Қазақша Qazaqsha قازاقشا Русский
DALA INSIDE-qa ótý
Dala 360 Politica Vox Populi Dala Finance Shartarap Bile júrińiz! Referendým
Bilim Suhbat Zań men Tártip Aimaq Jumysshy jyly Aityldy – oryndaldy Bas taqyryp Saraptama Dál qazir Taza Qazaqstan AES: Referendým
DalaNews visual
Freedom Inside '26

Túrkistannyń orman alqaby eki ese ulǵaidy

Dalanews
Túrkistannyń orman alqaby eki ese ulǵaidy
Túrkistan qalasyndaǵy jasyl beldeý aýmaǵyndaǵy qosymsha 4 myń gekterǵa jýyq jerge japyraqty jáne sekseýil kóshetteri men tuqymy egildi. Oblystyń orman tuqymbaqtarynyń kólemi eki esege ulǵaiyp, onda ár jyly 35-40 mln ártúrli aǵash kóshetteri ósiriledi, – dep habarlaidy Dalanews.kz Túrkistan oblysy ákiminiń baspasóz qyzmetine silteme jasap.

Dúniejúzilik qorshaǵan ortany qorǵaý kúni qarsańynda uiymdastyrylǵan «Sekseýildi saqtaiyq» respýblikalyq aqparattyq naýqannyń aiasynda Túrkistanda art-installiatsiia ashyldy. Qumdy shóldiń qorǵany, «shól dalanyń padishasy» atanǵan sekseýildi qorǵaý, saqtaý, ony paidalanýǵa tyiym salý tóńiregindegi máseleleler Túrkistan oblysy ákiminiń orynbasary Ulan Tájibaev pen BUUDB-nyń Qazaqstandaǵy Turaqty ókiliniń orynbasary Vitalii Vremish qatysqan basqosýda kóterildi.

Shóleitti dala qum kóshkinin «kisendep» ustaityn, ulan-ǵaiyr adyrlardyń topyraǵyn eroziiadan saqtap, daýyldardan qorǵaityn sekseýildiń basym bóligi Otyrar, Sozaq, Shardara aýdandarynda ósedi. Sekseýil alqaptaryn ulǵaitý maqsatynda ár jyly 11 400 gektar, onyń ishinde 900 ga sekseýildi kóshetterimen egý jáne 10500 ga tuqymynan sebý arqyly mádeni ekpe alqaptaryn qurý jumystary josparlanyp, merziminde atqarylýda.

Túrkistan oblysynda 3 mln 131 myń gektar orman qory jerleri bar, onyń 50 % -dan astamy ormanmen kómkerilgen. Ótken jyly ormandy molaitý sharalary boiynsha 11 610 gektar jerge mádeni orman ekpelerin júrgizý josparlanyp, tolyǵymen oryndaldy. QR Prezidentiniń Qazaqstan halqyna Joldaýynda Respýblika aýmaǵynda ekologiialyq ahýaldy jaqsartý úshin 2 mlrd aǵash kóshetterin otyrǵyzý tapsyrylǵan bolatyn. Osyǵan orai biyl Túrkistan oblysynda 30 mln dana tal egiledi dep josparlanyp otyr.

«Túrkistan qalasynyń ekologiialyq ahýalyn jaqsartý jáne turaqtandyrý maqsatynda qala ainalasynan 2019-2023 jyldary 7700 gektar aýmaqqa «Jasyl beldeý» qurý josparlanyp, qazirgi tańda 4 jylǵa josparlanǵan meje artyǵymen oryndaldy. Qazirgi tańda onyń 7 700 gektary aiaqtalǵan. Dál osy tusta ár taldy egip, baptaýdyń ońai soqpaitynyn aityp ótkim keledi. Túrkistan oblysynyń klimatyna bailanysty kóshetterdiń jersinýi 50 % -dan aspaidy. Ózge óńirlerde 70% tóńireginde. Sý tapshylyǵy kezeń-kezeńmen sheshilýde. Ár  tal jeke-jeke sýarylady. Alda oblys ortalyǵynyń ainalysyndaǵy 20 myń gektar aýmaqqa jasyl beldeý qalyptasatyn bolady»,-dedi oblys ákiminiń orynbasary.

Oblys kóleminde 5 jylda 110 210 gektar jerge 170 mln. aǵash kóshetterin otyrǵyzý boiynsha Keshendi jospar bekitilip, jumystar qarqyndy túrde júrgizilýde. Oblys ákimdigine qarasty orman sharýashylyǵy mekemelerindegi 21 pitomnikte búginde 8,6 mln. asa  ártúrli aǵash kóshetteri ósirilýde. Olardyń sanyn 30 mln-nan asyrý josparlanǵan.

Elimizdiń memlekettik orman qory aýmaǵyndaǵy sekseýil ekpelerinde aǵash kesýdiń barlyq túrine 2023 jylǵy 31 jeltoqsanǵa deiin tyiym salynǵan. Osyǵan bailanysty, sekseýildi zańsyz kesý oqiǵalaryn toqtatý men saýda oryndarynda satylýynyń aldyn alý barysynda orman sharýashylyǵy mekemeleri, aýmaqtyq inspektsiia, Túrkistan oblysynyń mamandandyrylǵan tabiǵat qorǵaý prokýratýrasy men oblystyq IID jergilikti politsiia qyzmetiniń tabiǵat qorǵaý politsiia qyzmetkerlerimen halyq arasynda túsindirme jumystary men qatar reidtik sharalar uiymdastyryp, turaqty túrde jumystar atqarylýda.
Madina Sádýaqasova

Oqi otyryńyz