Freedom Inside '26

حالىقارالىق ابايتانۋشىلار سيمپوزيۋمى ٶتتٸ

حالىقارالىق ابايتانۋشىلار سيمپوزيۋمى ٶتتٸ
«Abai University» مەديا ورتالىعى

اباي ۋنيۆەرسيتەتٸندە «قايىم مۇحامەدحانوۆ – 110 جىل: ۇلت رۋحانيياتى, عىلىم جەنە ابايتانۋ مەسەلەلەرٸ» اتتى حالىقارالىق سيمپوزيۋم ٶتتٸ. سيمپوزيۋم اياسىندا «قايىم مۇحامەدحانوۆ اتىنداعى ابايتانۋ دەرٸسحاناسىنىڭ» تۇساۋى سالتاناتتى تٷردە كەسٸلٸپ, قاتارىنان بٸرنەشە كٸتاپتىڭ تانىستىرىلىمى بولدى. رەسپۋبليكالىق دەڭگەيدەگٸ بۇل جولعى القالى جيىن ۇلت رۋحانيياتىنا ٶلشەۋسٸز ٷلەس قوسقان كٶرنەكتٸ عالىم, ابايتانۋشى, تەكستولوگ قايىم مۇحامەدحانوۆتىڭ عىلىمي مۇراسىن جاڭاشا پايىمداۋعا ارنالدى.

دەرٸسحانانىڭ تۇساۋىن اكادەمييالىق قىزمەت جٶنٸندەگٸ پرورەكتور بانۋ ناربەكوۆا, فيلولوگييا فاكۋلتەتٸنٸڭ دەكانى الۋا تاڭجارىقوۆا, پروفەسسور فاۋزييا شامسيياقىزى جەنە ەدەبيەتتانۋشى بالتاباي ەبدٸعازين كەستٸ. سيمپوزيۋمعا قايىم مۇحامەدحانوۆتىڭ ۇلى دەگدار قايىمۇلى مەن قىزى دينا قايىمقىزى دا ارنايى قاتىسىپ, ەكە مۇراسىنا كٶرسەتٸلگەن قۇرمەتكە ريزاشىلىقتارىن بٸلدٸردٸ.

اكادەمييالىق قىزمەت جٶنٸندەگٸ پرورەكتورى بانۋ ناربەكوۆا ٶز سٶزٸندە قايىم مۇحامەدحانوۆتىڭ بار عۇمىرىن الاشتانۋ مەن ابايتانۋعا ارناعانىن اتاپ ٶتتٸ. «قۋعىن-سٷرگٸنگە ۇشىراسا دا تاعدىر سىنىنا مويىماعان تۇلعانىڭ ەلگە ادال قىزمەتٸ بٷگٸنگٸ ۇرپاققا ٷلگٸ» دەدٸ ول. سونىمەن قاتار, قايىم مۇحامەدحانوۆ اتىنداعى ابايتانۋ دەرٸسحاناسىنىڭ اشىلۋى ەدەبيەتتانۋشىلار مەن پەداگوگتاردى دايارلايتىن قارا شاڭىراق ٷشٸن تاريحي مۇرا جەنە اباي قۇندىلىقتارىن دەرٸپتەۋگە بەرٸك نەگٸز بولاتىنىن جەتكٸزدٸ.

سيمپوزيۋمدا قۇتتىقتاۋ سٶز سٶيلەگەن م.و.ەۋەزوۆ اتىنداعى ەدەبيەت جەنە ٶنەر ينستيتۋتىنىڭ ديرەكتورى, اكادەميك كەنجەحان ماتىجانوۆ قايىم مۇحامەدحانوۆتىڭ عىلىمي باتىلدىعى مەن ابايتانۋداعى ەرەكشە ەڭبەگٸنە توقتالدى.

– قايىم مۇحامەدحانوۆتىڭ جەتەكشٸلٸگٸمەن 30-دان اسا ديسسەرتاتسييا قورعالدى. بٷگٸندە اباي شەكٸرتتەرٸ مەن ٸزباسارلارى مەكتەپتەر مەن جوعارى وقۋ ورىندارىندا وقىتىلىپ كەلەدٸ. بۇل – قازاق ەدەبيەتٸندەگٸ بٸرەگەي عىلىمي مەكتەپ, ۇلت ماقتانىشى. وسىنداي جانكەشتٸ ەڭبەگٸ ٷشٸن ول 1951 جىلى ساياسي قۋعىن-سٷرگٸنگە ۇشىراپ, 25 جىلعا باس بوستاندىعىنان ايىرىلدى. سوعان قاراماستان, عۇمىر بويى اباي سٶزٸنٸڭ تٷپنۇسقاسىن ساقتاۋمەن اينالىستى, تەكستولوگييالىق تالداۋ جاساپ, عىلىمي تٷسٸنٸكتەمەلەر جازدى. بٷگٸنگٸ جاستار ەركٸن زاماندا ٶمٸر سٷرٸپ جاتىر. كونستيتۋتسييانىڭ ەڭ باستى قۇندىلىعى – ادامنىڭ ەركٸندٸگٸ. ال وسى ەركٸندٸكتٸ قايىم مۇحامەدحانوۆ سىندى تۇلعالار عۇمىر بويى ارماندادى. سٸزدەر باقىتتىسىزدار, – دەدٸ اكادەميك.

سونىمەن قاتار جيىندا شەكەرٸم ۋنيۆەرسيتەتٸنٸڭ رەكتورى دۋمان رىمعاليۇلى جەنە تٷركييا رەسپۋبليكاسى كونسۋلدىعىنىڭ بٸلٸم جٶنٸندەگٸ اتتاشەسٸ, پروفەسسور شٷكٸر كٶشە قۇتتىقتاپ سٶز سٶيلەدٸ. ولار دا قايىم مۇحامەدحانوۆتىڭ ەڭبەگٸن جوعارى باعالاپ, سيمپوزيۋم جۇمىسى مەن ابايتانۋعا ارنالعان دەرٸسحانانىڭ اشىلۋى قازاق عىلىمى مەن مەدەنيەتٸ ٷشٸن تاريحي قادام ەكەنٸن ايتتى.

حالىقارالىق سيمپوزيۋم وفلاين جەنە ونلاين فورماتتا ٶتٸپ, وندا بايانداما جاساعان بەلگٸلٸ عالىمدار قازٸرگٸ ابايتانۋ عىلىمى مەن ق.مۇحامەدحانوۆتى بايلانىستىرا تىڭ يدەيالارىن ورتاعا سالدى. شارا بارىسىندا قايىم مۇحامەدحانوۆتىڭ ەڭبەكتەرٸ مەن عالىمعا ارنالعان بٸرنەشە عىلىمي باسىلىمنىڭ تۇساۋى كەسٸلدٸ. كٸتاپتاردى قايىم مۇحامەدحانۇلى اتىنداعى بٸلٸم جەنە مەدەنيەت ورتالىعىنىڭ ديرەكتورى, عالىمنىڭ قىزى دينا قايىمقىزى ۋنيۆەرسيتەت قورىنا سىيعا تارتتى.