[caption id="attachment_8229" align="alignleft" width="291"]
رەسەيدٸڭ رەسمي بيلٸگٸ جەنە وپپوزيتسيياسىن بٸرٸكتٸرەتٸن بٸر دٷنيە بار. بۇلار ەكەۋٸ دە كەلمەسكە كەتكەن «سەبەت ٷكٸمەتٸن» قايتا تٸرٸلتۋدٸ كٶكسەيدٸ. سايىپ كەلگەندە, قازٸرگٸ پۋتين بيلٸگٸ قۇلاپ, ونىڭ ورنىنا باسقا توپ كەلگەن كٷننٸڭ ٶزٸندە كرەملدٸڭ بۇرىنعى كەڭەس ٷكٸمەتٸنٸڭ قۇرامىندا بولعان ەلدەرگە قاتىستى كٶزقاراسى ٶزگەرمەك ەمەس دەيدٸ اقپارات قۇرالدارى.
بۇل رەسەيلٸك باسپاسٶزگە شولۋ جاساساڭىز, بٸردەن بايقالادى. تٸپتٸ ەل ٸشٸندە ەركٸن اقپارات قۇرالى دەگەن اتى بار باسىلىمداردىڭ ٶزٸ كەڭەستٸك دەۋٸرگە قاتىستى مەسەلە كٶتەرٸلسە, بٸرجاقتى باعىت ۇستانادى. ناقتىلاي كەتەيٸك. بيىلعى جىلدىڭ 9 قاراشاسىندا بەرلين قابىرعاسىنىڭ قۇلاتىلعانىنا 25 جىل تولماق. وسىناۋ ايتۋلى شارانىڭ قارساڭىندا رەسەيلٸك باسپاسٶز بەتٸندە «گورباچەۆ بولماعاندا كەڭەس ٷكٸمەتٸن ساقتاپ قالۋعا بولار ەدٸ» دەگەن سىڭايداعى ماقالالار بٸرٸنەن سوڭ بٸرٸ جارىق كٶرٸپ جاتىر. سونىڭ بٸرٸنە نازار اۋداردىق. «ەركٸن باسپاسٶز» (سۆوبودنايا پرەسسا) گازەتٸ رەسەيدەگٸ ساياسي ورتا ساناسىن جەتٸك بٸلەتٸن, تاريحشى ۆالەريي سكۋرلاتوۆپەن ەڭگٸمەلەسكەن ەكەن. سۇحباتتىڭ سىڭايى «گورباچەۆ ساتقىن» دەگەنگە سايادى.
- ول (گورباچەۆ) كوممۋنيستٸك جوبانى كٷيرەتٸپ تىندى, جٷيەنٸڭ سوڭىنان ەرگەن حالىقتىڭ سەنٸمٸنە سەلكەۋ تٷسٸردٸ. ول بارىپ تۇرعان ساتقىن. قازٸرگٸ حالىقارالىق قاتىناستاردىڭ ۋشىعىپ وتىرعانى گورباچەۆتٸك ساياساتتىڭ سالدارى. الداعى 10, 20, 50 جىلدا رەسەيدٸ نە كٷتٸپ تۇرعانى بەلگٸسٸز. سىرتتان دا, ٸشتەن دە قاۋٸپ كٶپ. سەبەبٸ, گورباچەۆتٸڭ جولىن جالعاستىرىپ جٷرگەندەر ەلٸ دە بار. دەل وسىندايلاردىڭ كەسٸرٸنەن رەسەي 1990 جىلعى جەلتوقساندا قۇلاپ تىنعان كسرو-نىڭ تاعدىرىن كەشۋٸ مٷمكٸن دەپ قورقامىن.
- بٸراق قازٸرگٸ كٷنٸ رەسەي ٶزٸنٸڭ ۇلتتىق مٷددەسٸن قايتادان قولعا الدى عوي?
- سەبەبٸ قازٸر گورباچەۆ نەمەسە ەلتسين بيلٸك قۇرعان كەزەڭ ەمەس. تاريحي ٷردٸستٸڭ ٶزٸ رەسەيلٸكتەردٸ ٶزٸنٸڭ گەوساياسي مٷددەسٸن قورعاۋعا, بۇرىنعى كەڭەستٸك ەلدەردٸ ٶز وربيتاسىندا ۇستاۋعا يتەرمەلەپ وتىر. مىسالعا, 2008 جىلى بٸز وڭتٷستٸك وسەتييانى قورعاپ قالا الدىق. بٸزدٸڭ ەسكەر تبيليسيگە 50 شاقىرىم جەتپەي توقتادى. نەگٸزٸندە گرۋزيياعا باسىپ كٸرٸپ, بۇل جەردە ٶز بيلٸگٸمٸزدٸ ورناتار جەنە رەسەيشٸل جەتەكشٸلەردٸ وتىرعىزىپ كەتەر جاعدايىمىز بار تۇعىن. بۇلاي بولعاندا گرۋزيندەر ٶز مەسەلەسٸن ەتنيكالىق ەمەس, مٷلدە باسقا دەڭگەيدە شەشۋگە مەجبٷر بولار ەدٸ. ەزٸر دونباسس ەسكەرٸن ماريۋپولعا 7-8 شاقىرىم جەتكٸزبەي توقتاتىپ قويدىق. تٷسٸنٸكسٸز. قالانى باسىپ الاتىن بولساق, تارازى باسى بٸز جاققا اۋار ەدٸ عوي!
P.S. رەسەيلٸك باسىلىمداردىڭ سكۋرلاتوۆتى العا شىعارۋى تەگٸن ەمەس.ونىڭ «كەڭەس ٷكٸمەتٸ «ٶلمەۋٸ» تيٸس ەدٸ. سوندىقتان رەسەيلٸكتەر ٷشٸن گورباچەۆتان ٶتكەن جەكسۇرىن ادام جوق» دەگەن پٸكٸرٸنٸڭ ٶزٸ ارانداتۋ. ٶز سۇحباتىندا ۋكراينا بيلٸگٸن نەوفاشيستەرگە تەڭەپ, ال گرۋزيندەردٸ «باسىپ الامىز» دەپ قورقىتىپ-ٷركٸتپەك بولعان سكۋرلاتوۆ ەرتەڭ قازاقستانعا تٸل تيگٸزبەسٸنە كٸم كەپٸل?
دۋمان بىقاي
