«قازاتومٶنەركەسٸپ» ۇلتتىق اتوم كومپانيياسىنىڭ تٶراعاسى نۇرلان قاپپاروۆ كەسٸپورىننىڭ وڭتٷستٸك قازاقستانداعى ٶندٸرٸس ورىندارىمەن تانىستى.
نۇرلان قاپپاروۆتىڭ سالامەن تانىسۋ ساپارىن وسى وڭتٷستٸك ٶڭٸردەن باستاۋى تەگٸن ەمەس. بٷگٸندە قازاتومٶنەركەسٸپكە قاراستى جالپى ۋران ٶندٸرۋشٸ 20 كەنٸشتٸڭ 15-سٸ وڭتٷستٸكتە ورنالاسقان. ال ٸس ساپار وتاندىق ۋران ٶندٸرٸسٸندەگٸ ەڭ كٶنە كەسٸپورىن - تاۋكەنت تاۋكەن حيمييا كەسٸپورنى ورنالاسقان سوزاق اۋدانىنداعى تاۋكەنتتەن باستالدى. كومپانييا باسشىسى ات باسىن ەۋەلٸ ەلەۋمەتتٸك نىساندارعا بۇرىپ 440 ورىندىق «تاۋكەنت گٷلدەرٸ» بالاباقشاسىمەن, ٸ. كەڭەسباەۆ اتىنداعى ورتا مەكتەپپەن, كٷنٸنە 100 اسا ادامدى قابىلداي الاتىن ەمحانا جەنە 40 تٶسەكتٸك اۋرۋحاناسى بار دەرٸگەرلٸك-سانيتارلىق بٶلٸمنٸڭ جۇمىسىمەن تانىستى.
ارتىنشا تاۋكەنت تاۋكەن حيمييا كەسٸپورىندا بولعان قازاتومٶنەركەسٸپ باسشىلارى ٶندٸرٸس باسىنداعى ماماندارمەن كەزدەستٸ. 40 جىلدىق تاريحى بار داڭقتى كەسٸپورىننىڭ ەلٸ دە بولسا ەلەۋەتٸ مىقتى, ٶندٸرٸستٸك جوسپارلارىن ورىنداپ كەلەدٸ. ەرينە, جەتٸستٸكتەرمەن قاتار ٶزٸندٸك پروبلەمالار دا جەتكٸلٸكتٸ. كەزدەسۋ بارىسىندا مۇنىڭ بارلىعى ورتاعا سالىنىپ, مٸندەتتەر ايقىندالدى. مۇنان سوڭ نۇرلان قاپپپاروۆ «كاتكو» قازاقستان-فرانتسييا بٸرلەسكەن كەسٸپورنىندا بولدى. مۇنداعى جۇمىسشىلار اكتيۆٸمەن كەزدەسۋ نەگٸزٸنەن تەحنولوگييالىق ٷدەرٸستەرگە قاتىستى بولدى.
وتاندىق ۋران ٶنەركەسٸبٸنٸڭ تاعى بٸر كٶنە كەسٸپورنى - «ستەپنوە كب» جشس-دە بولعان قازاتومٶنەركەسٸپتٸڭ باسقارما تٶراعاسى«ۋاناس» ۋران كەنٸشٸن ارالادى. مۇنداعى جۇمىستار دا ۋاقىت تالابىنا ساي ۇيىمداستىرىلىپ كەلە جاتقانى, ەڭبەك ادامى مەن تۇرعىندارعا جاسالعان قامقورلىقتار از ەمەستٸگٸ بٸردەن بايقالادى.
كەنٸشتەرگە جاقىن ورنالاسقان اۋىل جاستارىنىڭ باسىم بٶلٸگٸ ٶز تاعدىرىن وسى سالامەن بايلانىستىرعان. نۇرلان جامبىلۇلى ساپار اياسىندا جاس ماماندارمەن كەزدەسٸپ, پٸكٸر الماستى. وسى رەتتە كٶڭٸل بٶلەرلٸك بٸر جايت, ۋران ٶنەركەسٸبٸندە جەرگٸلٸكتٸ مامانداردىڭ, ونىڭ ٸشٸندە جاستاردىڭ ٷلەسٸ ارتىپ كەلەدٸ. الماتىداعى قازاق ۇلتتىق تەحنيكالىق ۋينۆەرسيتەتٸن, تومسك پوليتەحنيكالىق ينستيتۋتىن, تٸپتٸ شەت ەلدەردەگٸ ايتۋلى تەحنيكالىق وقۋ ورىندارىن بٸتٸرٸپ شىققان ولار ٶندٸرٸس تٸزگٸنٸن ٶز قولدارىنا الىپ, ورتاق ماقسات جولىندا بٸلەك سىبانا ٸسكە كٸرٸسٸپ جاتىر.
