تٷركٸستان قالاسىنداعى قوجا احمەت ياساۋي اتىنداعى حالىقارىلىق قازاق-تٷرٸك ۋنيۆەرسيتەتٸندە حI حالىقارالىق تٷركولوگييا كونگرەسٸ باستالدى. وقۋ ورنىنداعى تٷركولوگييا عىلىمي زەرتتەۋ ينستيتۋتىنىڭ ۇيىمداستىرۋىمەن ەلٸمٸزدٸڭ جەنە شەت ەلدەردٸڭ تٷركولوگ عالىمدارى 2 جىلدا بٸر رەت باس قوسادى. كونگرەسس ۇيىمداستىرۋشىلارىنىڭ قاتارىندا احمەت ياساۋي ۋنيۆەرسيتەتٸمەن قاتار, حاجەتتەپە ۋنيۆەرسيتەتٸ, سەلچٷك ۋنيۆەرسيتەتٸ, انكارا قاجى بايرام ۆەلي ۋنيۆەرسيتەتٸ, مۇحتار ەۋەزوۆ اتىنداعى ەدەبيەت جەنە ٶنەر ينستيتۋتى, ەلٸشەر ناۋاي اتىنداعى مەملەكەتتٸك ەدەبيەت مۋزەيٸ, ەزەربايجان ۇلتتىق عىلىم اكادەميياسى دا بار. دەستٷرلٸ تٷردە ٶتەتٸن كونگرەس بيىل «تٷركولوگييا جەنە تٷركٸ دٷنيەسٸ» تاقىرىبىندا ٶتتٸ,- دەپ حابارلايدى Dalanews.kz
باسقوسۋعا قازاقستان, رەسەي, تٷركييا, قاراقالپاقستان, قىرعىزستان, باشقۇرتستان, ازەربايجان, قىتاي, ٶزبەكستان, تاتارستان مەملەكەتتەرٸنەن ونلاين جەنە وففلاين فورماتتا 500-گە جۋىق عالىم قاتىسىپ جاتىر.
ٸس-شارانىڭ نەگٸزگٸ ماقساتى – تٷركولوگييا عىلىمىنىڭ قازٸرگٸ زامانعى دامۋ سيپاتى جەنە ونىڭ ٶزەكتٸ تۇعىرنامالارى بويىنشا پٸكٸر الماسۋ. وسى ارقىلى تٷركولوگييانىڭ زاماناۋي تەندەنتسييالارىن انىقتاي وتىرىپ, ونىڭ دامۋىنا ىقپال ەتۋ. تٷركولوگييالىق زەرتتەۋلەردٸ تۇتاستاي جيناقتاي وتىرىپ, ولاردىڭ تەورييالىق, ەدٸستەمەلٸك جەنە پراكتيكالىق مەنٸن سارالاۋ بارىسىندا وقۋ ٷدەرٸسٸندەگٸ ماڭىزىن قاراستىرۋ.
جيىننىڭ اشىلۋ سالتاناتىندا ونلاين بايلانىس ارقىلى قوجا احمەت ياساۋي ۋنيۆەرسيتەتٸنٸڭ ٶكٸلەتتٸ كەڭەس تٶراعاسى مۇحيتتين شيمشەك سٶز باستاپ, قاتىسۋشىلارعا سەتتٸلٸك تٸلەدٸ.
– سٸزدەردٸ وقۋ وردامىزدىڭ تٶرٸندە, تٷركٸ ەلەمٸنٸڭ رۋحاني استاناسى تٷركٸستاندا كٶرگەنٸمە قۋانىشتىمىن! تٷركٸستان – قوجا احمەت ياساۋي بابامىزدىڭ رۋحاني مۇراسى قالعان, كٷللٸ تٷركٸ جۇرتى قۇرمەت كٶرسەتكەن كيەلٸ جەر ەكەنٸن بٸلەمٸز. ال, دەل وسى قالاداعى ياساۋي بابامىزدىڭ اتىن العان وقۋ وردامىزدىڭ دا ورنى تۋرالى اتاپ ٶتپەسەك بولمايدى. سەبەبٸ, بۇل ۋنيۆەرسيتەتتە 40 مەملەكەتتەن كەلگەن تٷركٸ جاستارى بٸلٸم الادى. بٷگٸن ۋنيۆەرسيتەتٸمٸزدە دەستٷرلٸ تٷردە ٶتەتٸن تٷركولوگييا كونگرەسٸ باستاۋ الدى. كونگرەسس اياسىندا 30-دان استام بەلگٸلٸ عالىم 120 بايانداما وقيدى. ٷش كٷنگە جالعاساتىن ايتۋلى حالىقارالىق ٸس-شارادا سٸزدەرمەن باسقوسۋ – ٷلكەن مەرتەبە! كونگرەسكە قاتىسۋشىلارعا سەتتٸلٸك تٸلەيمٸن. تٷركولوگييا عىلىمىنا قاتىستى تىڭ يدەيالار مەن ماڭىزدى شەشٸمدەر شىعارىلاتىن, بەرەرٸ مول جيىن ٶتەدٸ دەپ سەنەمٸن, – دەدٸ ول.
