ٷكٸمەت دەپۋتاتتاردىڭ قوسىمشا قۇن سالىعى بويىنشا تٸركەۋ شەگٸن ارتتىرۋ تۋرالى ۇسىنىسىن قابىلدادى. جاڭا سالىق كودەكسٸنٸڭ جوباسىندا قوسىمشا قۇن سالىعىنىڭ شەگٸ 40 ميلليون تەڭگەنٸ قۇرايدى. بۇل تۋرالى بٷگٸن مەجٸلٸستٸڭ جالپى وتىرىسىندا پرەمەر-مينيستردٸڭ ورىنباسارى – ۇلتتىق ەكونوميكا مينيسترٸ سەرٸك جۇمانعارين مەلٸم ەتتٸ, دەپ حابارلايدى Dalanews.kz.
"ققس 16% بولادى. ققس بويىنشا شەگٸ - 40 ملن تەڭگە مٶلشەرٸندە بەلگٸلەندٸ. 40 ملن تەڭگە - بۇل بٸز قول جەتكٸزگەن كەلٸسٸمنٸڭ "جەمٸسٸ". بٸراق بۇل تۇرعىدا 160 مىڭ جاڭا سالىق تٶلەۋشٸنٸ جوعالتامىز, سونىمەن قاتار شامامەن 400 ملرد قوسىمشا تٷسٸمنەن دە ايىرىلاتىنمىزدى باسا ايتقىم كەلەدٸ. كەسٸپكەرلەر ٷكٸمەت پەن پارلامەنت كەلٸسٸمگە كەلٸپ, وسىنداي قۇرباندىققا بارۋعا دايىن ەكەنٸن دۇرىس تٷسٸنۋٸ كەرەك", - دەدٸ ول.
سونداي-اق, جۇمانعارين جەكە كەسٸپكەرلٸكتٸ تٸركەۋ جەنە اشۋ ەرەجەلەرٸ قاتاڭداتىلاتىنىن ايتتى.
"قاتاڭ تالاپتار بۇرىن زاڭنامانى بۇزعان نەمەسە بەلسەندٸ ەمەس جەكە كەسٸبٸ بارلارعا قاتىستى بولادى. ولار ٷشٸن جك-نى جاڭادان اشۋ پروتسەسٸ كٷردەلەنە تٷسەدٸ", - دەيدٸ مينيستر.
ورتا جەنە شاعىن بيزنەسكە ارنالعان ارناۋلى سالىق رەجيمٸ ەندٸ وڭايلاتىلعان دەكلاراتسييا نەگٸزٸندەگٸ ارناۋلى سالىق رەجيمٸ دەپ اتالاتىن بولدى. كٸرٸس ليميتٸ – قازٸرگٸدەي 600 مىڭ ايلىق ەسەپتٸك كٶرسەتكٸش بولىپ ساقتالادى. قىزمەتكەرلەر سانى بويىنشا شەكتەۋلەر الىنىپ تاستالادى.
مٶلشەرلەمە - 4% جەنە ونى مەسليحاتتار 50%-عا دەيٸن تٶمەندەتۋٸ مٷمكٸن.
ٷكٸمەت رەجيمدٸ تەك بەلگٸلٸ بٸر قىزمەت تٷرلەرٸنە قولدانۋدى ۇسىندى جەنە باستى شارت – تەك B2C وپەراتسييالارى.
"بۇل رەتتە ۆ2ۆ وپەراتسييالارى ارناۋلى رەجيم شەڭبەرٸندە عانا جٷزەگە اسىرىلۋى مٷمكٸن. ەگەر جالپىعا بٸردەي بەلگٸلەنگەن رەجيمدە جۇمىس ٸستەيتٸن سالىق تٶلەۋشٸ تاۋاردى نەمەسە قىزمەتتٸ "ارناۋلى رەجيمشٸدەن" ساتىپ السا, وندا ونىڭ مۇنداي شىعىنداردى شەگەرۋگە قۇقىعى جوق. قىزمەت تٷرلەرٸنٸڭ سانىن ٷكٸمەت رەتتەيتٸن بولادى", - دەيدٸ مينيستر.
