Freedom Inside '26

تٷركٸستاننىڭ ورمان القابى ەكٸ ەسە ۇلعايدى

تٷركٸستاننىڭ ورمان القابى ەكٸ ەسە ۇلعايدى
تٷركٸستان قالاسىنداعى جاسىل بەلدەۋ اۋماعىنداعى قوسىمشا 4 مىڭ گەكتەرعا جۋىق جەرگە جاپىراقتى جەنە سەكسەۋٸل كٶشەتتەرٸ مەن تۇقىمى ەگٸلدٸ. وبلىستىڭ ورمان تۇقىمباقتارىنىڭ كٶلەمٸ ەكٸ ەسەگە ۇلعايىپ, وندا ەر جىلى 35-40 ملن ەرتٷرلٸ اعاش كٶشەتتەرٸ ٶسٸرٸلەدٸ, – دەپ حابارلايدى Dalanews.kz تٷركٸستان وبلىسى ەكٸمٸنٸڭ باسپاسٶز قىزمەتٸنە سٸلتەمە جاساپ.

دٷنيەجٷزٸلٸك قورشاعان ورتانى قورعاۋ كٷنٸ قارساڭىندا ۇيىمداستىرىلعان «سەكسەۋٸلدٸ ساقتايىق» رەسپۋبليكالىق اقپاراتتىق ناۋقاننىڭ اياسىندا تٷركٸستاندا ارت-ينستاللياتسييا اشىلدى. قۇمدى شٶلدٸڭ قورعانى, «شٶل دالانىڭ پاديشاسى» اتانعان سەكسەۋٸلدٸ قورعاۋ, ساقتاۋ, ونى پايدالانۋعا تىيىم سالۋ تٶڭٸرەگٸندەگٸ مەسەلەلەلەر تٷركٸستان وبلىسى ەكٸمٸنٸڭ ورىنباسارى ۇلان تەجٸباەۆ پەن بۇۇدب-نىڭ قازاقستانداعى تۇراقتى ٶكٸلٸنٸڭ ورىنباسارى ۆيتاليي ۆرەميش قاتىسقان باسقوسۋدا كٶتەرٸلدٸ.

شٶلەيتتٸ دالا قۇم كٶشكٸنٸن «كٸسەندەپ» ۇستايتىن, ۇلان-عايىر ادىرلاردىڭ توپىراعىن ەروزييادان ساقتاپ, داۋىلداردان قورعايتىن سەكسەۋٸلدٸڭ باسىم بٶلٸگٸ وتىرار, سوزاق, شاردارا اۋداندارىندا ٶسەدٸ. سەكسەۋٸل القاپتارىن ۇلعايتۋ ماقساتىندا ەر جىلى 11 400 گەكتار, ونىڭ ٸشٸندە 900 گا سەكسەۋٸلدٸ كٶشەتتەرٸمەن ەگۋ جەنە 10500 گا تۇقىمىنان سەبۋ ارقىلى مەدەني ەكپە القاپتارىن قۇرۋ جۇمىستارى جوسپارلانىپ, مەرزٸمٸندە اتقارىلۋدا.

تٷركٸستان وبلىسىندا 3 ملن 131 مىڭ گەكتار ورمان قورى جەرلەرٸ بار, ونىڭ 50 % -دان استامى ورمانمەن كٶمكەرٸلگەن. ٶتكەن جىلى ورماندى مولايتۋ شارالارى بويىنشا 11 610 گەكتار جەرگە مەدەني ورمان ەكپەلەرٸن جٷرگٸزۋ جوسپارلانىپ, تولىعىمەن ورىندالدى. قر پرەزيدەنتٸنٸڭ قازاقستان حالقىنا جولداۋىندا رەسپۋبليكا اۋماعىندا ەكولوگييالىق احۋالدى جاقسارتۋ ٷشٸن 2 ملرد اعاش كٶشەتتەرٸن وتىرعىزۋ تاپسىرىلعان بولاتىن. وسىعان وراي بيىل تٷركٸستان وبلىسىندا 30 ملن دانا تال ەگٸلەدٸ دەپ جوسپارلانىپ وتىر.

«تٷركٸستان قالاسىنىڭ ەكولوگييالىق احۋالىن جاقسارتۋ جەنە تۇراقتاندىرۋ ماقساتىندا قالا اينالاسىنان 2019-2023 جىلدارى 7700 گەكتار اۋماققا «جاسىل بەلدەۋ» قۇرۋ جوسپارلانىپ, قازٸرگٸ تاڭدا 4 جىلعا جوسپارلانعان مەجە ارتىعىمەن ورىندالدى. قازٸرگٸ تاڭدا ونىڭ 7 700 گەكتارى اياقتالعان. دەل وسى تۇستا ەر تالدى ەگٸپ, باپتاۋدىڭ وڭاي سوقپايتىنىن ايتىپ ٶتكٸم كەلەدٸ. تٷركٸستان وبلىسىنىڭ كليماتىنا بايلانىستى كٶشەتتەردٸڭ جەرسٸنۋٸ 50 % -دان اسپايدى. ٶزگە ٶڭٸرلەردە 70% تٶڭٸرەگٸندە. سۋ تاپشىلىعى كەزەڭ-كەزەڭمەن شەشٸلۋدە. ەر  تال جەكە-جەكە سۋارىلادى. الدا وبلىس ورتالىعىنىڭ اينالىسىنداعى 20 مىڭ گەكتار اۋماققا جاسىل بەلدەۋ قالىپتاساتىن بولادى»,-دەدٸ وبلىس ەكٸمٸنٸڭ ورىنباسارى.

وبلىس كٶلەمٸندە 5 جىلدا 110 210 گەكتار جەرگە 170 ملن. اعاش كٶشەتتەرٸن وتىرعىزۋ بويىنشا كەشەندٸ جوسپار بەكٸتٸلٸپ, جۇمىستار قارقىندى تٷردە جٷرگٸزٸلۋدە. وبلىس ەكٸمدٸگٸنە قاراستى ورمان شارۋاشىلىعى مەكەمەلەرٸندەگٸ 21 پيتومنيكتە بٷگٸندە 8,6 ملن. اسا  ەرتٷرلٸ اعاش كٶشەتتەرٸ ٶسٸرٸلۋدە. ولاردىڭ سانىن 30 ملن-نان اسىرۋ جوسپارلانعان.

ەلٸمٸزدٸڭ مەملەكەتتٸك ورمان قورى اۋماعىنداعى سەكسەۋٸل ەكپەلەرٸندە اعاش كەسۋدٸڭ بارلىق تٷرٸنە 2023 جىلعى 31 جەلتوقسانعا دەيٸن تىيىم سالىنعان. وسىعان بايلانىستى, سەكسەۋٸلدٸ زاڭسىز كەسۋ وقيعالارىن توقتاتۋ مەن ساۋدا ورىندارىندا ساتىلۋىنىڭ الدىن الۋ بارىسىندا ورمان شارۋاشىلىعى مەكەمەلەرٸ, اۋماقتىق ينسپەكتسييا, تٷركٸستان وبلىسىنىڭ مامانداندىرىلعان تابيعات قورعاۋ پروكۋراتۋراسى مەن وبلىستىق ٸٸد جەرگٸلٸكتٸ پوليتسييا قىزمەتٸنٸڭ تابيعات قورعاۋ پوليتسييا قىزمەتكەرلەرٸمەن حالىق اراسىندا تٷسٸندٸرمە جۇمىستارى مەن قاتار رەيدتٸك شارالار ۇيىمداستىرىپ, تۇراقتى تٷردە جۇمىستار اتقارىلۋدا.