ٶڭٸردٸڭ دامۋى جەنە «Nur Otan» پارتيياسىنىڭ جول كارتاسىنىڭ جٷزەگە اسىرىلۋ برىسى سٶز بولعان جيىنعا فراكتسييا جەتەكشٸسٸ بەيسەن تەجٸباەۆ تٶراعالىق ەتٸپ, جٷرگٸزٸپ وتىردى. ول «Nur Otan» پارتيياسى تٶراعاسىنىڭ بٸرٸنشٸ ورىنباسارى باۋىرجان بايبەك ٶڭٸرلەردە فراكتسييانىڭ جۇمىسىن كٷشەيتۋ, ٶتكٸر پروبلەمالاردى شەشۋگە ىقپال ەتۋدٸ جٷكتەگەنٸن, وسى باعىتتا جۇمىس جٷرٸپ جاتقانىن مەلٸمدەدٸ.
كٷن تەرتٸبٸندەگٸ بٸرٸنشٸ مەسەلە بويىنشا تٷركٸستان وبلىسىنىڭ ستراتەگييا جەنە ەكونوميكالىق دامۋ باسقارماسىنىڭ باسشىسى قانات قايىپبەكتٸڭ بايانداماسى تىڭدالدى. ونىڭ ايتۋىنشا, 3 جىلدا اتقارىلعان اۋقىمدى جۇمىستاردىڭ نەتيجەسٸندە تٷركٸستان قالاسىن دامىتۋدىڭ 1-كەزەڭٸ اياقتالىپ, نەگٸزگٸ ەلەۋمەتتٸك ينفراقۇرىلىمى قالانعان. جالپى 445 ملرد. تەڭگەگە جاڭا 257 نىساننىڭ قۇرىلىسى جٷرگٸزٸلگەن. ونىڭ ٸشٸندە 230 ملرد. تەڭگەسٸ جەكە ينۆەستيتسييالار ەسەبٸنەن قولعا الىنعان. ٶڭٸردە بارلىق سالا بويىنشا جٷيەلٸ جۇمىستار اتقارىلىپ جاتىر. ەكونوميكالىق, ەلەۋمەتتٸك ينديكاتورلاردىڭ ورىندالۋى جاقسى.
«Nur Otan» فراكتسيياسى دەپۋتاتتارىن تٷركٸستان وبلىسىنىڭ كەيبٸر اۋىلدارىندا عالامتور جىلدامدىعىنىڭ تٶمەندٸگٸ الاڭداتىپ, وسى مەسەلە تٶڭٸرەگٸندە ٶتكٸر سۇراقتار قويدى. بۇل ساۋالدار تٷركٸستان وبلىسىنىڭ تسيفرلاندىرۋ, مەملەكەتتٸك قىزمەتتەر كٶرسەتۋ جەنە ارحيۆتەر باسقارماسىنىڭ باسشىسى ەلنۇر ٶتەباەۆقا باعىتتالعان بولاتىن. باسقارما باسشىسى الدىمەن ٶزٸ جاۋاپتى باسقارمانىڭ ٶڭٸردٸ ينتەرنەتپەن قامتۋ جولىنداعى جۇمىستارىن باياندادى. ونىڭ ايتۋىنشا, تٷركٸستان قالاسىن تسيفرلاندىرۋ باعىتىنداعى 48 باستامانىڭ 25-ٸ ٸسكە اسىرىلعان. قارجىنى وڭتايلاندىرۋ, جۇمىستى جٷيەلەۋ نەتيجەسٸندە 2020 جىلى وبلىستىق بيۋدجەتكە كەزەڭ-كەزەڭٸمەن 244,5 ملن. تەڭگە ٷنەمدەلٸپ, قايتارىلعان.
– بۇدان باسقا, تەلەفون اپپاراتتارىنىڭ ابونەنتتٸك تٶلەمدەرٸ 1064 تەڭگەدەن 350 تەڭگەگە دەيٸن, حالىقارالىق تەلەفون سٶيلەسۋلەرٸنە كەتەتٸن شىعىندار مينۋتىنا 39 تەڭگەدەن 7 تەڭگەگە دەيٸن تٶمەندەتٸلدٸ. اۋداندار, قالالار, وبلىس ەكٸمدٸگٸ مەن باسقارمالار اراسىندا ليميتسٸز تەگٸن سٶيلەسۋلەر قامتاماسىز ەتٸلدٸ. وبلىستا 838 ەلدٸ مەكەن بار. ونىڭ ٸشٸندە 481 ەلدٸ مەكەندە (57,3%) 3G جەنە 4G موبيلدٸ ينتەرنەتٸ, 206 اۋىلدا (24,6%) 2G موبيلدٸ ينتەرنەتٸ قول جەتٸمدٸ. ٶڭٸردٸ ساپالى عالامتورمەن قامتۋ جۇمىستارى جالعاسىپ جاتىر, – دەدٸ باسقارما باسشىسى.