وسىلايشا, ٷي جانىنداعى دٷكەندەر, شاشتارازدار جەنە حالىقپەن جۇمىس ٸستەيتٸن كەسٸپكەرلەر وسى شارتتارعا سەيكەس كەلەدٸ جەنە قوسىلعان قۇن سالىعىن تٶلەۋدەن بوساتىلادى.
"ولارعا قورقۋدىڭ قاجەتٸ جوق. ەلەۋمەتتٸك ماڭىزى بار ازىق - تٷلٸك, ارحەولوگييا جەنە كٸتاپ باسپالارى ققس-تان بوساتىلادى", - دەدٸ ۆيتسە-پرەمەر.
ال ەلەۋمەتتٸك جەنە دەنساۋلىق ساقتاۋ سالاسىندا ٷكٸمەت ققس-تان بوساتىلاتىن دەرٸ-دەرمەكتەردٸڭ ەلەۋمەتتٸك تٸزٸمٸن الدىن الا انىقتايتىن بولادى. تەك اقىلى مەديتسينالىق قىزمەتتەرگە سالىق سالىنادى. ولارعا بەلگٸلەنەتٸن ققس مٶلشەرلەمەسٸ 10% بولادى.
ەلەۋمەتتٸك سالاداعى كورپوراتيۆتٸك تابىس سالىعى كەزەڭ-كەزەڭٸمەن ٶسەدٸ: 2026 جىلدان باستاپ 5% جەنە 2027 جىلدان باستاپ 10%.
سونداي-اق, بانكتٸك وپەراتسييالارعا دا ققس سالىنا باستايدى.
"بانك وپەراتسييالارى بويىنشا دا قوسىمشا قۇن سالىعى الىناتىن بولادى. بەسەكەلەستٸكتٸ قورعاۋ اگەنتتٸگٸ ٷكٸمەتپەن بٸرلەسٸپ, باعانىڭ ٶسۋٸنە جول بەرمەۋ ٷشٸن قولدانىستاعى تاريفتەردٸڭ نەگٸزدٸلٸگٸنە تالداۋ جٷرگٸزەدٸ", – دەپ اتاپ ٶتتٸ جۇمانعارين.
اۋىل شارۋاشىلىعى تاۋارىن ٶندٸرۋشٸلەر ٷشٸن كودەكس قابىلدانعاننان كەيٸن ەشتەڭە ٶزگەرمەيدٸ. ولار ٷشٸن مينۋس 70% جەڭٸلدٸك ساقتالادى.
ٶڭدەۋ ٶنەركەسٸبٸ ٷشٸن كورپوراتيۆتٸ تابىس سالىعى مٶلشەرلەمەسٸ 20% كٷيٸندە قالادى.
قازاقستاندا "باي-باعلاندار سالىعىن" كٸم تٶلەيدٸ?
جاڭا سالىق كودەكسٸندە تاۋارلاردىڭ جەكەلەگەن ساناتتارىنا جوعارى سالىق سالۋدى ەنگٸزۋ قاراستىرىلۋدا.
"مەسەلەن, جىلجىمايتىن مٷلٸك قۇنى 450 ملن تەڭگەدەن اساتىن بولسا, مٷلٸك سالىعىنىڭ مٶلشەرلەمەسٸن ۇلعايتۋ ۇسىنىلدى. سونداي-اق قۇنى 75 ملن تەڭگەدەن اساتىن جەڭٸل كٶلٸكتەرگە, قىمبات تەڭٸز كەمەلەرٸ مەن ۇشۋ اپپاراتتارىنا اكتسيزدەر ەنگٸزۋ جوسپارلانۋدا. ەدٸلدٸك ٷشٸن قىمبات الكوگولدٸك ٸشٸمدٸكتەر مەن تاباكتارعا دا 10% مٶلشەرٸندە اكتسيزدەر ەنگٸزۋ ۇسىنىلادى", - دەدٸ جۇمانعارين مەجٸلٸستەگٸ پلەنارلىق وتىرىستا.
