ۇل تەربيەسٸندەگٸ ەكەنٸڭ رٶلٸ
ەكە دەگەن انا سيياقتى بالاعا قامقور بولادى. ونى جاقسى كٶرەدٸ, باعالايدى. انا ەردايىم كٶمەككە مۇقتاج. سوندىقتان وتباسىندا ەكە دە بالانىڭ جاي-كٷيٸن قاداعالاۋدى تەڭدەي بٶلٸسە الادى. قولى قالت ەتكەندە بالاسىنا تاماق بەرٸپ, كيٸمٸن اۋىستىرىپ, جۋىندىرىپ, ۇيىقتاتسا نەسٸ ايىپ? كەي ەر كٸسٸلەر مۇنداي ٸسكە ٶتە يكەمدٸ كەلەدٸ. ٶيتكەنٸ, ەكەلەر ەلدەقايدا مىقتى, سالماقتى, ەرٸ ۇيىمداستىرعىش.
ەكەلەرگە كەڭەس: بالانى قاراسقاننىڭ ايىبى جوق. ول تەك ەيەلدٸڭ مٸندەتٸ ەمەس. ەسەسٸنە باقىتتى وتباسىنىڭ يەسٸ اتاناسىز. ەيەلٸڭٸز دە شارشاپ-شالدىعىپ قۇلامايدى. بالاڭىزدىڭ ەر قىلىعىن جانىڭىزبەن تٷسٸنٸپ, جٷرەكپەن سارالايسىز.
ەكە-دوس
ۇل بالانىڭ ساناسىندا ەكە قۋانىش, بەلسەندٸ ويىن, قيمىل-قوزعالىس, ەركەلٸك-تەنتەكتٸكپەن سيپاتتالادى. انالار بۇل سالالاردا ەلدەقايدا ۇقىپتى. قاۋٸپسٸزدٸكتٸ جاقسى كٶرەدٸ. ال, بالاعا, ەسٸرەسە ۇل بالاعا ٸشتەگٸ قۋاتتى سىرتقا شىعارۋ ماڭىزدى. ول سەكٸرٸپ, جٷگٸرٸپ, اعاشقا ٶرمەلەپ, قۇتىرىپ الۋى كەرەك. بالا وسىلايشا ٶزٸنٸڭ قيمىل-قوزعالىسىن رەتتەپ داعدىلانادى, كەڭٸستٸكتە ٶزٸن ۇستاۋدى مەڭگەرەدٸ. سوسىن جەي عانا شىنايى كٷلٸپ, ويناۋدى جانى قالاپ تۇرادى.
ەكەگە كەڭەس: ٶز ۇلىڭىزبەن جيٸرەك ويناڭىز. ٷيدە دە, تىستا دا. بارلىق بەلسەندٸ ويىنداردى ٶز موينىڭىزعا جٷكتەپ الىڭىز. اناسىنا كٸتاپ وقىپ بەرۋ مەن دامىتاتىن ويىنداردى قالدىرىڭىز. ٶيتكەنٸ, بەلسەندٸ ويىنداردى سٸزدەن ارتىق ۇلىڭىزعا ەشكٸم ٷيرەتٸپ, كٶرسەتٸپ بەرە الماس.
ۇل ەكەگە ەلٸكتەپ ٶسەدٸ
مۇنى باياعىدا زيگمۋند فرەيد ايتىپ كەتكەن. ٷش جاستان كەيٸن ۇل بالا ٶزٸن ەكەسٸمەن سالىستىرىپ ٶسەدٸ دەپ. ەكەنٸڭ قيمىل-ەرەكەتٸن, ەدەتٸن, مٸنەزٸن ٶزٸنە سٸڭٸرە باستايدى. ەكەنٸڭ ٶمٸرلٸك كٶزقاراسىن بويىنا جۇقتىرادى. ادام بالاسىنا قارىم-قاتىناسىن دا سولاي ەتەدٸ. ٶزٸنە دە, شەشەسٸنە دە ەكەنٸڭ كٶزٸمەن قارايتىن بولادى. پسيحولوگتاردىڭ ايتۋىنشا, وسى سەبەپتٸ بالانىڭ تەربيەسٸندە ەكەنٸڭ رٶلٸ زور. ۇل بالا ەكەنٸڭ مىسالىمەن ٶسەدٸ. سونىڭ بويىنداعى قاسيەتتەردەن نەر الادى. سول ارقىلى تۇلعا بولىپ قالىپتاسادى.
