قازاقستان ەكونوميكاسىنىڭ بەتكە ۇستار – ۇلتتىق كومپانييالارىنىڭ رەنتابەلدٸلٸگٸ مەن تابىسى بيىل, ياعني 2024 جىلدىڭ بويىندا تەك تٶمەندەۋمەن بولعان. بۇل جايتقا ەكونوميست عالىمجان ايتقازين نازار اۋدارتادى, دەپ جازادى Dalanews.kz.
"قازاقستانداعى ٸرٸ جەنە ورتا كەسٸپورىنداردىڭ رەنتابەلدٸلٸگٸ 2024 جىلى ٸٸٸ-توقساندا قالپىنا كەلتٸرٸلدٸ, بٸراق ۇلتتىق كومپانييالاردٸكٸ ەمەس, ولاردىڭ تابىسى وڭباي قۇلدىراپ جاتىر. ۇلتتىق ستاتيستيكا بيۋروسىنىڭ جەدەل اقپاراتى بويىنشا, قازاقستاننىڭ ٸرٸ, ورتا جەنە شاعىن كەسٸپورىندارىنىڭ 2024 جىلدىڭ ٸٸٸ-توقسانىندا ساتقان ٶنٸمدەرٸ مەن كٶرسەتكەن قىزمەتتەرٸنەن تٷسكەن جالپى كٸرٸس 48,3 ترلن تەڭگەنٸ (ٸٸ-توقساندا 42,7 ترلن تەڭگە) قۇراپ, ٶتكەن جىلمەن سالىستىرعاندا 11%-عا ارتتى, ال جالپى جىل بويىنداعى تابىستارى 13,6% ٶسٸپ, 15,6 ترلن تەڭگەگە جەتتٸ (ٸٸ-توقسانداعى جىلدىق تابىس - 14,7 ترلن تەڭگە)... بۇل ارادا بيۋرو زەرتتەۋٸنە سەيكەس, بارلىق كٸرٸستٸڭ جارتىسىنان كٶبٸن (51,1%) شاعىن كەسٸپورىندار قامتاماسىز ەتكەنٸن باسا ايتا كەتەلٸك", دەپ جازادى Tengenomika Telegram ارناسىنىڭ اۆتورى.
2024 جىلعى ٸٸٸ-توقسانىندا ورتا جەنە ٸرٸ كەسٸپورىنداردىڭ رەنتابەلدٸلٸك كٶرسەتكٸشتەرٸنٸڭ جاقسارعانى بايقالادى. مەسەلەن, بۇل كٶرسەتكٸش 2024 جىلعى ٸٸ-توقساندا 15,8% -دى قۇراسا, ٸٸٸ-توقساندا 17,1%-دى قامتىدى. ال, كەرٸسٸنشە, ۇلتتىق ستاتيستيكا بيۋروسىنىڭ مەلٸمەتتەرٸ بويىنشا, ۇلتتىق كومپانييالاردىڭ بۇل كٶرسەتكٸشٸ ەكٸ توقسان قاتارىنان كٷرت تٶمەندەگەن:
- ٸٸٸ-توقسان - 13,3%, ٸٸ-توقسان - 27,7%, ٸ-توقسان - 60,4%.
بۇل نە دەگەن سٶز?
"سالىق تٶلەگەنگە دەيٸنگٸ كەزەڭدەگٸ ٸٸٸ-توقساندا ۇلتتىق كومپانييالار تابىسى 177 ملرد تەڭگەنٸ قۇراپ, بٸر توقسان ٸشٸندە 61%-عا (!) قۇلدىراعان, ٸٸ-توقساندا عانا بۇل كٶرسەتكٸش 449 ملرد تەڭگەنٸ, ال ٸ-توقساندا 679 ملرد تەڭگەنٸ قامتىعان", - دەيدٸ ەكونوميست.
سونداي-اق, بيۋرو ەدٸستەمەسٸنە سەيكەس, كەسٸپورىنداردىڭ رەنتابەلدٸلٸگٸ ەسەپتٸلٸك كەزەڭدەگٸ شىعىستاردى ەسكەرە وتىرىپ, ٶنٸمدٸ (جۇمىستاردى, قىزمەتتەردٸ) ٶندٸرۋ جەنە ٶتكٸزۋ شىعىندارىنا سالىق سالۋعا دەيٸنگٸ تابىستىڭ (زالالدىڭ) قاتىناسى رەتٸندە ەسەپتەلەدٸ.
"جالپى العاندا, اعىمداعى جىلى ٸرٸ جەنە ورتا كەسٸپورىنداردىڭ رەنتابەلدٸلٸك كٶرسەتكٸشٸ تاريحي تۇرعىدا ەڭ تٶمەن كٶرسەتكٸشتەردٸ كٶرسەتٸپ وتىر. بٸراق, ۇلتتىق كومپانييالارداعى جاعداي ودان دا جامان: سالىققا دەيٸنگٸ پايدانىڭ تٶمەندەگەنٸنە قاراماستان, سالىقتاردىڭ ٶزٸ جىل بويى ٶسۋمەن بولعان. مىسالى, سالىققا دەيٸنگٸ پايدانىڭ كتس شىعىستارىنىڭ ٷلەسٸ ٸ-توقساندا 4,8% -دى قۇراسا, ال ٸٸٸ-توقساندا 46,6%-عا دەيٸن ٶسكەن. ال ۇلتتىق كومپانييالاردىڭ 2024 جىلعى بيۋدجەتتٸك سالىق تٷسٸمدەرٸن ورىنداۋ جاعى قاتتى اقساپ جاتىر...", - دەيدٸ عالىمجان ايتقازين.
ٶز كەزەگٸمٸزدە بۇل ۇلتتىق كومپانييالاردى باسقارۋشى "بەيتەرەك" حولدينگٸنٸڭ جەنە ونىڭ جالعىز اكتسيونەرٸ ٷكٸمەتتٸڭ ولقىلىعى بولۋى كەرەك دەپ ەسەپتەيمٸز. وسى جاعىنان العاندا,ٶتكەن سەنبٸدە, ەلەۋسٸزدەۋ ۋاقىتتا ۇلتتىق ەكونوميكا مينيسترٸ نۇرلان بايبازاروۆتىڭ قىزمەتٸنەن كەتۋٸ كەزدەيسوقتىق بولماسا كەرەك. بٸراق, بٷتٸن حولدينگ (ماماندار باياعىدا تاراتۋدى سۇراپ جٷرگەن) پەن بٷتٸن ٷكٸمەتتٸڭ شالاعايلىعىن بٸر بايبازاروۆقا جابا سالۋ قانشالىقتى زاڭدى?..
