قازاقستاندا جىل سايىن 5,5 مىڭ زاڭسىز قوقىس ٷيٸندٸلەرٸ جينالادى. تۇرمىستىق قاتتى قالدىقتاردى جيناۋعا ارنالعان قولدانىستاعى تاريف ولاردى جويۋعا كەتەتٸن شىعىنداردى اقتامايدى. ەلٸمٸزدەگٸ قازٸرگٸ كٷردەلٸ ەكولوگييالىق احۋال جايلى بٷگٸن ەكولوگييا ۆيتسە-مينيسترٸ جومارت ەليەۆ ايتىپ بەردٸ. ەكولوگييالىق پروبلەمالاردى شەشۋ قۇرالى رەتٸندە كەدەگە جاراتۋ الىمىنىڭ قاراجاتى قولدانىلادى. ٶكم جٷيەسٸ بويىنشا قارجىلاندىرىلعان جوبالاردىڭ ارقاسىندا قتق ٶڭدەۋ ٷلەسٸ 2%-دان 24%-عا دەيٸن ٶستٸ.
قاتتى تۇرمىستىق قالدىقتاردىڭ كٶلەمٸ ٶسٸپ كەلە جاتقانى – ايتارلىقتاي ەكولوگييالىق قاۋٸپ تٶندٸرەدٸ, دەپ اتاپ ٶتتٸ ەكولوگييا ۆيتسە-مينيسترٸ. 2023 جىلى عارىشتىق مونيتورينگ بٷكٸل ەل بويىنشا 5533 رۇقسات ەتٸلمەگەن قوقىس ٷيٸندٸلەرٸن انىقتادى. قالدىقتاردىڭ 70%-ى پلاستيكتەن, مەتالدان, شىنىدان جەنە ماكۋلاتۋرادان دايىن ٶنٸمدٸ قايتا ٶڭدەپ, كەدەگە جاراتۋعا بولاتىن ەدٸ. الايدا بۇل ٷشٸن قايتالاما شيكٸزاتتى جيناۋ مەن قايتا ٶڭدەۋدٸڭ ينفراقۇرىلىمىن دامىتۋ قاجەت.
"قالدىقتاردىڭ نەگٸزگٸ تٷرلەرٸ بويىنشا: شىنى, پلاستيك جەنە ماكۋلاتۋرانى قايتا ٶڭدەيتٸن قولدانىستاعى كەسٸپورىنداردىڭ قۋاتى ٶتە تٶمەن دەڭگەيدە. دايىن ٶنٸمدٸ الۋ ٷشٸن قتق ساپالى ٶڭدەۋدٸ قاجەت ەتەدٸ جەنە تيٸستٸ تەحنولوگييالىق وپەراتسييالاردى جولعا قويۋ كەرەك. ياعني, قتق جيناۋ مەن تەرەڭ سۇرىپتاۋدى ۇيىمداستىرۋ كەرەك. ٷكٸمەت قالدىقتاردى باسقارۋ سالاسىنداعى جوبالاردى جەڭٸلدٸكپەن قارجىلاندىرۋ تەتٸگٸن بەكٸتتٸ", - دەدٸ ەكولوگييا ۆيتسە-مينيسترٸ.
ٶنەركەسٸپتٸ دامىتۋ قورى ارقىلى كەدەگە جاراتۋ الىمىنان جينالعان قاراجاتتان 94 ەكولوگييالىق جوبانى قارجىلاندىرۋ جوسپارلانۋدا. اقشا 3 جىلدان 15 جىلعا دەيٸنگٸ مەرزٸمدە, جالپى سوماسى - 232, 2 ملرد تەڭگەگە 3% جەڭٸلدٸكتٸ سىياقى مٶلشەرلەمەسٸمەن بەرٸلەدٸ. "جاسىل دامۋ" اق بٶلٸنگەن قاراجاتقا ٶڭٸرلەردە 49,2 ملرد تەڭگە سوماسىنا سۇرىپتاۋ جەلٸلەرٸن ورناتۋ, 223 بٸرلٸك قوقىس شىعاراتىن تەحنيكانى, 2 050 بٸرلٸك قتق بٶلەك جيناۋعا ارنالعان كونتەينەرلەردٸ ساتىپ الۋ, سونداي-اق 171,6 ملرد تەڭگە سوماسىنا قايتالاما شيكٸزاتتى جيناۋ جەنە قايتا ٶڭدەۋ بويىنشا 45 جوبانى ٸسكە اسىرۋ جوسپارلانۋدا. ٶكم تەتٸگٸ ەلٸمٸزدە قتق جيناۋ جەنە قايتا ٶڭدەۋ بويىنشا ينفراقۇرىلىمدى كەزەڭ-كەزەڭٸمەن قۇرۋدى جالعاستىرۋعا, سونداي-اق قوقىس پوليگوندارىندا قالدىقتاردى كٶمۋ كٶلەمٸن ازايتۋعا مٷمكٸندٸك بەرەدٸ.
"بٷگٸنگٸ تاڭدا قوقىس شىعارۋ ٷشٸن بەلگٸلەنگەن تاريفتەر قالدىقتاردى قايتا ٶڭدەپ, كەدەگە جاراتۋ سيياقتى وپەراتسييالارعا جەتكٸلٸكسٸز. سوندىقتان, قتق ٷشٸن قوسارلانعان تٶلەمدەر ەكٸ ەسە دەيتٸن پايىم دۇرىس ەمەس. بٷكٸل ەلەمدە ٶكم قاعيداتى بٸرٸنشٸ كەزەكتە ەكونوميكانىڭ دەل وسى سەكتورىنا مەملەكەتتٸك قولداۋ كٶرسەتۋدٸڭ تيٸمسٸزدٸگٸ مەن قاجەتتٸلٸگٸنە بايلانىستى قالدىقتاردى جيناۋ مەن قايتا ٶڭدەۋ سالاسىن جولعا قويۋعا باعىتتالعان",- دەپ اتاپ ٶتتٸ جومارت ەليەۆ ٶز بايانداماسىندا.
وسى ەكولوگييالىق جوبالاردى ٸسكە اسىرۋدان كٷتٸلەتٸن نەتيجە: قتق سۇرىپتاۋ جەنە قايتا ٶڭدەۋ ٷلەسٸن ۇلعايتۋ, سەكتوردا 4,5 مىڭنان استام جاڭا جۇمىس ورىندارىن قۇرۋ, 46 ملرد تەڭگە جەكە ينۆەستيتسييالار تارتۋ, سونداي-اق حالىقتىڭ دەنساۋلىعى مەن قورشاعان ورتا ساپاسىن جاقسارتۋ. "ۋتيليزاتسييالىق الىمدى جويۋ ەلدەگٸ ەكولوگييالىق مەسەلەلەردٸ شەشۋدٸ كەشەۋٸلدەتەدٸ", - دەپ قورىتىندىلادى ۆيتسە-مينيستر قوعامدىق تىڭداۋدا.