سالىق ورگانى جازالاۋعا ەمەس, جەكە كەسٸپكەرلٸكتٸ اشۋدان باستاپ جاپقانعا دەيٸنگٸ ارالىقتا "فيسكالدىق" سٷيەمەلدەۋدٸ ەنگٸزۋگە باسا نازار اۋداراتىن بولادى, دەپ اتاپ ٶتتٸ مينيستر.
سالىق ەسەپتٸلٸگٸ 30%-عا قىسقارادى.
"سالىق بەرەشەگٸن مەجبٷرلەپ ٶندٸرٸپ الۋ تەسٸلدەرٸ دە ٶزگەرەدٸ. ەڭ باستىسى, ەندٸ بٸز سالىقتار بويىنشا شامالى مٶلشەردەگٸ بۇزۋشىلىقتارعا بايلانىستى بيزنەستٸڭ بارلىق قىزمەتٸن بۇعاتتامايتىن بولامىز", - دەدٸ سەرٸك جۇمانعارين.
سونىمەن بٸرگە, سالىق جٷيەسٸن ترانسفورماتسييالاۋعا باعىتتالعان تٷزەتۋلەرگە كەلسەك, بۇل رەتتەگٸ ماڭىزدى باستامالاردىڭ بٸرٸ – جەكە تابىس سالىعىنىڭ پروگرەسسيۆتٸ مٶلشەرلەمەسٸن ەنگٸزۋ بولىپ تابىلادى.
"مەسەلەن, جىلدىق تابىسى 8 500 ايلىق ەسەپتٸك كٶرسەتكٸشتەن اساتىن قىزمەتكەرلەر ٷشٸن جوعارى 15% مٶلشەرلەمەنٸ بەلگٸلەۋ ۇسىنىلادى. بۇل جوعارى تابىسقا قوسىمشا سالىق سالىناتىن تەتٸكتٸ قۇرۋعا مٷمكٸندٸك بەرەدٸ. مەملەكەتتٸك باعالى قاعازدار بويىنشا كٸرٸستەرگە 10% مٶلشەرلەمە بويىنشا كورپوراتيۆتٸك تابىس سالىعى سالىناتىن بولادى. ولار قازٸر سالىقتان بوساتىلعان. سونداي-اق, كۆازيمەملەكەتتٸك سەكتور سۋبەكتٸلەرٸ شىعارعان باعالى قاعازدار بويىنشا كٸرٸستەرگە سالىق سالۋ ۇسىنىلادى. بۇل رەتتە ەكونوميكانىڭ ناقتى سەكتورىن قولداۋ جەنە ينفراقۇرىلىمدىق جوبالارعا ينۆەستيتسييالار تارتۋ ٷشٸن "بەيتەرەك" ۇلتتىق باسقارۋشى حولدينگٸ شىعارعان باعالى قاعازداردان تٷسەتٸن كٸرٸستەردٸ 2030 جىلعا دەيٸن سالىق سالۋدان بوساتۋ ۇسىنىلادى. بۇل ەكونوميكاعا جىل سايىن 10 ترلن تەڭگە قاراجات سالۋعا مٷمكٸندٸك بەرەدٸ", - دەيدٸ جۇمانعارين.
زيياندى سۋسىنداردى تۇتىنۋدى ازايتۋ ماقساتىندا الكوگولسٸز ەنەرگەتيكالىق سۋسىندارعا اكتسيز ەنگٸزۋ ۇسىنىلادى.
بيزنەستٸ بٶلشەكتەۋمەن كٷرەستٸ كٷشەيتۋ ٷشٸن زاڭدى تۇلعالاردى تٸركەۋگە قاتىستى ٶزگەرٸستەر ۇسىنىلادى.