ەكەگە كەڭەس: سٸزدٸڭ ۇلىڭىز – سٸزدٸڭ ايناڭىز. وعان لايىقتى مىسال بولىڭىز!
تەلٸمگەر-ەكە
ەكەنٸڭ تەلٸمگەرلٸك قىزمەتٸ بالانىڭ مەكتەپكە باراتىن سەتٸنەن باستاپ كٷشٸنە ەنە باستايدى. اناعا قاراعاندا ەكەنٸڭ بەدەلٸ ۇل بالانىڭ الدىندا ەلدەقايدا جوعارى. سوندىقتان جاۋاپكەرشٸلٸگٸ بار ەكەلەر وسى كەزدەن بالاسىنىڭ تەربيەسٸنە بەلسەنە اتسالىسقانى قۇبا-قۇپ. ەكەسٸ بالاسىن جەتەكتەپ قوعاممەن ارالاسۋعا الىپ شىعۋى تيٸس. ەكەسٸ ارالاسۋدى, ٶز ماقساتىنا جەتۋدٸ, ۇرىس-كەرٸستٸ شەشۋدٸ, دوستاسۋدى, قىزدارمەن دۇرىس قارىم-قاتىناس قۇرۋدى ٷيرەتۋٸ كەرەك.
ەكەگە كەڭەس: سابىرلى بولىڭىز. كٶرەگەندٸلٸك تانىتىڭىز. ەرٸنبەي ۇل بالانىڭ تەربيەسٸنە قاتىستى ەدەبيەتتەردٸ بٸر شولىپ شىعىڭىز. سٸزدٸڭ اتا-اناڭىز قانداي تەربيەگە مەن بەرگەنٸن ساراپتاڭىز. ولاردىڭ تەربيەسٸ سٸزدٸڭ ٶمٸرٸڭٸزدٸ قانشالىقتى مەندٸ ەتكەنٸن باعامداڭىز. سٸزگە جەتٸستٸككە جەتۋگە نە سەپتەستٸ? نە كەدەرگٸ بولدى? ەكە – ۇل ٷشٸن ەڭ قىمبات جان. ەڭ بيٸك شىڭ. ەڭ اسقاق اسقار. بالانىڭ ٶزٸن ەمەس, ونىڭ ەرەكەتٸن باعالاۋدى ٷيرەنٸڭٸز. ەگەر تەك بالاڭىزدى باعالاساڭىز, ەلدە ونىڭ كەمشٸلٸگٸن عانا ايتساڭىز, ۇلىڭىزدىڭ ٶزٸ تۋرالى پٸكٸرٸ ناشارلاپ, ونىڭ اقىرى قوعامدا ٶزٸن جايسىز سەزٸنۋگە ەكەپ سوعادى. جەتٸستٸككە جەتۋٸ ٷشٸن جارقىن مىسالداردى كٶرسەتە بٸلٸڭٸز. «سەن جامانسىڭ» دەۋدٸڭ ورنىنا, «سەن دۇرىس ٸستەمەدٸڭ» دەپ ايتىپ داعدىلانىڭىز. بالاعا دۇرىس تەربيە بەرۋ ٷنەمٸ ۇرسىپ-زەكۋدەن تۇرمايدى. كەرٸسٸنشە, ٷزدٸكسٸز جاقسى ٸسٸن ماقتاۋ ارقىلى ادامنىڭ ٶزٸنە دەگەن سەنٸمٸن نىعايتۋدى ماقسات تۇتىڭىز.
اۋدارعان شىنار ەبٸلدە