساتىسى – مامانداردى ەزٸرلەۋ.
ياعني, اتومشى مامانداردى تاڭداپ الىنعان رەاكتورمەن جۇمىس ٸستەۋدەگٸ بٸلٸكتٸلٸگٸ مەن بٸلٸمٸن جەتٸلدٸرۋ جۇمىسى قولعا الىنادى. ال بۇل – بولاشاقتا جەكە تالقىلانار بٶلەك ٷلكەن تاقىرىپ.