"قۇرىلتايشىلارى نەمەسە باسشىلارى بۇرىن اۋىر سالىقتىق بۇزۋشىلىقتار ٷشٸن جاۋاپقا تارتىلعان كومپانييالار جاڭا زاڭدى تۇلعانى تٸركەي المايدى. سالىقتىق ەكٸمشٸلەندٸرۋدٸڭ ساپاسىن جاقسارتۋ ٷشٸن, سالىق ورگاندارى ادال بيزنەسكە تيٸسپەۋٸ ٷشٸن, ەگەر كەسٸپورىننىڭ سالىق جٷكتەمەسٸ سالا مەن ايماق بويىنشا ورتاشا دەڭگەيدەن تٶمەن بولسا عانا كەشەندٸ سالىقتىق تەكسەرۋلەر تاعايىنداۋ ۇسىنىلادى. بۇل سالىق ورگاندارىنا ٶز كٷشتەرٸن ەڭ تەۋەكەلدٸ جاعدايلارعا باعىتتاۋعا جەنە نەگٸزسٸز تەكسەرۋلەردەن اۋلاق بولۋعا كٶمەكتەسەدٸ. وسىلايشا, ۇسىنىلعان سالىق رەفورماسى ٶز كٸرٸستەرٸن جاسىراتىن ادال ەمەس سالىق تٶلەۋشٸلەرگە, سونداي-اق سالىق سالۋدىڭ ەدٸلەتتٸلٸگٸن ارتتىرۋعا باعىتتالعان. بايلار كٶبٸرەك تٶلەۋٸ تيٸس", - دەيدٸ مينيستر.
جاڭا سالىق كودەكسٸ ەل ەكونوميكاسىنا نە بەرەدٸ?
مەجٸلٸستەگٸ ٶز بايانداماسىندا جۇمانعارين مۇنداي ٶزگەرٸستەر ەنگٸزٸلگەن جاڭا سالىق كودەكسٸ قولدانىسقا ەنگٸزٸلگەن سوڭ ونىڭ نەتيجە ايقىن سەزٸلەتٸنٸن باسا ايتادى.
"جىلىنا قوسىمشا 4-5 ترلن تەڭگە سالىق تٷسٸمدەرٸ. ۇلتتىق قورعا تەۋەلدٸلٸكتٸڭ تٶمەندەۋٸ. بيۋدجەت ٶزٸن-ٶزٸ قامتاماسىز ەتەدٸ. يە, ٶزگەرٸستەر ينفلياتسيياعا ەسەر ەتۋٸ مٷمكٸن, بٸراق بۇل ەسەر ۋاقىتشا قۇبىلىس جەنە بٸر جىل ٸشٸندە كٷتٸلەدٸ. بٸزدٸڭ ەسەپتەۋلەرٸمٸز بويىنشا قوسىمشا ينفلياتسييا 2,5-3%-دى قۇرايدى. بٸزدٸڭ بٸرلەسكەن جۇمىسىمىز ەلدٸڭ دامۋى ٷشٸن قارجىلىق نەگٸزدٸ قامتاماسىز ەتەتٸن جەنە حالىقتىڭ كەسٸپكەرلٸك بەلسەندٸلٸگٸن ىنتالاندىراتىن جاڭا ەدٸل سالىق جٷيەسٸن قۇرۋعا مٷمكٸندٸك بەرەتٸنٸنە سەنٸمدٸمٸن", دەپ سٶزٸن قورىتىندىلادى مەجٸلٸستە ۆيتسە-پرەمەر.
وسىلايشا ٷكٸمەت كەرٸ شەگٸنٸس جاساپ, وتاندىق ٶندٸرٸسكە قولداۋ بٸلدٸردٸ.
ايتا كەتسەك, بۇعان دەيٸن ٷكٸمەت ققس مٶلشەرٸن 20%-عا ارتتىرىپ, ال وسى سالىق تٷرٸنە بايلانىستى تٸركەۋدٸڭ شەكتٸ كٶلەمٸن 15 ملن تەڭگەگە دەيٸن تٶمەندەتۋدٸ ۇسىنعان بولاتىن. سوندا ققس مٶلشەرٸ قازٸرگٸ 12%-دان 20%-عا ەمەس 16%-عا ٶسٸرٸلٸپ, ال ققس-قا بايلانىستى شەكتٸ كٶلەم (قازٸرگٸسٸ - 20 000 اەك, ياعني 78 ملن 640 مىڭ تەڭگە) 15 ملن ەمەس, 40 ملن تەڭگەگە دەيٸن تٶمەندەتٸلۋٸ مٷمكٸن.