دەپۋتاتتار موبيلدٸ بايلانىسى ناشار جەنە مٷلدەم جوق 151 ەلدٸ مەكەننٸڭ مەسەلەسٸ جٶنٸندە ساۋالدار جولدادى. وبلىستا رەسپۋبليكالىق, وبلىستىق, اۋداندىق جەنە قالالىق ماڭىزى بار اۆتوجولداردىڭ 3400 شاقىرىمىندا, ياعني, 51,5 پايىزىندا ينتەرنەت پەن ۇيالى بايلانىستىڭ جوق ەكەندٸگٸ دە ٶتكٸر سىنالدى. «كسەلل» اق, «بيلاين» اق ٶكٸلدەرٸنە دە تيٸستٸ ۇسىنىستار ايتىلدى.
قر تسيفرلىق دامۋ مينيسترلٸگٸنٸڭ ۇيالى بايلانىس وپەراتورلارىمەن مەموراندۋمى اياسىندا «250+» جوباسى ارقىلى 151 اۋىلدىڭ 80-نٸن ۇيالى بايلانىسپەن قامتاماسىز ەتۋ جوسپارلانعان. الايدا بايلانىس وپەراتورلارى كٶرسەتٸلگەن 58 ەلدٸ مەكەندە عانا جۇمىس جٷرگٸزگەن. سونىمەن بٸرگە فراكتسييا وتىرىسىندا تٷركٸستان وبلىسى ٷشٸن ارحيۆكە ارنالعان عيمارات قاجەت ەكەنٸ ايتىلدى. دەپۋتاتتار بۇل سالاداعى تٷيتكٸلدٸڭ كٶپ ەكەنٸنە توقتالىپ, ول كەمشٸلٸكتەر جول كارتاسى ينديكاتورلارىن ورىنداۋعا كەرٸ ەسەرٸن تيگٸزەتٸنٸن جەتكٸزدٸ. اتالعان پروبلەما الداعى ۋاقىتتا بٶلەك تالقىلانىپ, ناقتى ۇسىنىستار جولداناتىن بولدى.
كٷن تەرتٸبٸندەگٸ ٷشٸنشٸ مەسەلە بويىنشا ٶڭٸردەگٸ قازبا بايلىقتاردى زاڭدى پايدالانۋداعى كەدەرگٸلەر, وسى سالاداعى جۇمىستار سارالاندى. وبلىستىق ينۆەستيتسييا جەنە ەكسپورت باسقارماسى باسشىسىنىڭ ورىنباسارى قانات شونباسوۆتىڭ مەلٸمدەۋٸنشە, وبلىس اۋماعىندا كەڭ تارالعان پايدالى قازبالاردى ٶندٸرۋگە جالپى 110 كەلٸسٸمشارت جەنە 38 ليتسەنزييا بەرٸلگەن.
– زەردەلەۋ نەتيجەسٸندە وبلىس اۋماعىندا جالپى كەلٸسٸمشارت مٸندەتتەمەلەرٸن تولىق ورىنداماعانى ٷشٸن 18 كەلٸسٸمشارت جەنە 4 ليتسەنزييانىڭ كٷشٸ مەرزٸمٸنەن بۇرىن توقتاتىلدى. ونىڭ ٸشٸندە, اقسۋ ٶزەنٸ ماڭىندا ورنالاسقان 10 جەر قويناۋىن پايدالانۋعا ارنالعان 5 رۇقسات قۇجاتتارى كەرٸ قايتارىلدى. قازٸرگٸ تاڭدا, وبلىس اۋماعىندا كەڭ تارالعان پايدالى قازبالاردى ٶندٸرۋگە ارنالعان كەلٸسٸمشارت, ليتسەنزييا سانى 148-دەن 124-كە ازايدى, – دەدٸ ق.شونباسوۆ.
فراكتسييا مٷشەلەرٸ جەر قويناۋىن پايدالانۋشىلار اراسىندا زاڭدى بەلدەن باساتىندار ەلٸ دە كٶپ ەكەنٸن, ليتسەنزيياسى بار تۇلعالاردىڭ تٸزٸمٸن دەپۋتاتتارعا بەرۋ جٶنٸندە ۇسىنىس بەردٸ.
«ٶزەن, كٶل, ورمان, تاريحي ورىندار اۋماقتارىن كٶزدٸڭ قاراشىعىنداي ساقتاۋ كەرەك. ٶكٸنٸشكە قاراي, اقشاعا قۇنىققان كەيبٸر كەسٸپكەرلەر جەر قويناۋىن پايدالانۋ ەرەجەسٸن ساقتاماي, تابيعاتقا وراسان زييان كەلتٸرۋدە. بٸز وسى زاڭسىزدىقتاردىڭ الدىن الۋدا تيٸستٸ باسقارمامەن, ەكٸمدٸكتەرمەن بٸرلەسٸپ جۇمىس ٸستەۋگە دايىنبىز», – دەيدٸ نۇروتاندىق دەپۋتاتتار.
مەجٸلٸستەگٸ مەسەلەلەر حاتتاماعا تٷسٸرٸلٸپ, قاۋلى قابىلداندى. عالامتورمەن قامتۋدى جەدەلدەتۋ, جەر قويناۋىن زاڭسىز پايدالانۋشىلاردان قورعاۋ ٸس-شارالارىنا دەپۋتاتتاردان جۇمىسشى توپ قۇرىلىپ, تەكسەرۋگە شىعاتىن بولدى. تٷيتكٸلدەر پارتييانىڭ باقىلاۋىنا الىندى.
(سۋرەتتەردٸڭ اۆتورى: انتون لەششەنكو)