جۇرت شەتەلدٸك كومپانيياداعى جاعداي وتاندىق كەسٸپورىنعا قاراعاندا ەلدەقايدا ارتىق دەپ ويلايتىنى جاسىرىن ەمەس. الايدا جاڭادان ٸسكە قوسىلىپ جاتقان اتوم كومپانيياسىنىڭ ٶندٸرٸس ورىندارى بۇل تاپتاۋرىن تٷسٸنٸكتٸ بۇزا باستادى. قازاتومٶنەركەسٸپتٸڭ 100 پايىز ەنشٸلەس كەسٸپورنى سانالاتىن «ورتالىق» ٶندٸرۋشٸ كەسٸپورنى» جشس مىسالىنان دا بايقاۋعا بولادى. تابيعاتى قاتال بەتپاقدالانىڭ تٶسٸندە ورنالاسقان كەسٸپورىندا – نە قاجەتتٸڭ بەرٸ ٶتە جوعارى دەڭگەيدە ۇيمداستىرىلعان.تەحنولوگييالىق ٷدەرٸس تولىق اۆتوماتتاندىرىلىپ, قورشاعان ورتاعا تاستالاتىن شىعىندىلار كٶلەمٸ بارىنشا ازايعان. كەنٸشتەردەگٸ رادياتسييالىق فون تابيعي مٶلشەردەن اسپايتىنىن ارنايى ورناتىلعان اسپاپتار كٶرسەتٸپ تۇرادى.
ساپاردىڭ سوڭىندا نۇرلان قاپپاروۆ قازاقستان مەن رەسەي بٸرلەسكەن كەسٸپورنى - «قاراتاۋ» جشس-گە ات باسىن بۇردى. «بۋدەنوۆسكوە كەن ورنىن يگەرٸپ جاتقان كەسٸپورىننىڭ تٶڭٸرەگٸ جاسىل جەلەككە مالىنىپ تۇرعانى مۇنداعى ەكولوگييالىق احۋالدىڭ تازالىعىن كۋەلاندىرعانداي» دەدٸ ٶز كەزەگٸندە سالا باسشىسى. سوعان وراي بولاشاقتا «Green Mining» - جاسىل ٶندٸرٸس ورىندارىن كٶبەيتۋدٸ قولعا الۋ ۇيعارىلدى. بۇعان مٷمكٸندٸك تە مول.
وڭتٷستٸك قازاقستان وبلىسىندا ونالاسقان ۋران ٶندٸرۋشٸ 10 كەسٸپورىننىڭ جۇمىسىمەن تانىسقان «قازااتومٶنەركەسٸپ» ۇاك» اق باسقارما تٶراعاسى نۇرلان قاپپاروۆ شىمكەنتتە وبلىس ەكٸمٸ اسقار مىرزاحمەتوۆپەن كەزدەسٸپ, الداعى ۋاقىتتا بٸرلەسە اتقارار جوبالاردى ايقىندادى. ٶڭٸر باسشىسى ۇلتتىق اتوم كومپانيياسىنا قاراستى كەسٸپورىنداردىڭ تٷرلٸ جوبالاردى قولداۋداعى ناقتى كٶمەگٸنە ريزاشىلىعىن ايتىپ, ۇسىنىستارىن ورتاعا سالدى. ەكٸم ەسٸرەسە بيزنەستٸڭ ەلەۋمەتتٸك جاۋاپكەرشٸلٸگٸ شەڭبەرٸندەگٸ جوبالارعا كٶڭٸل بولدى. اسقار مىرزاحمەتوۆ ۋران ٶندٸرٸسٸنە قاجەتتٸ ماماندار دايارلاۋ ٷشٸن كوللەدج اشۋدىڭ قاجەتتٸلٸگٸن قاداپ ايتتى. كومپانييانىڭ مەنشٸگٸندە بولعان ەلەۋمەتتٸك نىسانداردى اۋدان ەكٸمدٸكتەرٸنە بەرۋدەگٸ بٸرقاتار تٷيتكٸلدٸ مەسەلەلەردٸ بٸرلەسە قاراپ, قوس تاراپقا دا تيٸمدٸ وڭتايلى شەشٸم قابىلداۋ كەرەكتٸگٸنە توقتالدى.
«قازاتومٶنەركەسٸپ» ۇاك» اق باسقارما تٶراعاسى نۇرلان قاپپاروۆ ۇىنىستاردىڭ جان-جاقتى قارالاتىندىعىن جەنە وبلىس بويىنشا ٶندٸرٸس كٶلەمٸ جەنە جۇمىس ورنى قىسقارمايتىنىن تٸلگە تيەك ەتتٸ.
"قالا مەن دالا"
