Freedom Inside '26

ۇلت ۇستازىنىڭ مەرەيتويى جالعاسۋدا

ۇلت ۇستازىنىڭ مەرەيتويى جالعاسۋدا
حالقىن ۇلتسىزداندىرۋ نٶپٸرٸنەن امان الىپ شىعۋ ٷشٸن كٷرەسكەن  ۇلت ۇستازى احمەت بايتۇرسىنۇلىنىڭ 150 جىلدىق مەرەيتويى يۋنەسكو كٶلەمٸندە باستالىپ, ٶز ەلٸمٸزدٸ جالعاسۋدا. اتاپ ايتساق, قازاقستان حالىقتارىنىڭ تٸلدەرٸ كٷنٸنە وراي الماتى قالاسىنداعى ورىس تٸلٸندە وقىتاتىن №160 مەكتەپتٸڭ قازاق تٸلٸ مەن ەدەبيەتٸ پەنٸنٸڭ مۇعالٸمدەرٸ مەن وقۋشىلارى ا. بايتۇرسىنۇلىنىڭ 150 جىلدىعىنا ارنالعان ەدەبي كەش ۇيىمداستىردى.

مەكتەپتٸڭ شاعىن عانا مەجٸلٸس زالىندا ەدەتتەگٸدەي ەگەمەن ەلدٸڭ ەنۇرانى ورىندالىپ, مەكتەپ ديرەكتورى امينوۆا گٷلشات بازاربەكقىزى قۇتتىقتاۋ سٶزگە شىعىپ,  قازاق تەرمينولوگيياسىنىڭ نەگٸزٸن قالاعان الاش ارىسىنىڭ عيبراتى مول تۋىندىلارى تۋرالى باياندادى.

ەدەبي كەشتٸڭ قوناقتارى – احمەت بايتۇرسىنۇلى اتىنداعى تٸل بٸلٸمٸ ينستيتۋتىنىڭ عىلىمي قىزمەتكەرٸ دٷيسەنوۆ قۋاتبەك قونىسپايۇلى: «احمەت بايتۇرسىنۇلى بەرٸمٸزگە ٷلگٸ. سەبەبٸ ول ەمبەباپ ادامنىڭ جارقىن مىسالى. ول ەرٸ ۇستاز, ەرٸ عالىم, ەرٸ ساياساتكەر, ەرٸ قوعام قايراتكەرٸ, ەرٸ تۇڭعىش وقۋ اعارتۋ مينيسترٸ, ەرٸ اقىن, ەرٸ جازۋدى. ول كٸسٸنٸڭ تٸرلٸگٸ قيىن زاماندارعا مويىماي كٷرەسۋگە ٷيرەتتٸ. ول كٸسٸنٸڭ اتقارعان ٸستەرٸ ٶز زامانى شەڭبەرٸنەن دە كەڭ ويلاۋعا شاقىردى» – دەپ وي تٷيٸندەدٸ.

ال, «ٶرلەۋ» باۇو» اق فيليالى الماتى قالاسى بويىنشا كەسٸبي دامۋ ينستيتۋتىنىڭ ٶكٸلٸ اسىلبەك پەرۋزا ٶزەنبەكقىزى: «ادامعا ازىق قانشالىقتى قاجەت بولسا, ۇلت ٷشٸن تٸلدٸ ساقتاۋ سونشالىقتى قاجەت...» – دەپ انا تٸلٸنٸڭ ماڭىزدىلىعىن ٶمٸرمەن تەڭەستٸرگەن احمەت بايتۇرسىنوۆتىڭ  قازاق تٸلٸنٸڭ دىبىستىق جٷيەسٸن, گرامماتيكالىق قۇرىلىمىن, قازاق ەلٸپبيٸ مەن ەملەسٸن عىلىمي دەيەكپەن رەتكە كەلتٸرٸپ, قازاق تٸلٸنٸڭ لەكسيكالىق قورى مەن سينتاكسيستٸك قۇرىلىمىن ٶزگە تٸلدەردٸڭ ىقپالىنان تازارتۋعا كٷش سالعان قاستەرلٸ ەڭبەگٸن باعالاۋ مەن زەردەلەۋ, ۇرمەتتەۋ بٷگٸنگٸ ۇرپاعىنىڭ بۇلجىماس پارىزى بولىپ قالا بەرەتٸندٸگٸن اتاپ ٶتتٸ.


كەش جٷرگٸزۋشٸلەرٸ ايتقانداي, «تٸل – تاتۋلىعىمىزدىڭ تٸرەگٸ بولسىن. تٷرلٸ ۇلت ٶكٸلدەرٸ بٸر شاڭىراقتىڭ استىندا تۇرىپ, قازاق تٸلٸن ٷيرەنۋگە تالپىنسا, بٸر ۇلت, بٸر ەل دەگەن قاعيدا جٷزەگە اسادى». سونىڭ بٸر دەلەلٸ رەتٸندە بٷگٸنگٸ مەرەكەلٸك جيىندا تٷرلٸ ۇلت ٶكٸلدەرٸ قازاق تٸلٸندە ٶز ٶنەرلەرٸن ورتاعا سالدى.

كەش جٷرگٸزگەن مەكتەپ وقۋشىلارى: م.كلەنوۆا, قىتايلىق ا. ياننٸڭ  قازاق تٸلٸندە تازا سٶيلەگەنٸ قوناقتاردى قىزىقتىردى.

ٸس-شارا بارىسىندا احمەت بايتۇرسىنوۆ تۋرالى «ۇلى ۇستاز» فيلمٸنەن ٷزٸندٸ كٶرسەتٸلٸپ, ٶمٸربايانى تۋرالى تانىستىرىلىم جاسالدى. 5-سىنىپ وقۋشىسى اسيدا كاسيموۆا «قازاق ەلٸ وسىنداي» ەنٸن ورىنداسا, 3-سىنىپ وقۋشىلارى ەرنۇر مەن بەرنار راحيموۆتار دومبىرادا كٷي شەرتتٸ. مەكتەپتٸڭ شىعارماشىل, ٶنەرپاز وقۋشىلارىنان قۇرالعان بي انسامبلٸ تٷرلٸ ەتنوستاردىڭ حالىق بيلەرٸن بيلەدٸ. ال باستاۋىش سىنىپتىڭ ٷش وقۋشىسى «اققۋ, شورتان جەنە شايان» ەرتەگٸسٸ بويىنشا شاعىن قويىلىم كٶرسەتتٸ. مەرەكەلٸك كەشتە – مەكتەپتٸڭ جاسٶسپٸرٸم ٶنەرپازى – ميراستىڭ ورىنداۋىنداعى ەن كٶپشٸلٸكتٸڭ جٷرەگٸن باۋراپ الدى.

ٶرلەۋ-الماتى