سونىمەن قاتار جيىندا رەكتور ٶكٸلٸ م.ا ناجي گەنچ سٶز الىپ, كونگرەستٸ ٶتكٸزۋگە اتسالىسقان ازاماتتارعا العىسىن جەتكٸزدٸ.
– تٷركٸ مەملەكەتتەرٸنەن كەلگەن ستۋدەنتتەردٸڭ باسىن قوسقان وقۋ وردامىزدا حالىقارالىق تٷركولوگييا كونگرەسٸن ٶتكٸزٸپ جاتقانىمىزعا قۋانىشتىمىن. 100 مىڭعا جۋىق تٷلەگٸمٸز بٷگٸنگٸ تاڭدا تٷركٸ ەلدەرٸندە, ەلەمنٸڭ تٷكپٸر-تٷكپٸرٸندە تٷرلٸ سالادا قىزمەت ەتۋدە. تٷركولوگييا كونگرەسٸ – وقۋ وردامىزدىڭ تٷلەكتەرٸ مەن ستۋدەنتتەرٸنە بەرگەن بٸلٸمٸ مەن العا قويعان ٷلكەن ماقساتتارىنىڭ بٸر كٶرٸنٸسٸ. تٷركولوگييا عىلىمى ماڭىزى جوعارى سالالاردىڭ بٸرٸ. سوندىقتان, كونگرەستٸ ٶتكٸزۋگە اتسالىسقان بارشا ەرٸپتەستەرٸمٸزگە, تٷركولوگييا عىلىمي-زەرتتەۋ ينستيتۋتىنا العىس بٸلدٸرەمٸن! – دەدٸ ول.
ماڭىزدى باسقوسۋدا ۋنيۆەرسيتەتتٸڭ عىلىم جەنە ستراتەگييالىق دامۋ ۆيتسە-رەكتورى ايناش وشيباەۆا: «تٷركولوگييا كونگرەسٸ – تەك اكادەمييالىق شارا عانا ەمەس, تٷركٸ دٷنيەسٸنەن كەلگەن عالىمداردى ورتاق وي اياسىندا توعىستارىن ماڭىزدى الاڭ. تٷركٸ دٷنيەسٸنٸڭ ورتاق جادى مەن بولاشاققا دەگەن كٶزقاراسى وسىنداي عىلىمي باسقوسۋلار ارقىلى ارىقاراي بەكي تٷسەدٸ. بٷگٸن وسى جەردە ورتاق ماقسات جولىندا جٷرگەن عالىمداردىڭ كەزدەسۋٸ وسى مۇراتتىڭ قانشالىقتى ماڭىزدى ەكەنٸن كٶرسەتەدٸ» دەدٸ.
سونداي-اق, جيىندا تٷركولوگييا عىلىمي-زەرتتەۋ ينستيتۋتىنىڭ ديرەكتورى, پروفەسسور شەكٸر يبراەۆ تٷركولوگييا كونگرەسٸنٸڭ تاريحى مەن ماڭىزى تۋرالى تەرەڭٸنەن باياندادى. ٸس-شارانىڭ اشىلۋ سالتاناتى پلەنارلىق وتىرىسقا جالعاستى.
ايتا كەتەيٸك, كونگرەسس جۇمىسى «تٷركٸ تٸلٸ جەنە ەدەبيەتٸ», «تٷركٸ مەدەنيەتٸ جەنە ٶنەرٸ», «تٷركٸ تاريحى جەنە ەلەۋمەتتٸك-مەدەني قۇرىلىمدار», «تٷركٸ دٷنيەسٸ جەنە حالىقارالىق قاتىناستار», «تٷركٸ تٸلدەرٸن وقىتۋ جەنە تٸل ساياساتى», «تٷركٸ دٷنيەسٸندەگٸ قازٸرگٸ ەلەۋمەتتٸك-ساياسي جەنە ەكونوميكالىق دامۋلار» تاقىرىپتارى اياسىندا جٷرەدٸ. سونىمەن قاتار 24 سەكتسييالىق وتىرىس ٶتٸپ, عالىمدار تٷركولوگييا سالاسىنا قاتىستى وي-پٸكٸرلەرٸن ورتاعا سالادى.
